Teruglezen: de vrijgegeven gesprekken tussen Blair en Clinton

De William J. Clinton Presidential Library heeft verslagen vrijgegeven van gesprekken tussen de voormalige Britse premier Tony Blair en Bill Clinton, de 42e president van de Verenigde Staten. “Tony. Goed, ik bel alleen even om je te laten weten dat ik aan je moest denken. Je hebt een ellendige dag achter de rug”, aldus de president op de dag van een bomaanslag in Noord-Ierland die aan 28 mensen het leven kostte.

De stukken werden openbaar gemaakt nadat de BBC daartoe een verzoek had ingediend. Wel zijn grote delen weggelakt.

Het eerste verslag is van een telefoongesprek waarin Clinton Blair belt om hem te feliciteren met zijn verkiezingsoverwinning op 1 mei 1997. “Wat ben je aan het doen, een ronde maken langs feestjes?”, vraagt de president. “Ja, we zijn net vertrokken. Er is een groot feest aan de oevers van de Theems”, antwoordt Blair.

Lees ook een opiniestuk uit 1997: Een Britse revolutie

In de transcripties is te lezen hoe de twee leiders in de jaren die volgen met elkaar spreken. Hun conversaties gaan over de vredesbesprekingen in Noord-Ierland, waarin Clinton een belangrijke rol speelde, maar ook over de onduidelijkheid die in 2000 ontstond rond de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

In de staat Florida was onenigheid over stemmen die voor de uiteindelijke winnaar George W. Bush bestemd waren, of voor diens tegenkandidaat en de partijgenoot van Clinton, Al Gore. In een gesprek van 23 november van dat jaar uit Clinton zijn twijfels over de gang van zaken:

“Als ik van mening was geweest dat Bush onomstotelijk gewonnen had, had ik Al gezegd de handdoek in de ring te gooien. Maar Gore staat, op basis van de stemmen, sterker.”

Vladimir Poetin

“Poetin heeft enorme potentie, vind ik. Volgens mij is hij zeer slim en nadenkend,” zegt Clinton op 8 februari 2000 tegen Blair. Enkele dagen daarvoor had de Russische leider, toen nog interim-president, in een drie uur durend gesprek met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright geprobeerd de betrekkingen tussen de landen te verbeteren.

Enkele maanden later, in november, nemen de leiders hun contacten met het Kremlin nog eens door. “Hij deed erg zijn best om indruk op me te maken. Hij wil Amerika als een partner beschouwen, geloof ik”, zegt Blair. “Volgens mij wel”, antwoordt Clinton, die er vervolgens wel op wijst dat het ook nog anders kan lopen. “Misschien houdt hij democratisch zijn rug niet recht.”

Wim Kok en Nederland

In de 531 A4´tjes transcripties worden ook Nederland en de toenmalige premier Wim Kok enkele keren genoemd. Bijvoorbeeld over de klimaatconferentie, eind 2000 in Den Haag. “Ik denk dat jullie en de Nederlanders onmisbaar zijn voor een akkoord. De Fransen en de Duitsers zijn nog niet zo ver”, zegt Clinton. Tot een akkoord is het overigens niet gekomen.

Grappen

Zo nu en dan worden de gesprekken amicaal. Zo biedt Clinton zijn diensten aan, voor wanneer Cherie Blair bevallen is van hun vierde kind: “Weet je, na januari ben ik beschikbaar als babysitter”, zegt hij in een telefoongesprek. “Pas op met wat je zegt, straks moet je het ook echt doen”, antwoordt Blair. Clinton maakt zich geen zorgen: “Je zei dat je mijn werk voor De Derde Weg wilde voortzetten, en dit is het: Blair helpen gezin en werk te combineren.”

Natuurlijk duurde het niet lang voordat er parodieën online verschenen. Bijvoorbeeld een gesprek waarin Clinton zijn teleurstelling uit over de kwaliteit van de Amerikaanse kastelen. “Het kasteel in Disneyland is indrukwekkend. (…) Maar vergelijken met de Britse kastelen is het een bierkrat.”

Twitter avatar RupertMyers Rupert Myers Universally agreed to be the best thing in the newly-released Clinton/Blair transcripts https://t.co/5PJ5PofypC

Declassified documents concerning Tony Blair