Surfen kan je straks overal, ook in de Rotterdamse grachten

Een perfecte, kunstmatig opgewekte golf zorgt voor ophef in de surfwereld. „Alles wordt anders.”

Golven zoals deze, in Siam Park Tenerife, zullen op steeds meer plekken te pakken zijn voor surfers. Foto Jan Bijl

Het surfseizoen was vorige maand nog maar net afgesloten toen elfvoudig wereldkampioen Kelly Slater een filmpje op Instagram plaatste dat voor veel commotie zorgde. Geen beelden van het tropische Hawaï waar een dag eerder de Pipe Masters waren gehouden, maar van een koud meer, ergens in de Verenigde Staten. Het was daar waar Slater zijn kunsten vertoonde op een perfecte golf, een barrel, een manshoog exemplaar dat zo valt dat je er doorheen kunt surfen, als een grot van kolkend water. En hij was kunstmatig opgewekt. Dit was niet eerder vertoond.

„This changes everything”, gonst het sindsdien op surffora. Met dergelijke technologie hoeven surfers niet langer meer naar exotische oorden als Hawaï, Fiji of Australië voor goede golven. Surfen in Winschoten, Zutphen of een gracht in Rotterdam, het kan over in theorie kan het over een paar jaar.

„Ik keek er met open mond naar,” zegt professioneel surfer Erik Ringelberg over Slaters golf. „Dit is een nieuw level. De lengte, de vorm; je kon echt ín die barrel. Dat was tot op heden nog niet gelukt.”

Kunstmatige golven zijn geen noviteit. In ondermeer Dubai, San Diego en Tenerife staan al zogenaamde wave pools. In augustus vorig jaar ging in Wales op het terrein van een voormalige aluminiumfabriek de Wavegarden open, gebaseerd op een nieuwe technologie die is ontwikkeld in Baskenland. Voor recreanten zijn dergelijke pools ideaal, maar voor gevorderde surfers en atleten zijn de golven niet sterk of hoog genoeg. De barrels die Slater toonde zijn dat wel.

„We zijn benieuwd naar wat er gaat gebeuren.” zegt Bas Aukes van de Holland Surfing Association (HSA). „De topsporters en de commerciële sector zijn hier heel erg in geïnteresseerd. Denk aan het organiseren van evenementen, ook in Nederland.”

Gegarandeerd goede golven

Surfwedstrijden zijn van oudsher aan de natuur overgeleverd. Dat is de charme van de sport, maar maakt het tegelijk ook onvoorspelbaar en wanneer de omstandigheden tegenvallen, onaantrekkelijk voor sponsors en publiek. Met een wave pool zijn goede golven gegarandeerd. Ringelberg: „Surfen wordt een stuk toegankelijker, met meer aandacht van de media. In de Wavegarden werd vorig jaar bijvoorbeeld voor het eerst een wedstrijd georganiseerd en daar kwam veel publiek op af.”

Surfen kan hierdoor een publieksport worden. De voor alle atleten gelijke omstandigheden kunnen ook bijdragen aan een blijvende olympische status voor de sport. Voor de Spelen in Tokio in 2020 wil gastland Japan surfen introduceren, vooralsnog zonder kunstmatige golven omdat de technologie nu nog te duur is. Dat kan echter veranderen voor de volgende Spelen in 2024, zeker ook omdat er meer wave pools komen en de technologie steeds verfijnder wordt.

Ook in Nederland zijn met RiF010, een watersportgebied dat in het centrum van Rotterdam wordt ontwikkeld, plannen voor een wave pool, in de Rotterdamse Steigersgracht. In maart moet de bouw van ’s werelds eerste pool in een stadscentrum aanvangen. „We zijn zo benieuwd naar wat RiF010 gaat worden.” zegt Aukes: „Als je ziet wat Nederland op kunstijs en in de sneeuwhallen heeft bereikt qua topsport, zou dat ook voor surfen kunnen.”

 

Twijfels over kunstmatige golven zijn er ook. Surfen en duurzaamheid gaan al decennia samen, en daar lijken wave pools haaks op te staan. Aukes: „Je glijdt normaal mee op moeder natuur. Gebeurt dat ineens op elektriciteit, dan gaat het daar toch tegenin.” Ringelberg: „Ik snap de twijfels, maar deze ontwikkeling wordt toch gemaakt. 30 jaar geleden moest je voor snowboarden een berg af, nu heb je daar speciale hallen voor. Ik hoop dat het zo duurzaam mogelijk gaat.”

Het is daarnaast nog maar de vraag of de hele scene overstag gaat. Aukes: „Voor de grootste groep, de free surfers die met een campertje op zoek gaan naar goede golven, moet nog blijken hoe dit valt. Komt zo’n kunstmatige golf in de buurt van het echte werk?”

Ringelberg was verleden jaar al in de Wavegarden in Wales. Het was als een uitje, een manier om even te oefenen: „Maar het gevoel van een unieke golf, terwijl je ergens op een oceaan met drie vrienden wacht, dat blijft de ultieme ervaring.”