Denk aan de kinderen in Afrika, vraag een doggybag

Je bent geen sloeber als je om een doggybag vraagt, maar een strijder tegen voedselverspilling, meent Janno Lanjouw.

foto istock

Sinds 1 januari zijn Franse restaurants verplicht ‘doggybags’ te geven aan gasten die erom vragen. In zo’n zakje kunnen ze het eten dat ze niet op kunnen meenemen. De wet past binnen een reeks maatregelen waarmee de Franse overheid voedselverspilling wil terugdringen. Vorig jaar verbood ze supermarkten al goed eten weg te gooien. Werken om voedselverspilling tegen te gaan is meer dan een nobel streven. Het is een morele verplichting ten opzichte van de hongerigen op de wereld en op termijn bittere noodzaak. De toenemende wereldbevolking en groeiende consumptie maakt dat we ons niet meer kunnen permitteren om goed eten te verkwisten. Hoog tijd dat de Nederlandse overheid het Franse voorbeeld volgt.

Van alle schandalige praktijken die het Westerse consumptiepatroon met zich meebrengt is voedselverspilling misschien wel de meest flagrante. Wereldwijd, vooral in het Westen, wordt zeker eenderde van het voedsel verspild. Dat leidt tot honger, milieudruk en geldverspilling. Allemaal ondubbelzinnig negatief en vooral: overbodig. Iedereen heeft er baat bij als we dat aanpakken. De reden dat we er niet bovenop zitten, is omdat we rijk genoeg zijn om nieuw eten te kopen (weggooien is vaak goedkoper). En omdat het niet overal bon ton is om met kliekjes te sjouwen. In onze restaurantcultuur weegt de gêne van vragen of de ober je half opgegeten, duurzaam gevangen (hoop je dan maar) heilbotfilet wil inpakken in veel gevallen zwaarder dan het halfbewuste schuldbesef van het weggooien ervan. Misschien denken ze wel dat je een sloeber bent. Of erger: dat je de culinaire presentatie van de chef niet op waarde weet te schatten.

En ja, voor personeel is weggooien inderdaad makkelijker. Doggybags zijn gedoe, maar laten we eerlijk zijn: dat valt best mee. Erover in discussie gaan kost meer tijd. Persoonlijk plaats ik restaurants die moeilijk doen over het meenemen van restjes direct in het hoekje zeikerds; net als die kleinzerige weigering om kraanwater te schenken.

Een restaurateur die zijn culinaire creaties liever in de prullenbak ziet verdwijnen dan ze in te pakken, is niet goed snik. Maar ik heb niet de illusie dat een wet daar wat aan gaat veranderen. Een doggybag-wet is echter een belangrijk signaal dat de overheid voedselverspilling serieus neemt en dat mensen die er wat aan willen doen gelijk hebben. Steuntje in de rug voor consument én restaurateur met het hart op de juiste plaats. Die hebben toch al zoveel op hun bord – pun intended.

In alle eerlijkheid, doggybags verplichten lost het voedselprobleem niet op. Westerse porties zullen onbeschaamd groot blijven, mensen zullen zich blijven volproppen met veel meer calorieën dan nodig en ja: in restaurants en elders in de keten zullen nog steeds onnoemelijke hoeveelheden goed eten in de vuilnisbak verdwijnen. Dat moet allemaal beter en het is lang niet altijd de overheid die dat met een wet kan bewerkstelligen. Wat en hoe we eten bevindt zich op het snijvlak van individuele vrijheid en gezamenlijke verantwoordelijkheid. Daarom is het prijzenswaardig dat de Franse overheid stelling neemt. En daar zou de Nederlandse overheid een voorbeeld aan mogen nemen. Het is laaghangend fruit (dat nog prima in orde is).