Column

De onderkoelde brutaliteit van Valerio Zeno

Valerio Zeno in 'Over Mijn Lijk' (BNN).

Deze week presenteerde Valerio Zeno (31) twee nieuwe programma’s. De populariteit van de BNN-coryfee heb ik nooit helemaal begrepen, maar dat overkomt me wel vaker met tv-sterren uit de generatie van Jandino Asporaat en Nicolette Kluijver.

Zeno is een lekker ding en een handige babbelaar, zoveel is duidelijk, en hij koestert volgens zijn bio al van kinds af aan de ambitie om programma’s te maken. Maar er moet iets anders zijn dat hem zo succesvol maakt. Misschien is het die onderkoelde brutaliteit en hoog ontwikkeld vermogen om met de camera te flirten.

Het zijn eigenschappen die goed passen bij het kinderlijke showprogramma Valhalla, waarin Zeno in samenspraak met een onzichtbare God („mijn ceo, mijn eigen bff”) en geassisteerd door angels in strakke jurkjes wensen van gewone mensen in vervulling laat gaan. We moeten daarbij denken aan een weduwnaar met asperger die vrienden zoekt of een administratief medewerkster die zo graag eens een award in ontvangst zou nemen, met een dankwoord dat in ieder geval de termen „oh my God!” en „Free Tibet!” bevat.

Bij zo’n lichtgewicht gevalletje is de charme van Zeno verre van misplaatst. Iets anders wordt het nu hij na vier seizoenen Patrick Lodiers en één seizoen Yvon Jaspers het programma Over Mijn Lijk heeft overgenomen.

Het is een van de zwaarste en meest ingewikkelde programma’s om te maken, omdat het vijf hoofdpersonen volgt, die niet lang meer te leven hebben. De schutterigheid van Lodiers was ideaal, ook als metafoor van het onvermogen in de omgang met jonge mensen met uitgezaaide kanker of een andere terminale ziekte. De flair van Jaspers voelde minder goed en dus hield ik mijn hart vast voor wat Zeno ervan zou maken.

En dan blijkt dat hij inderdaad iets bijzonders kan: zichzelf onzichtbaar maken, zelfs als hij op de gebruikelijke manier de aandacht probeert te trekken. Natuurlijk is het de bedoeling dat we naar hem kijken, als hij mantelzorgend stofzuigt of zich laat inmaken met poolen. Maar al heel snel doet hij weer een stap opzij om niet in het licht te staan van hen die sterven gaan.

Dat Zeno af en toe toch een beetje rare vragen stelt, kan een poging zijn om een brug te slaan naar zijn publiek. Maar dat begrijpt heus wel dat Mathijs (18) met botkanker te moe is voor een adequaat antwoord op de vraag: „Vind je het niet erg dat je zo jong bent en nu al naar bed moet?”

Net als in Coen Verbraaks nieuwe tweedelige serie Kijken In De Ziel: Op De Drempel (NTR) valt op hoe vitaal je wordt, als elke dag een cadeau betekent. Misschien verklaart die bijna benijdenswaardige intensiteit van leven wel de niet aflatende media-aandacht voor de opvattingen van stervenden.

Als maar niemand het in zijn hoofd haalt er echt jaloers op te worden.