Voorzitter: fouten bij bezuinigingen op rechtbanken

De Raad zou teveel haast gehad hebben met plannen voor de afwaardering van zeven rechtbanken.

Raadsvoorzitter Frits Bakker. Foto Bart Maat / ANP

De Raad voor de rechtspraak is bij de plannen om te bezuinigen op zeven rechtbanken te gehaast te werk gegaan en teveel bezig geweest met zorgen over geld. Dat heeft de voorzitter van de Raad, Frits Bakker, gezegd in zijn nieuwjaarstoespraak. “Door de gevolgde procedure zijn we - helaas - tegenover elkaar komen te staan”, aldus Bakker. Onder de aanwezigen waren onder meer de burgemeesters van de gemeenten waar de rechtbanken onder druk stonden.

De Raad voor de rechtspraak, het bestuur van onder meer de Nederlandse rechtbanken en gerechtshoven, was van plan om geld te besparen door in Almelo, Assen, Dordrecht, Alkmaar, Zutphen, Maastricht en Lelystad alleen nog eenvoudigere zaken te behandelen. Bakker vindt achteraf dat het plan beter met de achterban en de gemeenten besproken had moeten worden. De bezuiniging werd uiteindelijk geschrapt.

Strategie

Volgens Bakker was het de bedoeling van de Raad geweest om zoveel mogelijk zelf te besparen en daardoor sterker te staan bij de onderhandelingen met het kabinet over het terugbrengen van de rest van de 88 miljoen euro die van het jaarlijkse budget af zou gaan. “In theorie klopte die gedachte misschien, maar u heeft gezien wat ervan is gekomen. Boze medewerkers, boze lokale bestuurders”, aldus Bakker.

Onder rechters en gemeenten ontstond grote onrust. De Raad heeft volgens Bakker onderschat “wat het betekent voor een stad om een volwaardige rechtbank binnen de grenzen te hebben”. “We hebben ons laten opjagen”. De strategie zou ondanks desondanks toch hebben gewerkt:

“We hebben er nu wel extra geld bij gekregen – wat dat betreft kan je, wrang genoeg, spreken van een effectieve operatie. (…) Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd.”

Verhoudingen

De band tussen rechters en raadsheren en de Raad voor de rechtspraak is al jaren problematisch. In 2012 ondertekenden honderden magistraten het “Manifest van Leeuwarden“, waarin de Raad verweten wordt dat er teveel van de rechtspraak gevraagd wordt.

“Misschien wel het belangrijkste voor het nieuwe jaar” is volgens Bakker dat de verhoudingen tussen de gerechtsbestuurders en de Raad voor de rechtspraak worden hersteld. Hij belooft dat de leden van de Raad met de medewerkers van de rechtbanken en gerechtshoven in gesprek zal treden.