Column

Obama’s tranen

Die beelden van een huilende president Obama hebben iconische waarde. Ze zullen straks in geen enkel overzicht van zijn loopbaan ontbreken. Ik zag ze voor het eerst in het NOS Journaal van dinsdag, maar daar kwamen ze niet tot hun recht. Het fragment was te kort gehouden waardoor de tranen weinig dramatische kracht hadden.

Bij het NOS Journaal wint de duiding het in zo’n geval van het nieuws zelf. Ik heb het even geklokt: van Obama’s speech kregen we 37 seconden te zien, waarna correspondent Wouter Zwart in 2 minuten en 26 seconden mocht uitleggen wat de president bedoeld had. Ik verbaas me daar vaker over en zou het liever andersom zien. Obama is niet meer zo lang president, Wouter Zwart kunnen we nog vaak genoeg zien.

Ik moest nu naar CNN om te zien hoe die presidentiële huilbui precies verliep. Obama breekt als hij begint over het recht op geluk dat de vermoorde schoolkinderen en studenten werd afgenomen. „From first-graders in Newtown”, zegt hij, „….first-graders.” Hij wacht en voegt toe: „And from every family who never imagined that their loved-one would be taken from our lives by a bullet from a gun.” Achter hem wisselen de mensen van zijn staf veelbetekenende blikken, ze voelen iets aankomen.

Obama voelt aan zijn linkeroog, kijkt omlaag en zegt ontroerd: „Every time I think about these kids it gets me mad…and, by the way, it happens on the streets of Chicago every day.” Zijn wangen zijn nat, camera’s ritselen, het publiek applaudisseert. De president herneemt zich: „So! All of us need to demand a congress brave enough to stand up to the gunlobby-lies.

Dit moet je in deze volgorde gezien hebben – daar kan zelfs Wouter Zwart niet tegenop. Natuurlijk stonden de vijanden van Obama klaar om gehakt van hem te maken. „Fascistische tranen”, zei iemand. En een woordvoerder van de National Rifle Association zei: „Het Amerikaanse volk zit niet te wachten op meer van zulke emotionele, neerbuigende betogen, waarin de feiten volledig ontbreken.”

Ik zou het ook zeggen als ik zo’n vijand was, want je kunt er de ander gemakkelijk mee wegzetten: soft, sentimenteel – een watje, ongeschikt voor het presidentschap.

Hetzelfde gebeurde onlangs toen Heerenveen-trainer Foppe de Haan na een geslaagde wedstrijd ontroerd raakte tijdens de persconferentie. Dat mocht niet, vonden sommige commentatoren, een kerel, en zeker een voetbalkerel, jankt niet. Ze vergaten even de stoere Willem van Hanegem, die voor de tv-camera in huilen uitbarstte omdat hij niet naar het WK van 1978 ging.

Heeft het met leeftijd te maken, die tranen? De Haan is 72, Obama 54, maar…Van Hanegem destijds 34. Toch, ik moet het uit eigen ervaring bevestigen: de tranen komen gemakkelijker naarmate je ouder wordt. Een mooi liedje, een gevoelige filmscène, een kleinkind dat piano speelt – daar ga je. Vroeger las ik stukjes die ik over mijn (overleden) ouders had geschreven onbekommerd in het openbaar voor, maar ik durf het niet meer zo goed, je weet maar nooit.

Obama kon zich altijd zo koel en beheerst gedragen, maar de laatste tijd springen er barsten in de gevel. Bij een optreden in december van de 73-jarige Aretha Franklin was hij ook al tot tranen geroerd. Misschien geeft het naderende afscheid een sterker besef van vergankelijkheid en machteloosheid.

Zou Poetin wel eens huilen?