Column

De revolutie stierf een vroege dood

Een jaar na oprichting van de Republiek Middelland is het enthousiasme bij de republikeinen een beetje getemperd. En dat terwijl het zo’n mooi voorbeeld was van burgerparticipatie, het politieke toverwoordje van dit moment. Vorig jaar verenigde een aantal bewoners uit de Rotterdamse wijk Middelland zich in de ‘Republiek’ („de naam was om te provoceren”, zegt voorzitter Adriaan Korthuis). Ze wilden niet alleen traditionele inspraak in het beleid voor hun wijk, maar ook betrokkenheid bij de uitvoering.

Maar na maanden onderhandelen bleek de gemeente die uitvoering niet uit handen te willen geven en zo stierf de revolutie een vroege dood. Onder de naam Mooi Mooier Middelland begon de gebiedscommissie een eigen burgerparticipatieproject, door de republikeinen onderdeel van „een pr-machine” genoemd.

Ik ontmoet Korthuis en mederepublikein Anke Griffioen, schoolvoorbeelden van betrokken burgers. Griffioen schetst vlug de politieke achtergrond: van de moord op Fortuyn vliegt ze via de kloof tussen burger en politiek naar filosoof Jürgen Habermas. Sinds de opkomst van Leefbaar Rotterdam wil de politiek meer luisteren naar burgers, maar dat blijft bij „inspraak voor de bühne”, vindt ze.

„De ambtenarij en gemeentepolitiek vinden het maken van wijkbeleid nog steeds hún mandaat”, zegt Korthuis. Ouderwets, oordelen ze beiden. Bestuurders moeten macht uit handen durven geven aan de burger.

Griffioen: „Wij willen buiten de lijntjes kleuren.”

Korthuis: „Wij willen de tekening zelf maken!”

Tom Harreman, voorzitter van de gebiedscommissie, herinnert zich de geschiedenis anders. Volgens hem klapten de onderhandelingen toen de republikeinen een vergoeding wilden voor hun betrokkenheid. Daarnaast merkt hij voorzichtig op dat niet alleen „de bewoners van de mooie woningen in Middelland” inspraak verdienen, maar ook de mensen die in „de zijstraten van de zijstraten” wonen.

Dat lijkt een probleem bij burgerparticipatie: hoe zorg je ervoor dat niet alleen de mondige burgers meedoen? Ook Liesbeth Levy, bewoner van Middelland en betrokken bij verschillende burgerinitiatieven, stipt dit aan. „Het is goed dat er een groep is die de kar trekt, maar die moet wel zorgen voor draagvlak.”

Korthuis en Griffioen vinden het een belachelijk idee dat zij alleen voor hun eigen groep zouden zorgen. „Wat zou ons belang zijn om over onze achterburen heen te walsen?”, zegt Korthuis. „Wij zijn misschien niet representatief, maar voor een verandering heb je wel een voorhoede nodig”, aldus Griffioen.

Die voorhoede gaat nu door met de Republiek Middelland en doet niet meer mee aan de „fake participatie” van de gemeente.

Burgerparticipatie, bedoeld om de boze burger mild te stemmen, creëert zo weer haar eigen boze burgers.