Bacterie bestrijdt kokken in kinderneus

De huidbacterie Corynebacterium accolens breekt huidvet af en vormt daarbij vrije vetzuren. Die vetzuren remmen de groei van Pneumococcus pneumoniae, een bacterie die longontsteking en middenoorontsteking kan veroorzaken. Dat schrijven onderzoekers verbonden aan Harvard Medical School in het blad mBio.

De ontdekking volgt op een eerdere bevinding dat Amerikaanse kinderen die geen ziekteverwekkende streptokokken in hun neusslijm hebben, juist wel veel Corynebacterium bij zich dragen. Dat dit geen toeval is, hebben de onderzoekers nu in het laboratorium bevestigd. Corynebacterium accolens blijkt in een kweekschaaltje actief de groei van streptokokken te remmen. De bacterie maakt een vetsplitsend enzym dat verantwoordelijk is voor de aanmaak van vetzuren.

De Harvard-onderzoekers spreken in hun artikel van de ‘onschuldige’ bacterie Corynebacterium, maar dat is niet helemaal waar. Sommige Corynebacterium-stammen kunnen wel degelijk óók ontstekingen veroorzaken.

Desondanks denken de onderzoekers dat Corynebacterium accolens veilig gebruikt kan worden als probioticum om oor- of longontstekingen tegen te gaan. De vrijgekomen vetzuren bestrijden behalve pneumokokken ook stafylokokken, die ook vaak infecties veroorzaken.

De door Corynebacterium vrijgemaakte vetzuren activeren daarnaast ook het immuunsysteem van de gastheer, waardoor er mogelijk nóg een indirect effect is op de bacterieflora. Uit proeven met huidcellen blijkt dat dit ook kan voorkomen dat pneumokken zich kunnen handhaven.

Pneumokokken worden hoofdzakelijk verspreid door jonge kinderen. Bij baby’s die borstvoeding krijgen komen ze opvallend minder voor. In de neuzen van volwassenen zijn ze zelden aanwezig. De onderzoekers speculeren dat die omslag in de samenstelling van huid- en neusbacteriën plaatsvindt rond de puberteit als de huid onder invloed van geslachtshormonen vetter wordt.