Alle melk ging zo de gierput in

Overal in het noorden werden mensen gedupeerd door de gladheid. Bij veel boeren kon de melk niet worden opgehaald.

Krantenbezorger Marcel Kits loopt zijn ronde door de Groningse Oosterparkwijk. Hij gaat daarbij af en toe onderuit. Foto Kees van de Veen

De melk moest hij dinsdag de gierkelder in laten lopen. Melkveehouder Minne Hiemstra uit het Friese Sijbrandahuis zette de kraan open en zag 14.000 liter de put instromen. De vrachtauto die de melk ophaalt, kon door extreme gladheid zijn boerderij niet bereiken. „Heel jammer”, zegt hij. „Je hebt er wel voor gewerkt.”

De schade bedraagt 4.200 euro. Toch heeft hij er begrip voor dat de melkrijder niet langskwam. „Het was te gevaarlijk. Zo’n grote vrachtauto kan zomaar beginnen te scharen.”

Zuivelconcern FrieslandCampina maakte dinsdag bekend dat de melk bij 450 veehouderijen niet kon worden opgehaald. Het was door de extreme gladheid niet verantwoord de melktransporteurs de weg op te sturen. Het bedrijf adviseerde zijn leden-veehouders de melk in de mestput te lozen. De meeste boeren hebben voor hooguit drie dagen opslagcapaciteit. Pech als die net vol is. Voor de zuivelfabriek geldt bovendien een kwaliteitscriterium: als de melk langer dan 72 uur staat, is de kwaliteit niet meer te garanderen.

Tientallen ongelukken

Het noorden had woensdag nog veel last van de gladheid. Veel scholen bleven dicht, er waren tientallen ongelukken op de A28. In Assen overleed een voetganger nadat hij ongelukkig ten val was gekomen op een gladde stoep.

Voor Friesland, Drenthe en Groningen geldt nog altijd een weeralarm. ’s Middags zou een neerslagzone over het land trekken.

Ondanks waarschuwingen van het KNMI voor gladheid en temperaturen onder het vriespunt gingen bussen in Friesland, Groningen en Drenthe wel weer de weg op. Ook het treinverkeer is donderdagochtend volgens de reguliere dienstregeling hervat. Op een van de lijnen, tussen Delfzijl en Groningen, bleek al snel dat bussen door de gladheid toch niet konden rijden.

De wegen zijn nog steeds glad door de ijzel, aldus de VerkeersInformatieDienst, maar op minder plaatsen dan woensdagochtend. Woensdagnacht is er geen enkel ongeluk gebeurd.

Voor maatschap Elzinga in Veenwouden was het woensdag nog spannend. Goitzen Elzinga: „De tank zit hier met 8.000 liter bijna vol. Ik hoop dat die vanavond nog geleegd wordt, anders moeten ook wij de melk laten weglopen.” Dat zou een schadepost betekenen van een kleine 3.000 euro. Boeren kunnen het zich eigenlijk niet permitteren melk weg te gooien, zegt hij. „Maar als een melkrijder een ongeluk krijgt, doet dat meer pijn dan een keer je melk weg laten lopen.”

In het algemeen vergoedt FrieslandCampina de schade als melk moet worden geloosd door stakingen. Maar als een vrachtauto het erf niet op kan rijden door het weer, is het verlies voor de veehouder. Gezien het grote aantal gedupeerde boeren overleggen de ledenraad, die de boeren vertegenwoordigt, en het bestuur later deze maand toch over mogelijke compensatie.

Voor Goitzen Elzinga is het goed afgelopen. Zijn melk werd donderdagmorgen opgehaald.