Smokkel aan de zondige grens

Paul van der Steen bezoekt de expositie over smokkel aan de grens van Aken en Vaals.

Smokkelcolonne smokkelt koffie langs oude tankversperring bij grens van Aken. Foto Centre Charlemagne Aken.

Het Gat in het Westen. De Zondige Grens. Het Akense Koffiefront. Eind jaren veertig, begin jaren vijftig van de vorige eeuw deden verschillende namen de ronde voor het gebied dat tegenwoordig vanwege het Drielandenpunt bij Vaals vooral een toeristische trekpleister is. Gesmokkeld was er altijd al in deze streek, maar in de tijd dat het verslagen Duitsland gebrek had aan zo ongeveer alles, was er sprake van een oorlog na de oorlog.

Allerhande aandenkens uit deze spannende periode vormen het hoogtepunt van de tentoonstelling Mokka Türc & Marihuana – Schmuggel an der Aachener Grenze in Centre Charlemagne, het stadsmuseum van Aken. „Van de oudere mensen in deze streek hebben de meeste wel eens iets gesmokkeld,” zegt samenstelster Myriam Kroll. „Maar dit was echt big business, grote bendes waarvan zeker de bazen schatrijk zijn geworden.” Koffie, met name die van het Belgische merk Mokka Türc, was het meest gewild. Het werd in groepen met soms wel driehonderd mensen over de grens gebracht. Ook kinderen liepen in zulke colonnes. Smokkelaars gebruikte daarnaast snelle Amerikaanse auto’s, waarin ze op alle mogelijke plekken waar verstopten. Om ze enigszins bij te kunnen houden kreeg de douane in Aken als eerste de beschikking over Porsches. Er werden bezems aan gemonteerd om uitgestrooide kraaienpoten weg te vegen. Op het platteland bij Aken waren hele dorpen in de ban van de smokkel. Mützenich in de Eifel zat zo ver in duistere zaken, dat in 1952 53 dorpelingen tegelijk voor de rechter moesten verschijnen. Samen kregen ze 214 maanden gevangenisstraf.