Niet de doorsnee Amerikaan

Fotografe Robin de Puy reed in haar eentje drie maanden op een Harley door Amerika. Onderweg maakte ze portretten van mensen die haar raakten. 

Cloudcroft, New Mexico - Graden en ik op de oranje motor, 2015

‘Ik wil niet meer terug – geen launchparties of openingen meer, maar iedere dag dezelfde jeans dragen, de zon op mijn huid voelen en op de dag zelf besluiten of ik zal blijven of gaan.”

Fotografe Robin de Puy (29) is vier weken onderweg, in haar eentje op een Harley Davidson dwars door Amerika, als ze deze woorden op haar blog schrijft. Ze heeft hagelstormen doorstaan in Nevada, opdringerige mannen van zich afgeschud in Texas en een tweedaagse romance beleefd in New Mexico. Ze voelt zich volledig in haar element. „Ik vind het fijn dat alles wat ik bezit in twee zadeltassen en een rugzak past”, schrijft ze. „Ik kan me niet herinneren dat ik me ooit zo gelukkig en vrij heb gevoeld als nu.”

Sinds Robin de Puy (1986) in 2009 afstudeerde aan de Willem de Kooning Academie is het razendsnel gegaan met haar carrière. Met haar afstudeerproject, een serie over leeftijdgenoten die in de prostitutie werken, wint ze de Photo Academy Award. Ze wordt genomineerd voor De Fotoprijs en de PANL Awards en wint in 2014 de Nationale Portretprijs. Haar portretten verschijnen in bladen als Volkskrant Magazine, Elle, Linda en New York Magazine. Ze doet vaak meerdere shoots op een dag.

Toch wringt er iets. „Ik was 24 uur per dag met fotografie bezig”, vertelt de tengere fotografe in een Amsterdams café. „Ik kon geen nee zeggen tegen opdrachtgevers, ik was als de dood dat ik dan geen werk meer zou hebben. Dat houd je niet vol. Ik was gewoon overwerkt, daar kwam het op neer. Ik kon niets bedenken wat ik nog deed buiten de fotografie. Mijn motor had ik verkocht omdat ik toch geen tijd had om erop te rijden. Mijn creativiteit droogde op. Ik maakte nauwelijks nog vrij werk. Het was duidelijk dat het tijd was voor een nieuwe uitdaging.”

Loudon, Tennessee - Zelfportret met filmmaker Simone de Vries en cameraman Maarten van Rossem, 2015

Begin 2015 besluit De Puy in haar eentje een reis naar de Verenigde Staten te maken. In tien weken tijd legt ze op haar gesponsorde motor meer dan 12.000 kilometer af. Onderweg maakt ze portretten van mensen die haar raken. Mensen die zíj uitkiest. Ze vindt haar modellen in kleine dorpjes langs de highways, in de motels waar ze overnacht of bij de kassa’s van de Walmart. Ze trekt op met methverslaafden, kampbewoners, daklozen, bendeleden en nudisten. Hun portretten brengt ze nu bijeen in een fotoboek, haar eerste, en op een tentoonstelling in het Fotomuseum Den Haag.

Het enige wat ze gepland heeft, is de eerste overnachting in Las Vegas en de afspraak bij de Harley-dealer de volgende dag. Met één jeans, vijf schone onderbroeken, twee camera’s en twee zadeltassen vol snoeren, batterijen, opladers en een lichtparaplu vertrekt ze noordwaarts. Ze is verbaasd hoe snel ze met de motor vergroeid raakt, vertelt ze. „Iedere dag sliep ik in een ander bed en ontmoette ik weer nieuwe mensen. De motor was mijn enige houvast. Iedere ochtend zadelde ik hem, alsof het een paard was waarmee ik op stap ging.”

Voor De Puy, opgegroeid in het Zuid-Hollandse Oude-Tonge waar haar ouders een familiehotel runnen, is reizen niet vanzelfsprekend. Van kindsaf aan al is ze een piekeraar en kampt ze met paniekaanvallen. „Het afscheid nemen, het weggaan, ik kan daar niet goed mee omgaan. Maar ik heb ook altijd juist de dingen willen doen die me bang maakten. Op mijn zeventiende besloot ik dat ik naar Afrika wilde om daar mensen te fotograferen. Het werd een drama, na vijf dagen was ik weer thuis. Maar ik had wel ontdekt dat wanneer ik met mijn camera focuste op anderen, ik niet bezig was met mijn eigen angsten. Fotograferen werd een houvast: als ik daarmee bezig ben, weet ik precies wat ik wil en hoe ik het wil. Dat is veilig.”

Chugwater, Wyoming - Sabryna, 2015

Tijdens haar Amerikaanse roadtrip is het vooral het weer dat voor onveilige situaties zorgt. „Soms reed ik door enorme vlaktes waar de bliksem links en rechts insloeg. Dan voel je je nietig en kwetsbaar. Het vervelendst waren de bergpassen in Colorado. Daar had ik vaak te maken met rukwinden, met hagel en sneeuw. Of er zaten gaten in de weg die je door de regen niet meer goed zien kon. Dat waren mijn angstigste momenten. Maar na een week of drie kon ik die buien herkennen en er op inspelen. Ik voelde me steeds vertrouwder met de omgeving. Het weer was vanaf dat moment geen strijd meer, maar een factor die mee ging bepalen of ik ergens bleef of juist ging rijden.”

Hoe langer ze onderweg is, hoe kalmer ze wordt. „Het klinkt eng, om als jonge vrouw alleen door Amerika te rijden. Maar juist omdat ik steeds vroeg: ‘Kan dat wel, is het daar veilig’, waren mensen bereid om me te helpen. In iedere staat leerde ik weer nieuwe dingen. In New Mexico kreeg ik van alles te horen over de verschillende slangen- en spinnensoorten waarvoor ik moest oppassen, in Texas nam een man me mee naar een winkel om pepperspray te kopen omdat hij vond dat ik mezelf moest kunnen beschermen tegen motorbendes.”

Onderweg komt ze kleurrijke figuren tegen, eenlingen vaak, die ze vraagt om voor haar te poseren. Zo komt ze op vreemde plekken terecht. In Hippie Hollow Park, een nudistenpark bij Austin, fotografeert ze naakt de andere recreanten. In een wasserette in Wyoming waar de honden op de grond pissen, ontmoet ze een man die denkt dat hij een alien is. „Ik voelde me zo enorm op mijn gemak, zelfs op plekken waarvan je normaal zou denken: hmmm, moet ik hier wel zijn? Ik vormde geen bedreiging, ik wilde niets van ze. Ik liet me leiden door mijn nieuwsgierigheid. Ik wilde weten of de vooroordelen klopten.”

Evanston, Wyoming - William en Leuxian, 2015. Alle foto’s: courtesy The Ravestijn Gallery

Haar zoektocht naar opmerkelijke gezichten op het Amerikaanse platteland plaatst haar in de traditie van legendarische fotografen als Walker Evans en Robert Frank. Toch ziet De Puy zich niet als een documentair fotograaf. „Als ik op straat loop, weet ik binnen een seconde wie ik wil fotograferen. Maar vaak heeft dat meer te maken met wat er in iemand zit, iets in hun persoonlijkheid, dan dat ik scan op uiterlijk. Het is niet dat ik alle mooie koppen dan maar laat lopen, maar het is wel belangrijk dat ik me op de een of andere manier aangetrokken voel tot die persoon, anders wordt het lastig een goed portret te maken. Deze serie gaat dus zeker niet over dé doorsnee Amerikaan, maar vooral ook over mij. Het een persoonlijk project geworden, waarin ook veel zelfportretten zitten. Er is vaak de discussie of een portret iets zegt over de geportretteerde of over de fotograaf. Ik denk beide. Als ik iemand fotografeer, heb ik ook echt het gevoel dat we samen een beeld creëren. Het maken is net zo belangrijk als het resultaat.”

De reis heeft haar haar onbevangenheid weer teruggeven, zegt De Puy. „Voordat ik wegging, had ik echt last van tunnelvisie. Dan was ik bezig met fotograferen, maar zat ik met mijn hoofd alweer bij het volgende portret. Ik was er, maar ik was er niet echt. Het belangrijkste is dat ik het vertrouwen heb teruggevonden in mezelf. Dat angstige gevoel, alsof ik op knappen stond, is er minder vaak. Het is niet weg, maar ik leer ermee omgaan. Voor een controlfreak als ik was deze roadtrip een belangrijke les in loslaten. Je kunt niet alles afdwingen. Soms moet je gewoon op pad gaan en vertrouwen op wat er is.”