N-Korea claimt proef met waterstofbom

Test reduceert kans op felbegeerd bezoek van Kim aan China.

Reacties in Noord-Korea op het nieuws van de atoomproef, bij een videoscherm in de open lucht in Pyongyang en op het meteorologisch instituut. Foto’s AP en Reuters

Noord-Korea zegt woensdag voor het eerst „een volledig succesvolle proef” met een kleine waterstofbom te hebben uitgevoerd. De test, die werd geregistreerd als een aardbeving van 5.1 op de schaal van Richter, is direct door de buurlanden China, Zuid-Korea en Japan veroordeeld. De Aziatische beurzen daalden na de officiële bekendmaking in Pyongyang.

Volgens de Chinese en Zuid-Koreaanse seismische diensten was de aardschok om half tien lokale tijd vlakbij de Noord-Koreaanse nucleaire basis Punggye-ri „verdacht” en „mensenwerk”. De ontploffing met een kracht van ongeveer 6.000 ton TNT vond plaats aan de oppervlakte en niet op grote diepte, stelde de Chinese dienst vast.

In de grensstreek met Noord-Korea werd de schok gevoeld en in enkele districten werden uit voorzorg de scholen ontruimd. Vooral in Yanji in de provincie Jilin zijn de grensbewoners zeer verontrust. „Niemand vertelt ons iets. Ik lag te schudden in mijn bed. Hoe groot is de kans op radioactieve straling”, vroeg twitteraar Weiyao Qinkuang zich op Weibo af.

De Verenigde Staten reageerden ingetogen in afwachting van een onafhankelijke bevestiging van de claim, die vermoedelijk weken op zich zal laten wachten. Amerikaanse, Chinese en ook Zuid-Koreaanse experts zijn tamelijk sceptisch over de vraag of het inderdaad om een volwaardige H-bom gaat. Het kan volgens hen ook om een soort veredelde atoombom met waterstof-elementen gaan. De kracht van de explosie was ongeveer even sterk als die van de laatste atoomproef in 2013

„De wereldschokkende, miraculeuze gebeurtenis”, zoals een Noord-Koreaanse staatsomroepster in roze klederdracht het noemde, is de vierde nucleaire proef van Noord-Korea in tien jaar. Het is de tweede onder de jonge leider Kim Jong-un, die zich daarmee nog verder heeft vervreemd van buurland en enige vriend China.

De test met de bom duidt erop dat Noord-Korea onder Kim de Vette, zoals hij in China spottend wordt genoemd, probeert zijn nucleaire arsenaal te perfectioneren.

De buren in de regio reageerden bezorgd op wat beschouwd wordt als een escalatie van de spanningen op het Koreaanse schiereiland. China wijst de proef „resoluut” af en riep Noord-Korea „dringend” op zich aan eerdere beloftes te houden en het sinds 2012 gestaakte zes-landen-overleg over nucleaire ontwapening van Noord-Korea te hervatten.

Zuid-Korea sprak bij monde van president Park Geun-Hye van een „ernstige provocatie” en riep met de Japanse premier Shinzo Abe op tot een „krachtige reactie” van de internationale gemeenschap. Ook Rusland was zeer kritisch over de proef, als die bevestigd zou worden. Zuid-Korea en Japan vinden dat de VN-sancties tegen Noord-Korea moeten worden uitgebreid. China, van waaruit Noord-Korea wordt bevoorraad met levensmiddelen en elektronica, zinspeelde echter niet op nieuwe sancties.

De Veiligheidsraad zou later woensdag bijeenkomen voor spoedberaad, maar uit de terughoudende Chinese reactie valt op te maken dat het waarschijnlijk bij een afkeurende verklaring blijft. Het Chinese staatspersbureau Xinhua stelde dat alle partijen zich nu moeten onthouden van acties die escalerend werken. Na de derde proef in 2013 werkte China wel mee aan uitbreiding van de sancties, vooral op financieel gebied.

Noord-Korea zegt dat de proef nodig was omdat het bedreigd wordt door „wrede Amerikaanse roversbendes”, die uit zijn op de vernietiging van het Noord-Koreaanse socialisme. Dat ook de relatie met China slecht is kan worden opgemaakt uit het feit dat Beijing ditmaal niet van te voren op de hoogte was gesteld van de proef. De Chinese leider Xi Jinping wimpelt ouvertures van Kim Jong-un stelselmatig af. Kim zou volgens Chinese experts graag uitgenodigd worden voor een bezoek aan China. Hij is de enige Aziatische leider die nog nooit is ontvangen in de Grote Hal van het Volk.