Maduro bindt de strijd aan met parlement in Venezuela

De parlementaire oppositie heeft de meerderheid in Venezuela. Maar president

Maduro wil er niet aan.

Lilian Tintori vrouw van de gevangen oppositieleider Leopoldo Lopez, demonstreert in het parlement voor zijn vrijlating. Foto Miguel Gutierrez/EPA

Het was geen alledaagse installatie van het nieuwe parlement, dinsdag in de Venezolaanse hoofdstad Caracas. In plaats van het uitwisselen van formele handdrukken, marcheerden 112 oppositieleden, geflankeerd door honderden aanhangers, demonstratief naar het gebouw van de Nationale Vergadering. De mars was een signaal aan de president, de socialist Nicolás Maduro, dat de oppositie zich door hem niet laat intimideren.

Voor het eerst in zeventien jaar heeft niet Maduro’s Socialistische Partij, opgericht door wijlen president Hugo Chávez, de meerderheid in het parlement, maar de oppositie. Tijdens de verkiezingen op 6 december behaalde de oppositie, verenigd in de Tafel van Democratische Eenheid (MUD), zelfs een tweederde meerderheid. Daarmee kan de MUD formeel macht uitoefenen in alle Venezolaanse instituties.

Dat is de theorie. In de praktijk doet Maduro, die de verkiezingsuitslag kwalificeerde als „contrarevolutionair”, er alles aan om zijn macht zo veel mogelijk te behouden. Zo benoemde de president, die tot 31 december per decreet regeerde, vorige week nog dertien nieuwe raadsheren in het Hooggerechtshof. En nam hij op de laatste dagen van het nieuwe jaar wetten aan om de macht van het nieuwe parlement te beperken.

Die wetten geven president Maduro nu een juridische basis om het parlement op cruciale punten te omzeilen. En daarmee begon hij meteen. Maandag kondigde hij aan dat voortaan de president, zonder tussenkomst van het parlement, de directie van de Centrale Bank kan benoemen en ontslaan. Zo zette hij de nieuwe verhoudingen direct op scherp. Want één van de verkiezingsbeloftes van de oppositie was juist om schoon schip te maken binnen de Centrale Bank.

„De wetswijziging is een juridisch gedrocht ter bescherming van een omstreden president. Het is in tegenspraak met de grondwet,” twitterde het nieuw gekozen oppositielid en voormalig directielid van de Centrale Bank Jose Guerra.

Woekerende inflatie

Venezuela gaat door een diepe economische crisis, met woekerende inflatie. Het olierijke land zag zijn inkomsten scherp teruglopen na het dalen van de mondiale olieprijs. De Centrale Bank publiceert sinds vorig jaar geen inflatiecijfers meer. De oppositie ziet hierin de hand van de regering.

Ook beschuldigt de oppositie de Centrale Bank ervan de regering onrechtmatig te financieren, door het simpelweg bijdrukken van geld, zonder daarvan melding te maken. De nieuwe wet maakt ingrijpen door de oppositie onmogelijk.

Dat de socialisten in Venezuela de macht niet willen delen, komt niet als een verrassing. In de periode tussen de verkiezingen op 6 december en de beëdiging van het parlement gisteren, greep Maduro al andere middelen aan om zijn macht te behouden. Zo verbood het Hooggerechtshof, dat volledig wordt gedomineerd door chavista’s, vorige week woensdag drie gekozen oppositieleden zitting te nemen in het parlement, waardoor de oppositie zijn tweederde meerderheid zou verliezen. Die uitspraak, waarvan de juridische basis niet bekend is, bestempelde de oppositie direct als een „juridische coup”.

Toch werden gisteren niet 112, maar 109 oppositieleden ingezworen. De overige drie zouden later volgen. „Geen enkele bureaucratische beslissing, zeker niet genomen door een orgaan zonder legitimiteit, kan de wil van het volk doorkruisen”, zei Henry Ramos Allup, die maandag tot parlementsvoorzitter werd gekozen.

Waarnemers vrezen dat de president niet zal toestaan dat de oppositie daadwerkelijk een tweederde meerderheid krijgt. De openingszitting verliep gisteren in elk geval roerig. De nieuwe leden vroegen om vrijlating van de politieke gevangenen die onder Maduro zijn gemaakt, onder wie de prominente oppositieleider Leopoldo Lopez. Vervolgens verlieten de chavista’s onder de parlementsleden de vergadering.

Ondertussen verzamelden voor- en tegenstanders van Maduro zich op verschillende plekken in de stad, maar tot confrontaties op straat kwam het gisteren niet.