Het mysterie van de verdwenen Hongkongse boekenverkopers

Politieke ontvoeringen? China weet van niets.

Een hype, een afrekening, een vlucht voor schuldeisers of toch een politieke ontvoering door de Chinese geheime dienst? Het mysterie van de vijf verdwenen boekverkopers in Hongkong verdiepte zich dinsdag met een raadselachtige fax van een van hen. De sinds vorige week woensdag spoorloze Lee Bo, mede-eigenaar van Causeway Bay Bookstore liet weten dat hij vrijwillig naar het Chinese vasteland is gegaan om mee te werken aan een urgent „onderzoek waarvan hij de details niet kan onthullen”.

Lee, in Hongkong bekend als een democratische activist, is de vijfde Hongkongse boekverkoper die sinds oktober vorig jaar plotseling verdween. Net als de vier andere boekhandelaren werkte hij in een mede door hem opgerichte boekhandel annex uitgeverij – Mighty Current. Deze uitgeverij is gespecialiseerd in uiterst kritische boeken en tijdschriften over China en over het persoonlijk leven van de Chinese leiders.

Chinese toeristen zijn de belangrijkste kopers van deze werken die op het vasteland verboden zijn De verdwenen Lee zou nauw betrokken zijn bij de voorgenomen uitgave van een nieuw boek over het nogal gevarieerde liefdesleven van partijleider en president Xi Jinping in de tijd dat hij nog in de provincies werkte.

De andere verdwenen boekverkopers zijn collega’s van Lee in de kleine Causeway Bay Bookstore en de Chinees-Zweedse eigenaar Gui Minhai. Deze Gui zou in Thailand zijn gekidnapt.

China ontkent enige betrokkenheid bij hun verdwijning en spreekt over een hetze en hype van anti-Chinese krachten.

Maar hoe langer hun verdwijning duurt hoe groter de onrust in Hongkong wordt. Zondag werd bij het gebouw van de Communistische Partij van China gedemonstreerd en vooraanstaande leden van de Wetgevende Vergadering, onder wie Albert Ho, zeggen dat zij allemaal ontvoerd zijn om de publicatie van onwelgevallige boeken te voorkomen.

De dinsdag verzonden fax zou onder dwang zijn geschreven en verstuurd. Volgens Ho en andere Democraten in de Wetgevende Vergadering van Hongkong, een speciale administratieve regio van China, gaat het om een grove schending van de persvrijheid en vrijheid van meningsuiting in Hongkong.

Het Verenigd Koninkrijk en Zweden hebben inmiddels laten blijken zich zorgen te maken over de verdwijning van de boekverkopers en hebben er bij de autoriteiten in Beijing op aangedrongen duidelijkheid te verschaffen over hun lot.