Dweilmop met wringsysteem

Zodra regisseur David O. Russell en actrice Jennifer Lawrence de krachten bundelen, gebeuren er bijzondere dingen. Wie zou bijvoorbeeld denken dat een film over de uitvindster van de Miracle Mop, een dweilmop met wringsysteem zoals dat in goed Nederlands huishoudjargon heet, een smakelijke film zou opleveren? De vrouw over wie het gaat, Joy Mangano, mag dan inmiddels meer dan honderd patenten op haar naam hebben staan, multimiljonair zijn en een ster op de Amerikaanse verkoopkanalen, hoe maak je zo’n provincieleven dat uit veel tobben en doorzetten bestaat ook dramatisch interessant?

Russell deed dat niet alleen door op het charisma van Jennifer Lawrence te vertrouwen en haar in de hoofdrol te casten als blonde ‘all-American girl next door’. Het vergrootte zeker de kansen om haar een hattrick van Oscarnominaties te laten scoren, na Silver Linings Playbook en American Hustle. Russells geheim is vooral dat hij een heel gewoon verhaal zo excentriek vertelt dat je na afloop verbaasd bent dat het uitvinden van een dweil op een stok zo enerverend kan zijn. Een amalgaam aan stijlen prevaleert duidelijk boven inhoud. Tegen de tijd dat we in de laatste scène zijn aanbeland, lijkt de film meer op een western dan op de soap waarmee hij begon. Al zal het soapy motivatiedrama van de film waarschijnlijk de meeste aandacht trekken.

Joy is een soort Assepoester in overdrive, een variant op de Amerikaanse droom van een familie waarvoor de term disfunctioneel lijkt uitgevonden. Moeder kijkt al sinds de jaren zestig soaps in bed, vader legt het aan met welgestelde weduwen, ex Tony is niet uit het souterrain weg te slaan. Een post-Brady Bunch-familie ook, die je tegenwoordig minder vaak in films ziet dan in reality tv-series.

Dat is waarschijnlijk Russells stiekeme missie: een filmgeschiedenis schrijven van het moment waarop televisiesoaps (dramaseries die betaald werden door zeepfabrikanten om in de reclameblokken tussendoor hun waren te slijten) werden overgenomen door meer uitgekiende en stiekeme vormen van gesponsorde televisie en infomercials. Want uiteraard kan een film niet alleen over dweilmoppen met wringsystemen gaan. De successtory van Joy loopt parallel met de opkomst van teleshopping: een cynisch verhaal over hoe reclame entertainment werd en andersom. Dat is helaas ook het deel van de film waar Russell, ondanks slim bedoelde verwijzingen naar oude studiobazen van Hollywood, zijn hand een beetje overspeelt.