Duitsland wil geen taboe na Keulen 

Agressie tegen vrouwen leidt tot debat over ‘benoemen culturele achtergrond’ van daders.

Foto Reuters / Wolfgang Rattay 

Verbijsterd, boos en ongerust maakt Duitsland de balans op van wat er met Oudjaar is gebeurd: tientallen vrouwen aangerand en beroofd door groepen mannen die door politie en slachtoffers zijn omschreven als Noord-Afrikaans of Arabisch. 

Er zijn nog veel vragen, maar sinds dinsdag in volle hevigheid duidelijk is geworden hoe grof vrouwen zijn betast en hoe makkelijk de daders hiermee weg zijn gekomen, is dit een politiek debat geworden. Meteen gaat het ook over de opvang van vluchtelingen.

„Vindt u Duitsland na de golf van strafbare feiten en seksuele aanvallen nu ‘bontgekleurd en open’ genoeg, mevrouw Merkel?” Dat schreef leider Frauke Petry van de anti-buitenlanderpartij Alternatief voor Duitsland, op haar Facebookpagina. De aanrandingen in Keulen, maar ook in Hamburg en Stuttgart, zijn voor haar „de vreselijke gevolgen van een catastrofaal asiel- en migratiebeleid.”

Links en rechts wordt de vraag gesteld of niet uit politieke correctheid aanvankelijk is geprobeerd de aanrandingen te bagatelliseren. Hoe bestaat het dat de politie in Keulen op Nieuwjaarsdag nog sprak van een relatief rustige jaarwisseling? Reageerden de media daarom zo laat?

De centrum-rechtse Frankfurter Allgemeine Zeitung schreef vanmorgen dat het vermoeden is versterkt dat misdaden van mensen met wat hier een ‘migratieachtergrond’ heet, worden verdoezeld. De links-liberale Frankfurter Rundschau had dit keer dezelfde toon.

Dinsdag kwamen ook de politieke reacties los. Bondskanselier Merkel uitte volgens haar woordvoerder in een telefoontje aan de burgemeester van Keulen „haar verontwaardiging over deze walgelijke overvallen en seksuele aanvallen, die een hard antwoord eisen van de rechtsstaat.”

Sommigen gaan ervan uit dat dit geen spontane actie was. „Wat we hier hebben gezien, is in principe een georganiseerde actie”, zei de voorzitter van de politievakbond van Noordrijn-Westfalen, Arnold Plickert. En de minister van Binnenlandse Zaken van de deelstaat, Ralf Jäger, zei tegen de Kölner Express: „We accepteren niet dat groepen Noord-Afrikaanse mannen zich organiseren om weerloze vrouwen met drieste seksuele aanvallen te vernederen.”

Minister van Binnenlandse Zaken Thomas de Maizière vroeg zich dinsdagavond af of de politie in Keulen gefaald heeft en eiste snel opheldering. Er mogen „geen taboes” zijn bij de opsporing van de daders, zei hij. Tegelijk waarschuwde hij ervoor alle vluchtelingen in de criminele hoek te zetten.

De sociaal-democratische minister van Justitie Heiko Maas had eerder op de dag tot voorzichtigheid gemaand: „In het strafrecht komt het er niet op aan waar iemand vandaan komt of welk paspoort hij heeft.”

Verschillende partijgenoten en Groene politici vielen hem bij. De minister voor Emancipatie van de deelstaat Noordrijn-Westfalen, Barbara Steffens, ziet de gebeurtenissen als „de top van een misselijk makende ijsberg” van geweld tegen vrouwen. Zij vindt dat het geweld door mannen veel krachtiger veroordeeld moet worden. Maar Julia Klöckner, een opkomende CDU-politica, wil het ook uitdrukkelijk zo benoemen als de daders „een bepaalde culturele achtergrond” hebben. „Het gaat niet alleen om strafvervolging, maar ook om preventie – en uiteindelijk om gerechtigheid.”

Op sociale media is het verband met de vluchtelingenstroom snel gelegd. Zo vielen er op de Facebook groep NetT-Werk Köln harde woorden. Ene Roman Müller schreef: „Zijn we zo ver dat we een burgerwacht nodig hebben. Dat komt ervan… men kan toch niet zo naïef zijn om iedereen uit te nodigen en te hopen dat het goed gaat?”