Anatoom schreef het politierapport over: nú is het openbaar

Minister Van der Steur stuurde patholoog-anatoom George Maat weg. Te voorbarig, zo blijkt uit een rapport over de kwestie.

George Maat toonde tijdens een lezing foto’s van de MH17-ramp aan studenten. Mocht dit wel of niet, was de kwestie. Foto David van Dam

Eindelijk is het politierapport over de MH17-lezing van forensisch antropoloog George Maat openbaar. Na talloze Kamervragen, na toezending aan de Kamer van een bijna geheel zwartgemaakte versie, nadat Kamerleden het rapport alleen onder geheimhouding mochten inzien, heeft Maat het ten slotte maandag zelf gepubliceerd. Hij had het politierapport dat hem zijn baan kostte, na lang aandringen, óók mogen inzien en volledig overgeschreven. Kopiëren of fotograferen mocht niet.

Het rapport dat minister Van der Steur (Justitie, VVD) kennelijk zo graag had willen begraven, ging niet over staatsgeheimen noch over de daders van de aanslag op vlucht MH17. Het ging over de lezing die de vermaarde anatoom Maat vorig jaar aan studenten gezondheidswetenschappen in Maastricht gaf, over de identificatie van de slachtoffers. Daarbij gebruikte hij foto’s, die niet tot individuele slachtoffers te herleiden waren – zoals gebruikelijk. Het Landelijk Team Forensische Opsporing (LTFO) had zelfs beeldmateriaal beschikbaar gesteld. Zender RTL maakte in het geheim opnames, liet die aan geschokte nabestaanden zien, en zond ze uit. Van der Steur wist direct: wat Maat had gedaan was „buitengewoon ongepast en onsmakelijk”. De minister zette hem uit het onderzoeksteam.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt begrijpt wel waarom Van der Steur het rapport liever niet wilde publiceren: het pleit Maat grotendeels vrij en is juist kritisch over de minister zelf, die handelde zonder eerst onderzoek te doen. Omtzigt: „Ergens tussen het rapport en de Kamerbrief van de minister is de conclusie over Maat 90 graden gedraaid.”

In het rapport staat dat de – respectvolle – presentatie van professor Maat niet afweek van andere LTFO-lezingen. De politie was kritisch over dit ‘werkproces’, maar kon het Maat niet persoonlijk aanrekenen. De rapporteurs vonden ook dat de minister te vlug was geweest in zijn schorsing.

Maar in de samenvattende brief van korpschef Bouman aan de minister stond opeens prominent dat Maat geen toestemming had gevraagd voor zijn lezing (wat niet nodig was), en „niet de discretie en zorgvuldigheid heeft betracht” die verwacht hadden mogen worden. Dat werd de grondslag voor diens ontslag. Volgens Maat heeft Van der Steur zelf ingegrepen in de conclusies van het rapport. De minister zegt dat die van de politie zijn. Omtzigt bereidt Kamervragen voor.