Sociaal isolement is erg ongezond

Sociaal isolement is bijna even dodelijk als roken, en overstijgt ruimschoots het risico of voortijdig sterven door overgewicht of gebrek aan lichaamsbeweging. Mensen die eenzaam zijn, sterven eerder omdat zij fysiek ongezonder zijn, schrijven onderzoekers van de University of North Carolina deze week in de Proceedings of the National Academy of Sciences. Ze baseren zich op de analyse van vier langlopende Amerikaanse studies naar gezondheid en welzijn.

Tot nu toe waren verbanden tussen isolement en een verhoogd sterfterisico hoofdzakelijk aangetoond in momentopnames, in gemiddelde waarden over de hele bevolking. De nieuwe studie laat zien dat het verband ook echt bestaat bij individuen die langere tijd gevolgd werden, en dat maakt het waarschijnlijker dat een slechte gezondheid en een hoger risico op overlijden inderdaad een gevolg zijn van eenzaamheid.

Het team koos vier indicatoren die iets zeggen over de lichamelijke gezondheid van de deelnemers; bloedruk, C-reactief proteïne (een maat voor ontstekingen), heupomtrek en BMI (Body Mass Index).

De onderzoekers laten zien dat sociaal isolement de bloeddruk en C-reactief proteïne (een maat voor ontstekingen) negatief beïnvloedt, bij jongvolwassenen tot aan senioren. Bij heupomvang en BMI was er ook zo’n verband, maar dat gold alleen in de groep van adolescenten.

Omdat de onderzoeken gebaseerd waren op vragenlijsten die de deelnemers moesten beantwoorden, gaat het om de ‘ervaren kwaliteit’ van de sociale netwerken, en niet per se om de absolute omvang van contacten met vrienden, familie en collega’s.

Het onderzoek maakt ook duidelijk dat sociale conflicten, zoals ruzie of een ontslag, ongezond zijn. Vereenzaming en sociale stress hebben door de jaren heen een cumulatief effect, schrijven de onderzoekers, maar als het lukt om die te doorbreken, glijden mensen minder snel af naar chronische en levensbedreigende ziekten.