Spekgladde wegen door ijzel, scholen en winkels dicht

IJzel, opgevroren sneeuw en spekgladde wegen legden deze dinsdagochtend het openbare leven in Groningen, Friesland en Drenthe nagenoeg stil. Treinen en bussen reden niet of nauwelijks. Scholen en universiteit hielden de deuren gesloten, net als sommige winkels. De rechtbank in Groningen schrapte zittingen. Nieuwjaarsrecepties zijn afgelast en ook het afval is niet opgehaald.

Voor de drie provincies gaf het KNMI een weeralarm af: ‘code rood’, de zwaarste weerwaarschuwing. Dat gebeurde voor de tiende keer sinds het provinciale alarm in 2010 werd ingevoerd – driemaal vanwege winterweer. Weggebruikers wordt daarbij ontraden de weg op te gaan als dat niet noodzakelijk is.

Het alarm werd afgegeven tot het middaguur. Sommigen probeerden op schaatsen naar hun werk te komen. Anderen stapten toch in de auto, soms met blikschade tot gevolg. Rijkswaterstaat telde „een handvol incidenten”. Bij ziekenhuizen meldden mensen zich met botbreuken en hersenschuddingen.

Naar verwachting trekt het koufront woensdagnacht verder zuidwaarts, waardoor ook het midden van het land met ijzel te maken krijgt. De winterse omstandigheden houden in het Noorden mogelijk tot donderdag aan. Dan verdwijnt de vorst en wordt het een graad of vijf, net als in de rest van Nederland.

Ook de stroom haperde de afgelopen dagen als gevolg van ijsafzetting op de hoogspanningskabels. In combinatie met wind gaan de kabels zwiepen – „lijndansen” zeggen specialisten – en ontstaan „stroomdippen”. Als lijnen elkaar (bijna) raken, kan tijdelijk kortsluiting ontstaan.

Netbeheerder Tennet stuurde inspecteurs op pad voor het „schouwen van de lijnen”. Vooralsnog is er geen schade vastgesteld aan kabels of masten. Wel worden de verbindingen verwarmd met extra stroom, tegen ijsvorming. Sinds zes uur maandagavond heeft Rijkswaterstaat een miljoen kilo zout gestrooid op de wegen in het noorden, maar zonder veel succes.