Column

'Wie is de Mol?’ blijft altijd een beetje fictie

'Wie Is De Mol?' in de metro van Santo Domingo (AVRO-TROS)

Achttien dagen nadat we RTL-weervrouw Amara Onwuka in de finale van Expeditie Robinson (RTL 5) twee nog minder bekende tegenstanders zagen verslaan, moeten we alweer kennis maken met de deelnemers aan seizoen 16 van Wie Is De Mol? (AVRO-TROS). Beide programma’s hebben veel gemeen, zoals het oprekken van de definitie van het begrip BN’er. Het is misschien de angst voor het afbreukrisico, waar ook de selectie van kandidaten voor de kennisquiz De Slimste Mens (KRO-NCRV) zichtbaar mee te kampen heeft.

Maar het is natuurlijk nog wel wat anders om je wekenlang vrij te maken teneinde in het grootste geheim aan de andere kant van de wereld een zeer competitief spel vol eliminaties te spelen. En voor Wie Is De Mol? wordt in verband met de verhuizing naar de zaterdagavond heel wat uit de kast getrokken.

Eerst was er op Nieuwjaarsdag een soort van inleiding op de deelnemers van dit jaar door een aantal Mollen van weleer. Leerzaam voor de tactiek. Er zijn zelfs twee kandidaten dit jaar met een secondaire agenda: politiewoordvoerder Ellie Lust eist dat er eindelijk eens ordentelijk gecommuniceerd gaat worden over de portofoon en modejournalist Cécile Narinx wil laten zien dat je niet noodzakelijkerwijs een bermuda hoeft te dragen als deelnemer.

Nieuw was ook de zogenaamde instructie door presentator Art Rooijakkers aan de onzichtbare Mol, aan het begin van aflevering 1. Die diende vooral om voor nieuwe kijkers de spelregels nog eens samen te vatten. Bovendien promoveerde het napraatprogramma Moltalk van internet naar NPO 1, direct na de uitzending. Je kunt je afvragen of het speuren naar minieme aanwijzingen niet te specialistisch is voor de brede publiekszender.

Er is nog een probleem dat veroorzaakt dat ik de voorkeur blijf geven aan het veel minder gevarieerde en minder grootscheepse Expeditie Robinson. In beide programma’s draait alles om montage. De makers beslissen achteraf welke van de schier eindeloze informatie aan de kijker wordt doorgegeven. Het is onvermijdelijk dat zo een bepaald beeld wordt gecreëerd van de rol van elke deelnemer.

Op een onbewoond eiland is die beeldvorming minder ingrijpend dan in een spel, waarbij de kijker geacht wordt door grote oplettendheid in vele situaties de saboteur te kunnen ontmaskeren. In de eerste aflevering kon je er bij voorbeeld met geen mogelijkheid ontdekken of Narinx er de kantjes vanaf liep of dat haar eventuele inspanning expres buiten beeld bleef.

In de metro van Santo Domingo (de Dominicaanse Republiek is wederom een zeer aantrekkelijke locatie) klaagde ze dat ze geen Spaans sprak en dus geen acht mensen met rugzakken kon aanspreken. Bij een volgende proef zei ze niet op haar best te zijn als ze platte schoenen droeg. Maar wat de eventuele consequenties waren, daar konden we slechts naar raden.

Zonder permanente bewakingscamera’s en 24 uur live uitzending zal Wie Is De Mol? altijd een beetje fictie blijven. De opening scoorde met krap 2,2 miljoen kijkers op zaterdag net iets minder dan die van vorig jaar op donderdag (bijna 2,5 miljoen).