Column

Het eenmalig wonder van Herman Finkers

Met een oudejaarsconference die zich tegen de kijkcijfercultuur en plat vermaak keert toch een kijkcijferrecord halen: dat mag gerust een wonder heten.

Er keken 3,03 miljoen mensen naar Herman Finkers oudejaarsconference op 31 december 2015. Zo’n hoog kijkcijfer heeft een tv-oudejaarsconference sinds 2002 niet meer gehaald, toen Youp van t Hek 4,2 miljoen kijkers boeide.

„Lachen als een kip zonder kop… Denken als een kip zonder kop, jongens wat knapt een mens daar van op”, zong Finkers ondermeer sarcastisch.

Finkers doseerde zijn kruipoliehumor, waarmee hij vastgeschroefde moderne gedachten langzaam losweekt in een rustig tempo. Hij zat voornamelijk vertellend op zijn zandloperstoel, aan een scheve tafel, met een krom wijnglas er op. In een pak met vlinderdas, in de geest van Wim Kan, die in Nederland de oudejaarsconference-traditie begon. Maar Kan maakte vooral politieke grappen, terwijl de Almeloër Finkers daar weinig mee heeft. Absurde woordspelingen en in listige omkeringen verpakte kritiek op de tijdgeest zijn zijn voornaamste wapenen. Opmerkelijk vaak had Finkers het over religie, niet echt een populair onderwerp in post-christelijk Nederland. Religie was de bron van veel ellende, citeerde hij de Nederlandse intellectuelen, die hij ‘flinterdun denkwerk’ verweet. Zou een wereld zonder religie beter zijn, zoals beweerd werd? Als je zo redeneerde moesten theelepels ook weg, daar kon je verschrikkelijke dingen mee doen, zoals een oog uitsteken. Waar liefde en zorgzaamheid zijn, daar is God, eindigde hij zijn show, na een uiteenzetting over spirituele levenslessen van de stichter van de Benedictijner kloosterorde. Om ‘hoge kijkcijfers te halen’ liet hij die lessen begeleiden door ‘blote dans’ zoals hij het in navolging van Wim T. Schippers noemde: een naakte vrouw danste het ballet van het nieuwe jaar. Toen was het 12 uur.

Volgens de kijkcijferanalist van de NOS zapten weinig mensen weg, dus bleven 3 miljoen mensen de hele show kijken. De gemiddelde waardering was een 8-. Dat mag je het tweede wonder noemen. Toen ik de conference bekeek dacht ik soms: „Oké, vaart maken, Herman”. Maar in retrospect wordt de show steeds leuker. Dat is het derde wonder. De VARA was er als de kippen bij om op Nieuwjaarsdag aan te kondigen dat Claudia de Breij dit jaar, eind 2016, de tv-oudejaarsconference zal houden. Het wonder van Finkers zal zich dus niet herhalen, zoals het wonderen betaamt.