Helpt Hollywood Kodak de winter door?

Screenshot Behind the Scenes-video The Hateful Eight

Je kunt tegenwoordig niet meer naar de film. Dat wil zeggen: je kijkt in een bioscoop niet naar een reeks van “dunne, buigzame, doorzichtige stof bedekt met een lichtgevoelige laag”, om de definitie van film volgens Van Dale erbij te halen. In Nederlandse bioscopen valt bijna alleen nog te kijken naar beeld van digitale projectoren.

Toch is film aan een kleine comeback bezig. Deze week komt The Hateful Eight van Quentin Tarantino uit, die wordt aangeprezen met de leus ”in glorious 70mm” (Eye in Amsterdam is de enige plek die hem ook echt in 70 millimeter projecteert).

Ook de nieuwste James Bond en Star Wars zijn geschoten op film. En het afgelopen jaar werden zeker 90 studio- en indieproducties op film opgenomen. Kodak, de belangrijkste producent van fysieke film, voorspelt dat door de bescheiden comeback van film hun filmdivisie in 2016 weer winstgevend is. Realistisch?

‘Motion picture film’

Er is een actieve lobby van een klein groepje filmmakers die verzet biedt tegen de overheersing van de digitale filmfabrikanten. Want, zo zeggen zij: eentjes en nulletjes zijn goedkoper maar niks kan tippen aan de kwaliteit van film.

Ze hebben succes: begin 2015 bereikten de zes grootste studio’s een deal met Kodak om de aanstroom van de filmvoorraad te garanderen.

Kodak profiteert daarvan, naar eigen zeggen. Maar het bedrijf heeft geen hoge verwachtingen van de eigen filmdivisie, blijkt uit het laatste kwartaalverslag:

“Kodak also operates consumer inkjet and motion picture film businesses that contribute to earnings and cash flow but are not expected to be meaningful contributors to operations in the future.”

Film wordt relatief minder belangrijk voor het bedrijf, en in absolute zin lopen de omzet en het verkoopvolume van film voor bioscoopproducties al jaren terug: er wordt 96 procent minder film verkocht dan tien jaar geleden.

Dat er weer iets meer op film wordt opgenomen maakt voor Kodak eigenlijk niet uit als de projectie digitaal blijft. Het aantal rollen voor het draaien van een film valt in het niet bij het aantal dat benodigd zou zijn om elke afzonderlijke bioscoopzaal weer van een fysieke kopie voor projectie te voorzien.

Gigagroot

Met de IMAX Corporation gaat het wel goed. Dat is een Canadese producent van het grootste fysieke filmformaat ter wereld. De oppervlakte van een beeldje is negen keer groter dan standaard 35 millimeterfilm, waardoor het veel groter geprojecteerd kan worden en veel meer detail bevat.

Blockbusters als The Dark Knight en Interstellar van de, in meerdere opzichten, digifobe sterregisseur Christopher Nolan zijn er deels op opgenomen, net als zijn nieuwste film Dunkirk die in 2017 uitkomt. Ook Mission:Impossible - Ghost Protocol en de recentste Star Wars zijn deels op IMAX gedraaid. Omdat de spoelen zo enorm zijn, en je per rol maar 30 seconden tot twee minuten kunt opnemen, is er nog nooit een hele film op IMAX opgenomen.

Beleggers hebbben meer vertrouwen in IMAX dan in Kodak. Dat komt doordat het business model van IMAX beter geschikt is voor het digitale tijdperk. Kodak maakt de filmstrips voor IMAX, dat zelf de camera’s maakt en filmmakers de bijbehorende faciliteiten levert. Maar belangrijker: IMAX speelt ook een rol aan de consumentenzijde van bioscoopfilms, terwijl Kodak alleen de professionele markt bedient.

IMAX heeft zijn eigen zalen in bioscopen voor een optimale experience. Het grootste deel van de films dat daarin vertoond wordt, is niet op IMAX opgenomen, maar (digitaal) geconverteerd door het bedrijf naar het gigaformaat. Ook is het bedrijf meegegaan in de digitale revolutie: er bestaan nu digitale IMAX-camera’s. Dus zelfs als IMAX als fysieke film zou verdwijnen, kan de experience blijven. Al is dat dan eigenlijk ook gewoon een digitale belevenis met een IMAX-stickertje erop.

Duizelt het je door al die verschillende filmformaten? Hier een kort handboek. Beweeg over de icoontjes voor meer informatie: