Wie even niet oplet, zit zo in de penarie

De organisatoren doen er alles aan om de rally de ‘zwaarste ter wereld’ te laten zijn. Zo’n eretitel is volgens hen terecht als hooguit de helft van de deelnemers de finish haalt.

De Dakar Rally is de ‘zwaarste ter wereld’ – de meeste deelnemers halen de finish niet. Vorig jaar crashten de Argentijnen Juan Manuel Silva en Pablo Sisterna in hun Mercedes. FOTO Reuters

Iedereen moest de woestijn kunnen temmen, vond hij. Daarom bedacht hij een rally door het meest onleefbare deel van de aarde. Duizenden kilometers door Afrika, door de gigantische zandduinen van de Sahara. Zijn missie werd een evenement: Parijs-Dakar. Een wedstrijd vol hitte, uitputting en heroïek. Coureurs in gehavende auto’s die in Marokko, Mauretanië en Senegal stofwolken door het landschap trokken, gadegeslagen door verbaasde bedoeïenen. Wie de uitputtingsslag overleefde, finishte bij Lac Rose in Senegal, een levenloos zoutmeer.

De zwaarste rally ter wereld. Zo had hij het ook bedacht, de Franse coureur Thierry Sabine die het jaar daarvoor was verdwaald in de Libische woestijn tijdens de Abidjan-Nice woestijnrally. Hij raakte zo onder de indruk van de schoonheid van de woestijn, dat hij besloot een nog grootser opgezette rally te organiseren. Een race van contrasten, dat stond Sabine voor ogen: „Een uitdaging voor de deelnemers, een droom voor de thuisblijvers.” Hij overleefde de Abidjan-Nice rally na een barre tocht, maar zou het uiteindelijk toch van de woestijn verliezen. In 1989 kwam hij om bij een helikoptercrash in een zandstorm.

66 doden sinds de eerste Dakar-rally

Het project van Sabine zou nog heel wat doden kosten. Sinds de eerste editie in 1979 kwamen er 66 mensen om, het merendeel toeschouwers en volgers.

Maar ook onder de coureurs vallen en doden. Bij de rally van vorig jaar kwam de Poolse motorcoureur Michal Hernik door uitdroging om het leven. De tocht door de Argentijnse woestijn, waar de temperatuur opliep tot vijftig graden Celsius, was vooral voor motorrijders een beproeving. Tientallen uitgeputte coureurs werden door de organisatie van de piste gehaald.

De Nederlandse Yamaha-rijder Robert van Pelt werd met ernstige uitdrogings- en oververhittingsverschijnselen naar het ziekenhuis gebracht. Door de hitte was zijn benzine gaan borrelen en moest hij stoppen. Hij had in de achterhoede van het peloton gevochten tegen het stof van zijn voorgangers totdat het allemaal niet meer ging. „Het was doodeng. Ik was echt bang dat ik het niet zou redden”, liet hij via zijn team weten. Sinds de Dakar Rally vanaf 2009 in Zuid-Amerika wordt verreden, zijn er vijf doden gevallen.

‘Dakar’ stopt niet bij tegenslag, staat ook niet lang stil bij doden

Maar ‘Dakar’ stopt niet bij tegenslag, staat ook niet lang stil bij doden. De ongeveer zeshonderd deelnemers in auto’s, vrachtauto’s, motoren en buggy’s weten wat de risico’s zijn. Het móét ook een uitputtingsslag zijn. Organisator ASO – die ook de Tour de France organiseert – doet er alles aan om de rally de ‘zwaarste ter wereld’ te laten zijn. Zo’n eretitel is volgens de organisatoren terecht als hooguit de helft van de deelnemers de finish haalt. Vorig jaar was dat het geval, en daarmee pareerde de ASO kritiek op de moeilijkheidsgraad van de rally.

Het draaiboek voor de vorige editie leek opnieuw door een sadist geschreven. In twee weken tijd werd het gezelschap door een wereld van uitersten geleid: van de Atacama-woestijn in Chili, de droogste woestijn ter wereld, tot de sneeuwtoppen van de Andes met een passage op 3.600 meter. Van Argentinië naar Chili en Bolivia en weer terug.

Minder zware route dit jaar

Dit jaar is de route minder technisch. Dat komt mede doordat de organisatie uit vrees voor El Niño de etappes in Peru heeft geschrapt, waardoor er minder pittige duinetappes zijn.

Team GINAF Rally Power, waar Jan Lammers voor rijdt, doet daarom met minder coureurs mee aan Dakar. Enkele coureurs missen de sportieve uitdaging bij deze editie. „In het begin van de rally stonden er meerdere etappes op het programma met veel verschillende duinen. Dit jaar hebben we een aantal modificaties uitgevoerd op de trucks waarmee we in de duinen en stuk sterker zijn en de strijd nog beter kunnen aangaan. In de duinen lag voor ons de uitdaging”, coureur aldus Edwin van Ginkel op de website van zijn team.

Satellietnavigatie is niet toegestaan

En toch, duinen of niet, wie even niet oplet, zit zo in de penarie. Satellietnavigatie is niet toegestaan, iedereen moet het doen met een routebeschrijving. Het gaat de deelnemers vooral om de thrill. Vermogende liefhebbers van avontuur zijn het vaak, verschillende Nederlandse coureurs, waaronder oliedealer Hans Stacey en Booking.com-oprichter Kees Koolen staan in de Quote top-500.

Deelname kost geld, niet alleen materiaal en technische ondersteuning, ook organisator ASO weet financieel van wanten. Gastlanden hebben miljoenen moeten neertellen om het evenement binnen de grenzen te krijgen. Ze krijgen er promotie voor terug: schitterende beelden van desolate natuur die de hele wereld overgaan en die het toerisme kunnen aanwakkeren.

De etappes:

2 januari Proloog Buenos Aires - Rosario
3 januari Buenos Aires - Villa Carlos Paz
4 januari Villa Carlos Paz - Termas de Río Hondo
5 januari Termas de Río Hondo - Jujuy
6 januari Jujuy - Jujuy
7 januari Jujuy - Uyuni
8 januari Uyuni - Uyuni
9 januari Uyuni - Salta
10 januari Rest day in Salta
11 januari Salta - Belén
12 januari Belén - Belén
13 januari Belén - La Rioja
14 januari La Rioja - San Juan
15 januari San Juan - Villa Carlos Paz
16 januari Villa Carlos Paz - Rosario