Saoedi-Arabië executeert 47 terdoodveroordeelden

Onder hen was de prominente shi’itische geestelijke Nimr Baqr al-Nimr.

Onder de geëxecuteerden was de sjeik Nimr al-Nimr, een ideoloog van de geweldloze strijd van de shi’itische minderheid. Foto Hasan Jamali / AP

In Saoedi-Arabië zijn zaterdag 47 mensen die waren veroordeeld wegens terrorisme geëxecuteerd. Dat meldt persbureau Reuters op basis van het Saoedische ministerie van Binnenlandse Zaken. Onder de geëxecuteerden was de sjeik Nimr al-Nimr, een ideoloog van de geweldloze strijd van de shi’itische minderheid.

Nimr al-Nimr werd in oktober 2014 wegens onder meer opruiing en ongehoorzaamheid aan de heersers veroordeeld tot onthoofding en daaropvolgende kruisiging (nadat het hoofd weer aan het lichaam is vastgemaakt), een straf die vaker wordt uitgedeeld om een voorbeeld te stellen. Het is niet bekend of Nimr al-Nimr inderdaad zo aan zijn einde is gekomen. Iran zei destijds dat “Saoedi-Arabië een hoge prijs betaalt als het land de terechtstelling zou uitvoeren”.

Het Saoedische ministerie stelt in een verklaring dat de meeste van de geëxecuteerden waren betrokken bij een reeks aanslagen die terreurbeweging al-Qaeda tussen 2003 en 2006 uitvoerde. Reuters meldt dat er ook mensen zijn geëxecuteerd vanwege deelneming aan pro-democratische protesten in 2011 en 2013.

Reacties

In een reactie heeft de woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Iran laten weten dat Saoedi-Arabië juist het terrorisme steunt door mensen als Nimr al-Nimr te executeren.

De Iraanse ayatolla en oud-president Mohammad Khatami verklaarde na het voltrokken doodvonnis van Nimr al-Nimr er niet aan te twijfelen “dat dit heldere bloed de koninklijke familie van Saoedi-Arabië zal besmeuren en die zal wissen uit de geschiedenisboeken”. De opperste shi’itische raad in Libanon noemde de terechtstelling van Nimr al-Nimr een “ernstige fout”.

Verschillende groepen shi’itische moslims zijn volgens persbureau Reuters de straat opgegaan in de Saoedische stad Qatif. Ze liepen door de geboortestad van Nimr al-Nimr en riepen onder meer “weg met Al Saud [de koninklijke familie van Saoedi-Arabië, red]“.

Routine

In Saoedi-Arabië zijn in 2015 zeker 157 mensen geëxecuteerd, een flinke stijging ten opzichte van 2014: toen lag het aantal voltrokken doodvonnissen op negentig. Eerder schreef NRC-redacteur Carolien Roelants dat executies routine zijn in Saoedi- Arabië:

Het sterk opgevoerde aantal terechtstellingen weerspiegelt een verdere verharding van het regime en een nieuwe kordaatheid sinds het aantreden van koning Salman en zijn team van kroonprinsen na de dood van zijn voorzichtige halfbroer Abdullah in januari. Onder koning Abdullah werden de gevangenis- en lijfstraffen voor gewone criminaliteit en voor wat geldt als politiek misdrijf al verzwaard, maar Salmans conservatievere bewind kent nog minder genade met vermeende overtreders.

Antiterrorismewet

In het land hebben rechters tevens veel vrijheid bij interpretatie van het islamitisch recht (de shari’a), waarop het strafrecht is gebaseerd. De ene rechter kan de doodstraf uitspreken voor een (vermeend) vergrijp, terwijl een ander een paar jaar gevangenisstraf geeft. Roelants:

In de antiterrorismewet van begin 2014 verschaften de autoriteiten zich uitgebreide mogelijkheden om vermeende opposanten aan te pakken. Vage beschuldigingen als verstoring van de openbare orde, belastering van de reputatie van de staat of bedreiging van de eenheid van het koninkrijk zijn allemaal zwaar strafbaar.