Airbnb worstelt om zichzelf te blijven

In Europa is Airbnb een succes. Gaan we straks ook logeren in China? Oprichter Blecharczyk is druk met uitbreiding. „We hebben eigenlijk weinig gemeen met Uber.”

Alsof je thuiskomt met een goed rapport. „Marc was een opgewekte gast die op de afgesproken tijd arriveerde, zelfstandig was en de kamer netjes achterliet.”

Dankjewel, Roger Ward, Airbnb-gastheer uit Londen. Jij bood een keurig verzorgd appartement, voor de helft van de prijs van een normaal hotel in de binnenstad.

Complimentjes over en weer horen erbij als je gebruiktmaakt van Airbnb. Zo creëert de dienst vertrouwen, onmisbaar als je een vreemdeling in je huis toelaat.

Op Airbnb (van airbed – luchtbed – and breakfast) beoordelen reizigers en verhuurders elkaar; Airbnb handelt het betalingsverkeer af en controleert de identiteit van gasten en gastheren, via een kopie van paspoort of rijbewijs. Roger Ward uit Londen was een van de vijfduizend hosts die zich afgelopen november op het Airbnb-congres in Parijs verzamelden. ‘Airbnb Open’ werd overschaduwd door de terroristische aanslagen in de stad. De boodschap van het evenement was duidelijk: Airbnb komt uit San Francisco, maar de belangrijkste markt is Europa. Meer dan de helft van het woningaanbod is Europees, meer dan de helft van de overnachtingen is in Europa.

Big business

Airbnb is big business. Bij de laatste investeringsronde van 1,5 miljard werd het bedrijf, opgericht in 2008, geschat op een waarde van 25,5 miljard dollar. Airbnb verdient ruim 10 procent op elke boeking en dat levert dit jaar naar schatting 900 miljoen dollar op.

De drie oprichters Nathan Blecharczyk, Joe Gebbia en Brian Chesky waren in 2007 nog huisgenoten met nijpend geldgebrek die tijdelijk een kamer in San Francisco verhuurden. Nu zijn ze – op papier althans – internetmiljardair.

Nathan Blecharczyk (32) heeft zich even losgerukt uit de presentaties op Airbnb Open. Is het niet moeilijk om het kleinschalige, persoonlijke karakter van Airbnb te bewaren nu het grote geld zich ermee bemoeit? Blecharczyk: „Het gaat niet om geld, het gaat om communicatie. Het is moeilijk de geest van Airbnb te behouden met al die nieuwe mensen die we in dienst nemen. Zij moeten de cultuur absorberen. Toen we net begonnen, zaten we allemaal aan dezelfde tafel en hoorden we allemaal hetzelfde verhaal. Zodra je meer dan duizend mensen in dienst hebt moet je heel goed duidelijk maken wat de waarden zijn.”

Blecharczyk is samen met zijn vrouw en dochter in Parijs en verblijft, natuurlijk, in een Airbnb. „Ik kan me niet meer herinneren wanneer ik voor het laatst in een hotel sliep.”

Airbnb groeide uit tot een van de succesvolle voorbeelden van de deeleconomie. Maar dat verhaal heeft een keerzijde. Sommige verhuurders misbruiken huursubsidies of ontduiken inkomstenbelasting. Door leegstaande huizen in centra van grote steden als privéhotel te gebruiken, stijgen de huizenprijzen nog verder. Airbnb-gasten kunnen voor overlast zorgen: denk aan toeristen die telkens een woonwijk als uitvalsbasis gebruiken voor een avondje Amsterdam.

Hotelketens klagen dat particuliere verhuurders zich aan minder regels hoeven te houden en daardoor oneerlijk concurreren. In Nederland zijn ruim 15.000 Airbnb-adressen, meer dan het aantal kamers van een grote hotelketen als Van der Valk. Ook internationale hotelketens voelen hoe privéverhuur schaalgrootte krijgt dankzij de geraffineerde Airbnb-app, waarmee je in een paar tellen een goedkope woning in elke wereldstad kunt vinden. De gemiddelde prijs voor een overnachting daalt; marktleiders Marriott en Starwood fuseren in een poging de kosten te drukken.

‘Nog steeds samen en erg close’

Je kunt niet zomaar overal een privéhotel beginnen. Airbnb, actief in zo’n tweehonderd landen, zegt zich te willen conformeren aan de lokale regels. Of beter: samen met de autoriteiten nieuwe regels ontwikkelen. In een aantal grote steden, waaronder Amsterdam, int Airbnb bijvoorbeeld zelf de toeristenbelasting.

Dat is een andere aanpak dan die andere exponent van de deeleconomie, Uber. De taxi-app koos voor een hardere aanpak, met als resultaat een stroom van rechtszaken, boetes en geweld tegen chauffeurs.

„We worden vaak vergeleken met Uber”, zegt Blecharczyk, „al hebben we weinig meer met elkaar gemeen dan dat we uit dezelfde stad komen.” Airbnb heeft een positieve relatie met lokale overheden, zegt Blecharczyk . „Onze verhuurmethode is nieuw en de bestaande wetten houden daar vaak geen rekening mee. Meer dan vijftien steden hebben hun regels voor particuliere verhuur al aangepast. We zijn bereid die regels te gehoorzamen en willen ook onze gegevens delen – geanonimiseerd dan.”

Sowieso is Airbnb een ‘ander’ bedrijf dan andere internetbedrijven, zegt de medeoprichter. „We zijn acht jaar geleden met z’n drieën begonnen. Bij veel bedrijven is er na zo’n lange tijd nog maar één leider over. Maar wij zijn nog steeds samen en erg close.”

Blecharczyk voelt zich prettig in deze mix van persoonlijkheden: „Ik begon als techneut maar kan me nu bezighouden met strategische zaken die de morele autoriteit van een oprichter vergen.”

Gemiddeld verhuurt Airbnb wereldwijd aan 500.000 gasten per dag, vooral in de grote toeristensteden. Hoewel Airbnb zich profileert als een unieke lokale ervaring (‘ontmoet de verhuurders, zie de wereld door hun ogen’) ligt verzakelijking op de loer. Er zijn twee miljoen kamers en woningen te huur, maar een groeiend aantal deelnemers verhuurt meerdere objecten. Tussenpersonen behartigen de belangen van verschillende Airbnb-particulieren, commerciële aanbieders gebruiken de dienst om gewone hotelkamers en appartementen te verhuren. Bovendien wil Airbnb groeien in de zakelijke markt (nu 10 procent van de overnachtingen).

Culturele verschillen overbruggen

Blijft Airbnb nog wel zichzelf – lokaal, authentiek en persoonlijk?

Blecharczyk: „We willen lokale ervaringen bieden: als een commerciële partij algemene, massale overnachtingen probeert te verkopen dan halen we die inventaris weg. Tenzij het unieke plekken zijn.”

Airbnb is groot in de VS en Europa, en de verwachtingen voor de Cubaanse markt zijn hooggespannen, vertelt Blecarczyk. Hij denkt dat Airbnb ook de culturele verschillen met Azië of het Midden-Oosten kan overbruggen: „Ons systeem werkt goed en niet alleen in westerse steden. In China groeien we momenteel het snelst. De mensen die overnachtingen via Airbnb boeken willen uit hun comfortzone stappen, ze zoeken een bijzondere plek. We bieden hun voldoende garantie, behalve dan natuurlijk in landen als Syrië en Noord-Korea.”

Airbnb creëert een vangnet door elke boeking automatisch te verzekeren tot 800.000 euro schade en er is een nummer dat je in noodgevallen kunt bellen – als een gast iets overkomt of als mensen schade veroorzaken. Of als verhuurders een verborgen camera ophangen, zoals een Duits echtpaar merkte toen ze in Californië een Airbnb-adres bezochten.

Leven veranderd

Op Airbnb Open in Parijs ligt de nadruk niet op wat er fout kan gaan. De presentaties hebben een semi-religieus tintje; gastheren en -dames getuigen hoe hun leven veranderd is sinds ze hun huis openstellen voor vreemden. En hoe dankbaar ze Airbnb zijn voor de extra verdiensten – vaak zijn het mensen met lagere inkomens die hun huis verhuren.

Airbnb maakt zelf nog geen winst; de mensen die hun woning delen wel. Zo verdienen Franse verhuurders gemiddeld 2.000 euro per jaar bij. „Onze community is de kern van het bedrijf”, zegt Nathan Blecharczyk. De Airbnb-leiding verhuurt haar eigen huizen ook regelmatig, om dicht bij de oorsprong van het bedrijf te blijven.

En wat voor soort mensen vormen die gemeenschap? Het publiek in het Parijse Parc de la Villette bestaat grotendeels uit oudere gastheren en -dames. Er klinkt een vertederde ‘oohh’ als de jongste Airbnb-host (15) op het podium wordt geroepen.

De Italiaanse Anna Ferruccio en de Brits-Amerikaanse Maureen Scott zijn ook naar Parijs gekomen, op uitnodiging van Airbnb. Ze wisselen ervaringen uit aan de lunchtafel. Anna (56) verhuurt voor 65 euro een kamer in haar bellissimo loft in Florence, Maureen (54) verhuurt een volledige flat in Londen. „Dat loopt zo goed dat we een tweede huis in Bath hebben gekocht om te verhuren.”

Airbnb is nu Maureens voornaamste inkomstenbron. Een ‘authentieke lokale ervaring’, daar doet ze niet aan. „Onzin. Mensen kiezen voor Airbnb omdat ze goedkoper willen overnachten. Weet je wel wat het kost om met een gezin in een hotel te zitten?”

Slechte ervaringen met gasten hebben ze nog niet gehad. Anna hield er nieuwe vrienden aan over. Maureen kan zich ook geen misstanden herinneren: „Hoewel… ik weet vrij zeker dat mijn flat al eens een week lang is gebruikt door een prostituee.”