Wat gebeurt er na het faillissement?

V&D gaat onherroepelijk failliet. Hoe gaat het dan verder? En wat betekent een faillissement voor personeel en leveranciers?

Alleen door een faillissement kan warenhuisketen V&D, die vorig jaar 49 miljoen euro verlies leed, flink saneren. Foto Koen van Weel / ANP

Surseance, of uitstel van betaling, is vrijwel altijd de voorbode van een faillissement. Ook warenhuisketen V&D, dat vorige week uitstel van betaling kreeg, wacht onherroepelijk een bankroet. De vraag is niet óf het bedrijf failliet gaat, maar wanneer.

1. Wat houdt het in als surseance wordt omgezet in faillissement?

Bij een surseance is het streven dat een onderneming intact blijft. De door de rechtbank aangestelde bewindvoerders zoeken, samen met het zittende management, naar oplossingen om dit voor elkaar te krijgen. Als zij voorzien dat dit niet lukt, omdat een onderneming niet levensvatbaar is en niet aan lopende verplichtingen kan voldoen, dienen zij bij de rechtbank een verzoek in om de surseance om te zetten in een faillissement.

In dat geval benoemt de rechter curatoren – meestal zijn dat dezelfde personen als de bewindvoerders – die het bedrijf in zijn geheel of in stukjes proberen te verkopen. De opbrengst verdelen zij vervolgens over de schuldeisers, zoals leveranciers. Het zittende management heeft bij een faillissement niets meer te zeggen over het vermogen; de curator heeft de leiding en neemt de beslissingen.

2. Wat betekent een faillissement voor het personeel van V&D?

Op het moment dat de rechtbank een bedrijf failliet verklaart, vraagt de curator direct ontslag aan voor alle werknemers. Dit loopt via de Wet Melding Collectief Ontslag. De curator moet een opzegtermijn van vier tot maximaal zes weken in acht nemen. Gedurende die periode – het bedrijf is failliet, maar de arbeidsovereenkomst is nog niet ontbonden is – neemt het UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemers Verzekeringen) de verplichting om de salarissen door te betalen over. Dit vloeit voort uit Europese wetgeving.

Het personeel kan worden verplicht om door te werken. Al schijnt V&D, dat 10.000 mensen in dienst heeft, al te hebben toegezegd soepel om te gaan met de opzegtermijn van werknemers die in die periode een andere baan vinden.

Binnen vier tot zes weken na het faillissement zijn de werknemers officieel werkloos en komen zij in aanmerking voor een WW-uitkering. V&D en het UWV hebben al „nauw contact”, zeggen vakbondsbestuurders van FNV en CNV.

Dat is ook logisch, zegt Niels Suijker (FNV): „Dit is een groot faillissement, dus het UWV is er veel aan gelegen om alles soepel te laten verlopen.” Bij kleinere faillissementen moeten werknemers soms wekenlang op hun loon wachten, is zijn ervaring. Suijker heeft echter „goede hoop” dat de salarissen van het V&D-personeel bij een faillissement vrij vlot worden uitbetaald.

De uitbetaling van het UWV is geen gift. Het UWV heeft als preferente schuldeiser voorrang op ‘gewone’ schuldeisers en kan proberen (een deel van) het uitgekeerde loon uit de failliete boedel terug te krijgen.

Als de failliete onderneming een doorstart maakt en de koper het personeel weer in dienst neemt, moet de koper de salarissen uiteraard weer uitbetalen. De verplichting geldt vanaf het moment dat die het bedrijf in handen heeft.

3. En hoe zit het met de positie van leveranciers?

Modint, de branchevereniging voor mode- en interieurbedrijven, waarschuwde afgelopen week dat leveranciers – met name de kleine – de dupe zijn als V&D failliet gaat. Op BNR Nieuwsradio legde voorzitter Han Bekke uit dat in de leveringsvoorwaarden van V&D staat dat spullen in eigendom zijn van het warenhuis zodra ze geleverd zijn – terwijl het bedrijf ze dan nog niet betaald heeft. Winkelketens hanteren vaak betalingstermijnen van negentig of honderdtwintig dagen.

Wat Bekke er niet bij vertelde, is dat veel leveranciers een verzekering hebben afgesloten om het risico af te dekken dat een winkel failliet gaat tussen het moment van de levering van goederen en de betaling. Voor de leveranciers met zo’n kredietverzekering is het juist gunstig als V&D failliet gaat: zij krijgen hun schade pas uitbetaald bij een faillissement (of als de surseance langer dan zes maanden duurt).

Het is overigens onduidelijk hoeveel leveranciers van V&D zo’n kredietverzekering hebben afgesloten. Atradius, de grootste kredietverzekeraar van Nederland, wil die vraag niet beantwoorden. Een ingewijde zegt dat veel V&D-leveranciers die voorheen geen kredietverzekering hadden, er na alle gedoe dit jaar alsnog één hebben afgesloten.

4. Is er iemand die géén baat heeft bij een faillissement van V&D?

Het personeel natuurlijk. En wellicht de klanten die thuis nog een V&D-cadeaukaart hebben liggen. Er is nog voor 9,5 miljoen euro aan tegoed in omloop. Onduidelijk is of die kaarten bij een doorstart weer kunnen worden ingeleverd.

Maar verder biedt een faillissement vooral uitkomst, ook voor V&D zelf. Het bedrijf redt het niet op eigen kracht en de Amerikaanse eigenaar Sun Capital wil niet meer bijspringen. De private-equitymaatschappij uit Florida heeft sinds 2010 naar eigen zeggen 225 miljoen euro geïnvesteerd in V&D en vindt het nu welletjes. Sun Capital lijdt naar verwachting een verlies van minimaal 175 miljoen op V&D.

Om een nieuwe eigenaar de gelegenheid te bieden met een schone lei te beginnen, is het noodzakelijk dat V&D nu door een faillissement gaat. Alleen zo kan de noodlijdende warenhuisketen, die vorig jaar 49 miljoen euro verlies maakte op een omzet van 604 miljoen euro, flink saneren. Bij een faillissement blijven alle schulden en verplichtingen achter in de oude vennootschap en kunnen alleen de gezonde onderdelen naar een nieuwe entiteit worden overgeheveld. Dat bespaart de nieuwe eigenaar een hoop ellende.