Oslo wil ‘hardste asielbeleid’ Europa

Tot twee weken terug had de Noorse minister Sylvi Listhaug (38) de portefeuille van Landbouw. Nu mag de politica zich minister van Migratie en Integratie noemen en profileert ze zich namens de rechts-populistische Vooruitgangspartij als architect van wat „het hardste asielbeleid” van Europa moet worden.

Het rijke Noorwegen, met zijn weldadige voorzieningen, moet „onaantrekkelijk” worden voor asielzoekers, zei ze deze week op een persconferentie in Oslo, waar ze een veertigtal voorstellen presenteerde die het vluchtelingen moeilijker maken zich in Noorwegen te vestigen.

Asielzoekers zonder visum voor Noorwegen die uit een ander Schengenland komen, worden sneller teruggestuurd. Dat geldt ook voor degenen met een Russisch transitvisum, die vaak op fietsen over de grens komen.

De drempel voor een permanente verblijfsstatus wordt een stuk hoger, evenals voor gezinshereniging. Eventuele uitkeringen worden voortaan in de vorm van tegoedbonnen gedaan, in plaats van geld (dat immers naar familie thuis kan worden overgemaakt). Na vijf jaar wordt bekeken of het land van herkomst veilig genoeg is om mensen terug te sturen.

Noorwegen, met 5,1 miljoen inwoners, heeft afgelopen jaar ruim 30.000 asielzoekers ontvangen, van wie eenderde Syriërs. Dat kunnen er wellicht wel 100.000 worden, opperde Listhaug bij haar presentatie. „Als we ook maar enigszins in de buurt komen van dat cijfer, kan dat ingrijpende consequenties hebben voor onze verzorgingsstaat”, benadrukte ze.

In Noorwegen is kritiek op de verharding van het beleid, ook binnen het parlement, dat zich overigens nog moet uitspreken over de voorstellen.

De oppositie vindt dat de plannen de rechten van vluchtelingen schenden. Toch is de kans groot dat de plannen er wel doorheen komen. Binnen het parlement bestaat in algemene zin veel steun voor een strenger asielbeleid, zo bleek vorige maand toen Noorwegen striktere grenscontroles invoerde – de meeste vluchtelingen komen via buurland Zweden.

Al met al lijken de Scandinavische landen verwikkeld te raken in een soort haasje-over bij hun pogingen de toestroom van vluchtelingen in te dammen. Noorwegen besloot de grenscontrole aan te scherpen nadat Zweden (9,5 miljoen inwoners, meer dan 150.000 asielzoekers dit jaar) dat in november aankondigde. En Denemarken (5,6 miljoen inwoners, ruim 18.000 aanvragen dit jaar) baarde anderhalve week geleden ophef met plan om waardevolle spullen van vluchtelingen in te nemen, om de opbrengst hiervan te gebruiken voor de bekostiging van hun opvang.

Maar als alle landen op eigen houtje hun grenzen gaan blokkeren zoals Noorwegen nu doet, kunnen de vluchtelingen geen kant meer op, reageerde Pål Nesse, adviseur van de Norwegian Refugee Council, deze week op de aankondiging van minister Listhaug. „Ze zullen opnieuw klem komen te zitten in Grieken en Italië.”