Beste baas: zó hou je een nieuwjaarsspeech

Wekelijks rekent Japke-d. Bouma af met jeukwoorden op kantoor.

Lieve mensen. Vorige week ben ik wat streng geweest over de nieuwjaarsspeech van de baas. Dat het altijd zo’n parade van jeukwoorden is met de „drempel” waar we elk jaar weer op staan, de „inzet” die wordt geroemd, de „kansen die vooral uitdagingen zijn” en de „voortzetting van de samenwerking” waar weer naar uit wordt gekeken. Ik was benieuwd naar wat er zou overblijven van die toespraken als we alle clichés zouden schrappen. Dat heb ik geweten.

Bedolven ben ik onder de brieven, mails, WhatsApps, LinkedIn-verzoeken, faxen, postduiven en telegrammen. Natuurlijk zaten daar ook weer vele kerstwensen bij, van dolgelukkige kantoortijgers die me bedankten voor mijn nuttige kantooradviezen. Maar daarnaast waren er opvallend veel wanhoopskreten van vertwijfelde bazen die alle clichés hadden geschrapt uit hun nieuwjaarsspeech van komende week, waardoor er niks meer van over was, en wat ze nu moeten, mevrouw de kantoorexpert, en of ik het anders zelf even kan schrijven als ik het zo goed weet.

Jongens, zo moeilijk is het natuurlijk niet, zo’n speech. Maak allereerst van die „drempel” nou eens een „lanceerplatform” waar vandaan we het nieuwe jaar in gekatapulteerd worden – het mooiste is als dat vervolgens ook écht gebeurt. Bedank meteen daarna de geweldige mensen van sales. Zij verkopen alles wat je in elkaar prutst, daar mag best even een minuut voor genomen worden. Poseer ook even goed. Dan sta je lekker positief op Facebook en Twitter met onscherpe foto’s.

Neem vervolgens een kwartier voor de afdeling ICT. Zonder hen zou de tent sowieso dichtkunnen – mét hen ook natuurlijk, maar daar gaat het nu even niet om. Neem daarna een flinke borrel, trek je stropdas af en wees eerlijk. Zeg dat je al jarenlang maar wat aanklooit en dat dat tot nu toe best goed uitpakt, en kondig daarna aan dat je straks iedereen zal zoenen. Dat geeft een gezonde spanning in de zaal.

Schep niet op hoe goed het gaat terwijl iedereen net een lousy kerstpakket heeft gehad, zorg dat je er niet gaat staan met een poepbruin hoofd van je Antillenvakantie en stop ruim voordat je oksels gaan doorlekken. Zorg dat je verstaanbaar bent, vertel een liefdesverhaal waar iedereen warm van wordt en vermijd punten op de horizon: die maken je publiek onrustig omdat ze dan over je hoofd gaan turen.

Maar het allerbeste advies is natuurlijk: doe eens géén nieuwjaarsspeech. Gewoon hop, meteen door naar de borrel. Al dat gezeur over „ik hou het kort”, DOE dat dan ook; gaan we anders dood ofzo? Vraag liever de knappe stagiair disconummers en kattenfilmpjes te draaien. En als je dan tóch zonodig moet speechen: bied dan je ontslag aan. Heb je geluk, dan vragen ze of je wilt blijven, doen ze niks, dan kon je toch al beter weg.

Wat ik eigenlijk wil zeggen, lieve bazen van Nederland: dit is je kans om een memorabel moment neer te zetten – gá daar dan ook voor. Zet een champagnefontein neer en een karaokemachine en zing ‘Amazing Grace’ – denk Obama. Verplichte nummers hebben we rond de feestdagen al genoeg.