Overleden in 2015 2

Foto’s Merlijn Doomernik, Reuters, ANP en Andreas Terlaak

Juli

1 Nicholas Winton (1909) De ‘Britse Schindler’: deze stille held redde 669 Joodse kinderen van de gaskamer.
2 Bob Smalhout (1927) Anesthesioloog en columnist van De Telegraaf.
3 Pam Emmerik (1964) Schrijfster (Het wonder werkt) en kunstenaar.
6 Bea Meulman (1949) Actrice, speelde de lesbische ‘topdog’ in de serie Vrouwenvleugel.
7 Fons van Wissen (1933) Oud-international en middenvelder van PSV.
9 Prins Saud al-Faisal (1940) Deze zoon van koning Faisal, die Saoedi-Arabië regeerde van 1964 tot 1975, werd in het jaar dat zijn vader werd vermoord minister van Buitenlandse Zaken. Veertig jaar lang was hij een van de hoofdrolspelers in het Midden-Oosten.
10 Omar Sharif (1932) Acteur, speelde Sherif Ali in Lawrence of Arabia.
10 Roger Rees (1944) Acteur, (Grey’s Anatomy, Cheers).
11 André Leysen (1927) De Vlaming Leysen was een succesvolle ondernemer (hij was onder andere president-commissaris van het toen nog Belgisch-Duitse concern Agfa-Gevaert). Hij was ook een gerespecteerd denker over Belgische en Europese samenwerking.
15 Rogi Wieg (1962) Dichter, die steeds vaker en explicieter over zijn depressies schreef. Een door hem ingediende aanvraag voor euthanasie wegens ondraaglijk psychisch lijden werd gehonoreerd.
17 Dick van Bekkum (1925) Arts. Verrichte in 1967 samen met drie andere artsen de eerste succesvolle beenmergtransplantatie bij de mens. Ook criticaster van farmaceutische industrie.
18 Alex Rocco (1936) Acteur, vooral bekend als casino-eigenaar in The Godfather.
19 Sybren Polet (1924) Schrijver, dichter, essayist. Debuteerde in 1946 met de dichtbundelGenesis.
21 Dick Nanninga (1949) Oud-international en speler van GVAV, Veendam, Roda en MVV. Bekend van zijn kopgoal in de verloren WK-finale in 1978.
21 E.L. Doctorow (1931) Schrijver die de Amerikaanse geschiedenis in literatuur goot. President Obama twitterde dat hij veel van zijn romans had geleerd.
24 Ingrid Sischy (1952)Zuid-Afrikaanse journalist. Maakte vanaf 1979 als redacteur van het kunstblad Artforum daar ruimte voor mode, graffiti en videoclips. Na de dood van oprichter Andy Warhol was ze hoofdredacteur van zijn magazine Interview.
26 Lisette Cats-Bolle (1924) Verzetsstrijder, was in 1944 betrokken bij een plan om Kamp Westerbork te bevrijden.
29 Stephen Ellis (1953) Britse Afrikadeskundige, ontmaskerde vele mythes over Afrika en Afrikanen.
29 Maarten Seuren (1983) Alpinist, die er bijna in slaagde als eerste Nederlander alle 82 Alpentoppen boven de 4.000 meter te beklimmen. In de vroege ochtend - de zon moest nog opkomen - kwam hij om het leven bij een val in het Mont-Blancmassief.
31 Lynn Anderson (1947) Amerikaanse countryzangeres ((I Never Promised You a) Rose Garden).

Augustus

1 Cilla Black (1943 ) Zangeres (Anyone who had a heart). De Beatles schreven haar eerste hit (Love of the loved). Na haar zangcarrière had ze eigen tv-shows bij de BBC.
4 Lidie Cohen (1947) Lerares Nederlands, decaan en de vrouw van Job Cohen, ex-minister en - burgemeester van Amsterdam.
5 Ellen Vogel (1922) Actrice. Haar toneelcarrière omvatte bijna zestig jaar waarin ze tot de nationale top behoorde. Haar laatste grote rol speelde ze twaalf jaar geleden in de film De Tweeling.
10 Jan Montyn (1924) Graficus en dichter. Hij werd vooral bekend met kleurenetsen die geïnspireerd zijn op de oorlogen waar hij getuige van is geweest.
26 Hans van Beers (1941) Voormalig directeur van de VPRO, het Rotterdams Philharmonisch Orkest en het Stedelijk Museum.
30 Oliver Sacks (1933) Neuroloog en schrijver. Werd beroemd met boeken waarin hij de vreemdste breinkwalen beschreef – en liet zien hoe wendbaar de hersenen zijn.
30 Wes Craven (1939) Filmregisseur. Was de drijvende kracht achter twee van de meest succesvolle horrorreeksen ooit: de Nightmare on Elm Street-films in de jaren tachtig en de Scream-reeks in de jaren negentig.

September

1 Willy Stähle (1954) Wereldkampioene waterski in 1971, op het onderdeel ‘figuren’. Bij een mislukte parachutesprong in 1983 liep ze een dwarslaesie op.
2 Meindert (Menno) Dirk Bosma (1944) Plateelschilder bij keramiekbedrijf Koninklijke Tichelaar.
8 Joost Zwagerman (1963) Schrijver (Gimmick!, De Buitenvrouw). Geëngageerd auteur, onophoudelijk op jacht naar de tijdgeest en naar de wijze waarop hij die kon verbinden met helden uit vroeger tijden. Veelzijdig oeuvre waarin hij minstens zoveel ruimte gaf aan zijn eigen verbeelding als aan het aanprijzen van de grootsheid van anderen. Leed aan depressies, beëindigde zelf zijn leven.
8 Francien de Zeeuw (1922) Verzetsvrouw. Ging als een van de eerste vrouwelijke militairen naar Nederlands-Indië.
9 Hendrik Jan van Beuningen (1920). Zakenman, jager en verzamelaar van oudheden.
10 Adrian Frutiger (1928) Letterontwerper. Bedenker van het alomtegenwoordige type: de Univers.
12 Matthijs Rümke (1954) Theaterregisseur.
16 Ton van de Ven (1944) Opvolger Anton Pieck als hoofdontwerper van de Efteling. Bedacht onder meer Het Spookslot en Villa Volta.
17 Dettmar Cramer (1925) Oud-voetbaltrainer. Leidde Bayern München in 1975 en 1976 met spelers als Franz Beckenbauer en Sepp Maier naar winst van de Europa Cup 1. Ook bondscoach VS, en Egypte.
19 Jackie Collins (1937) Schrijfster. Verkocht meer dan een half miljard van haar 32 romans , in meer dan veertig talen. Haar debuut, The World is Full of Married Men (1968) werd de eerste bestseller in een lange reeks.
22 Yogi Berra (1925) Honkballer, cultheld. Groot geworden als catcher van de New York Yankees, niet in de eerste plaats vanwege zijn prestaties op het veld – die indrukwekkend waren – maar vooral door zijn even dubbelzinnige als quasifilosofische uitspraken. „Je kunt goed observeren door goed te kijken”, zei hij ooit als trainer.
27 Peter Oosthoek (1934) Acteur en regisseur, bij onder meer toneelgroep Centrum.
28 Frank Martinus Arion (1936) Schrijver (Dubbelspel). Promoveerde op de oorsprong van het Papiaments. In 1992 werd hij geridderd maar zestien jaar later gaf hij die onderscheiding terug, omdat Nederland bezig zou zijn met herkolonisatie van de Antillen.
28 Catherine Coulson (1943) Actrice, onder meer ‘the Log Lady’ in Twin Peaks.
28 Siert Bruins (1921) Oud-oorlogsmisdadiger. De voormalige Waffen-SS’er, die ook de Duitse nationaliteit bezat, werd in de jaren 80 in Duitsland tot zeven jaar cel veroordeeld voor moord op twee Joodse broers in Groningen.
28 Ake, de ‘trampoes’ (?) Beroemdheid in Rotterdam-Kralingen. Zijn vaste stek was tramhalte Oude Plantage. Soms stapte poes Ake in de tram van Zoutwelle en reed even mee. Trambestuurders zetten hem dan weer op de tram terug.
29 Jean Schalekamp (1926) Schrijver en vertaler. Schalekamp emigreerde in 1960 naar Spanje. In de jaren zestig en zeventig schreef hij artikelen en reportages over het leven onder de dictatuur van Franco, onder meer voor het Algemeen Handelsblad. Hij publiceerde ook romans en vertaalde literatuur.
29 Phil Woods (1931) Jazzsaxofonist.

Oktober

1 Frans Pointl (1933) Schrijver van onder meer De kip die over de soep vloog, een bundel verhalen waarin zijn Joodse moeder en de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog op de achtergrond een grote rol spelen.
3 Denis Healey (1917) Britse politicus, Labour. In de jaren zestig en zeventig was hij onder meer minister van Defensie en van Financiën. Velen beschouwden hem als ‘de beste premier die Labour nooit gehad heeft’.
4 Job de Ruiter (1930) Minister van Justitie, minister van Defensie. CDA'er, speelde in de jaren 70 en 80 belangrijke rol bij het oplossen van politiek gevoelige kwesties. In 1981 was hij medeverantwoordelijk voor de nieuwe abortuswet, daardoor werd het afbreken van een zwangerschap korter dan dertien weken toegestaan en er een eind kwam aan illegale abortuspraktijken.
5 Chantal Akerman (1950) Filmmaker (Jeanne Dielman, 23 Quai du commerce, 1080 Bruxelles).
5 Jos Vandeloo (1925) Vlaams auteur (De muur, Het gevaar).
5 Henning Mankell (1948) Zweedse thrillerauteur, vooral bekend van de Wallanderreeks.
6 Felipe Rodriquez (1969) Een van de oprichters van internetprovider XS4ALL, de eerste internetaanbieder voor particulieren.
9 Geoffrey Howe (1926) Britse oud-minister. Gold lang als trouwe vazal van Margaret Thatcher, tot hij haar heftig bekritiseerde in een speech over Europa.
22 Willem Aantjes (1923) Oud-fractievoorzitter CDA. Politieke carrière kwam tot abrupt einde door onthullingen van Loe de Jong over oorlogsverleden: hij was in de WOII SS’er geweest. Later blijkt uit een onderzoek dat De Jong de beschuldiging veel te zwaar aanzette. Hij was geen lid geweest van de Waffen-SS, maar had zich in 1944 gemeld voor de (niet-militaire) Germaansche SS om zo, als tewerkgestelde in Duitsland, naar Nederland te kunnen terugkeren.
24 Guus Rekers (1939) Dramaturg. Inspirator van Aktie Tomaat, de toneelvernieuwing van 1969.
25 Lisa Jardine (1944) Brits historicus. Jardine werd in Nederland vooral bekend door haar boek Going Dutch: How England Plundered Holland’s Glory, waarin ze betoogde dat de zeventiende-eeuwse cultuur van de Lage Landen Engeland veranderde.
25 Frans van Gool (1922)Architect.
28 Sergio Orlandini (1921) Langstzittende president-directeur van KLM (1973-87). Was niet gelukkig met de overname door Air France.
30 Lense Koopmans (1943) Oud-president van de Rabobank. Op zijn 29ste was hij de jongste hoog-leraar van Nederland aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.
30 Al Molinaro (1919) Happy Days Acteur.
31 Margarete van Dam- Rabbèl (1930) Casting director, als een van de eersten in Nederland maakte Margarete van Dam er in 1972 haar beroep van om de juiste acteur voor een rol te vinden.

November

1 Günter Schabowski (1929) Oost-Duits politicus. De man die de val van ‘de Muur’ inleidde door op een vraag te antwoorden dat reizen naar het buitenland „sofort” mogelijk werd. Nam na de val van de Muur afstand van het regime.
2 Cees Nicolai (1947) Generaal in Sarajevo tijdens de val van Srebrenica. „Een absoluut dieptepunt in een verder prachtige carrière”, zei één van zijn ondercommandanten.
3 Ahmed Chalabi (1944) Iraakse politicus, die de Amerikanen overhaalde het bewind van Saddam Hussein in 2003 omver te werpen. Hij maakte de Amerikanen wijs dat Irak over aanzienlijke voorraden massavernietigingswapens beschikte, die volgens hem ook voor de VS een groot gevaar vormden.
4 René Girard (1923) Frans-Amerikaans antropoloog, filosoof. Geldt als een van de belangrijkste denkers over cultuur en godsdienst van zijn generatie.
5 George Barris (1925) Ontwerper van de batmobiel.
8 Dora van der Groen (1927) Vlaams actrice. Inspireerde en leidde een generatie Vlaamse en ook Nederlandse toneelspelers en regisseurs op.
9 André Glucksmann (1937) Frans filosoof. In 1968 ging de zoon van Joodse migranten de barricades op tegen de elite.
9 Allen Toussaint (1938) Amerikaans soulmusicus.
10 Helmut Schmidt (1918) Bondskanselier West-Duitsland. Ondanks intensief roken 96 jaar geworden. De SPD-politicus die Duitsland koel door de woelige jaren zeventig stuurde, bleef zijn opvolgers vanaf de zijlijn van commentaar voorzien. Zijn boodschap: „Eigenlijk was ik de beste kanselier.” Zijn tragiek was dat steeds minder mensen dat in de loop der jaren met hem eens waren.
10 Theo Kars (1940) Schrijver. (De vervalsers, De verleider), Non-conformist provoceerde graag. Vertaalde de memoires van Casanova meesterlijk.
11 Léon Melchior (1926)Ondernemer. Oprichter van 53 ondernemingen, vermaard om zijn raspaarden. Had volgens zakenblad Quote een vermogen van 1,3 miljard euro. Stond mede aan de basis van brillenketen Hans Anders.
12 Menno Steketee (1963) Bioloog van het flamboyante type. Schreef voor NRC en Jane’s Defence Weekly over militaire zaken, maar draaide ook zijn hand niet om voor een kookrubriek. At graag op wat hij in de natuur vond of ving.
15 Rob van Reijn (1929) Pionierende pantomimeartiest. Combineerde de ragfijne bewegingskunst van Franse voorgangers als Marcel Marceau en Jean-Louis Barrault met de clownerie van filmsterren als Charlie Chaplin en Buster Keaton.
18 Jonah Lomu (1975) Nieuw-Zeelandse rugbygrootheid. Was tussen 1994 en 2002 sterspeler van de All Blacks, de nationale ploeg van Nieuw-Zeeland. Spectaculaire speler.
19 Armand (1946) Protestzanger en popicoon (Ben ik te min).
22 Sipke van der Land (1937) NCRV-presentator (Langs heilige huisjes).
23 Douglass North (1920) Nobelprijswinnaar economie in 1993 voor vernieuwend onderzoek naar economische geschiedenis. Benadrukte belang van goede instituties voor groei en noemde onder meer Nederland in de Gouden Eeuw als voorbeeld.
23 Pierre Bernard (1942) Grafisch ontwerper. Erasmusprijs-winnaar.
28 Yoka Berretty (1928) Zangeres en actrice. Werd in Nederland bekend door haar optreden in het spraakmakende satirische VARA-programma Zo is het toevallig ook nog eens een keer. Ook speelde ze in verschillende films waaronder De Overval van Theo van Gogh.
28 Luc Bondy (1948) Zwitserse theater- en operaregisseur, actief op alle grote wereldpodia.
28 Willem baron van Dedem (1929) Bestuursvoorzitter van kunstbeurs TEFAF.
30 Gerrit Holdijk (1944) Eerste Kamerlid. Hij was principieel, nauwkeurig en anoniem. Tot de SGP-senator beroemd werd als redder van Rutte I. Het kabinet-Rutte I (VVD-CDA) kwam in de Eerste Kamer één zetel tekort en wist met een moratorium op het afschaffen van weigerambtenaren, zondagsrust en het verbod op godslastering de steun van de SGP te regelen.
30 Fatima Mernissi (1940) Marokkaanse sociologe en feministe (Achter de sluier).

December

3 Scott Weiland (1967) Rockzanger, Stone Temple Pilots.
6 Holly Woodlawn (Haroldo Danhakl (1946) Puerto Ricaans transgender en actrice. Over haar gingen de eerste zinnen van Lou Reeds wereldhit: Take A Walk On The Wild Side. ‘..plucked her eyebrows on the way/ Shaved her legs and then he was a she’.
8 Douglas Tompkins (1943) Amerikaans natuurbeschermer, oprichter kledingmerken The North Face en Esprit.
12 Ton Vissers (1922 ) Mede-oprichter Amstel Goldrace, ploegleider Willem II-Gazelle.
13 Marleen de Pater - Van der Meer (1950) Nederlands politica (CDA).
13 Benedict Anderson (1936) Chinees-Britse politicoloog.
18 Aafje Heynis (1924) Alt. Bescheiden zangeres met een diepe, warm doorleefde, altstem. Geliefd en beroemd bij muziekliefhebbers van jong en oud over de hele wereld. Heynis had een Franse fanclub, de Association des amis d’Aafje Heynis. Eind vorige eeuw beleefde ze een revival.
19 Kurt Masur (1927) Duitse dirigent. Onder meer directeur van het New York Philharmonic en het London Philharmonic Orchestra. Leed aan de ziekte van Parkinson, dirigeerde op het eind van zijn leven vanuit een rolstoel.
23 Tineke Vroman (Georgine Sanders) (1921) Medisch antropologe en schrijfster. Weduwe van dichter Leo Vroman.
25 George Clayton Johnson (1928) Sf-schrijver (Star Trek, Twilight Zone, Ocean’s Eleven).
27 Ellsworth Kelly (1923) Een van Amerika’s grootste naoorlogse abstracte schilders.
27 Naji al-Jerf (1977) Syrische journalist en anti-IS-activist. Gedood in Turkije.
28 Ian ‘Lemmy’ Kilmister (1945) Britse zanger, voorman van metalband Motörhead. Stierf na een kort ziekbed aan de gevolgen van kanker.