'Dit waren de beste theatervoorstellingen volgens NRC'

Dit vonden de theaterrecensenten van NRC de beste voorstellingen van 2015.
Micha Wertheim. Foto Merlijn Doomernik

Herien Wensink - Theater

1. Nobody Home, Daria Bukvic De meest pregnante en relevante voorstelling van het jaar, over vluchten en asiel, balanceert volmaakt tussen feestje en foltering. Drie ijzersterke jonge acteurs delen hun eigen asielervaringen op een manier die je doet sidderen van schaamte, om je net op tijd weer te verlossen met de lach. Een zoete marteling waarvan je niet wilt dat hij ophoudt.

2. Genesis, het Nationale Toneel Relevant, wervelend, veelomvattend, fascinerend en feestelijk; de afscheidsvoorstelling van Johan Doesburg bij het Nationale Toneel was een prestatie van formaat.

3. La imaginación del futuro, La Re-Sentida, op het Holland Festival.

4. Kings of War, Toneelgroep Amsterdam

5. Kunsthart, Mugmetdegoudentand

Henk van Gelder - Cabaret

1. Voor Zichzelf, Micha Wertheim De grootste ontregelaar van het Nederlandse cabaret stelt het doordenkvermogen van zijn publiek opnieuw op de proef. Hij speelt dat hij uitgespeeld is, laat ongekend lange stiltes vallen en is daardoor een des te betere cabaretier. Een man die plezier schept door niet plezierig te zijn.

2. Sinterklaasconference 2015, Javier Guzman. Een spervuur van snoeiharde grappen op het niveau van de beste oudejaarsconferences, al op 5 december uitgezonden na een korte reeks theatertry-outs.

3. Alles Eromheen, Van der Laan en Woe

4. Gaat het nog door? Plien & Bianca

5. D&A, Dorine Wiersma

Kester Freriks - Theater

1. Angels in America, Toneelgroep Oostpool. Vier uur durend meeslepend drama van Tony Kushner over duistere machten in Amerika en de nieuwe, gevreesde ziekte aids. Regisseur Marcus Azzini tilt zijn spelers tot grote hoogte. Met Maria Kraakman, Jacob Derwig, Bianca van der Schoot.

2. Leas Hochzeit, Schauspielhaus Bochum. Gewaagde, ijzersterke versie van Judith Herzbergs befaamde toneelstuk Leedvermaak (1982) voor een vooraanstaand Duits theaterhuis. Regisseur Eric de Vroedt toont met schitterende acteurs tragiek en humor van mensenlevens versplinterd door de Tweede Wereldoorlog.

3. Phobia, Club Guy & Roni

4. Passions Humaines, Toneelhuis

5. Phaedra’s Love, Toneelschuurproducties

Ron Rijghard - Theater

1. Nobody Home, Daria Bukvic Drie acteurs (oorspronkelijk afkomstig uit Iran, Syrië, Bosnië) vertellen even navrant als geestig over vluchten en opgroeien in Nederland. Scherp, slim, actueel: ideaal theater.

2. Polyphony, Daniel Kitson Experimenteel toneel, zeldzaam in Nederland. Vijftien willekeurige bezoekers krijgen boxjes op schoot met voorgeprogrammeerde iPods. Zo worden ze de acteurs met wie Kitson hilarische gesprekken voert.

3. Kunsthart, Mugmetdegoudentand

4. BOG, een poging het leven te herstructureren, van BOG

5. Wijksafari Bijlmer, Zina

Ron Rijghard - Cabaret

1. Voor Zichzelf, Micha Wertheim Briljante deconstructie van de verhouding tussen de cabaretier en zijn publiek, via verhalen die draaien om wat niet echt is en het onvervulbare verlangen vrij en authentiek te zijn.

2. Carte Blanche, Daniël Arends Subliem cabaret over identiteit en de strijd tussen schijn en wezen, met onwaarschijnlijk veel steengoede grappen, die vlijmscherp, feilloos getimed en puntgaaf geformuleerd zijn.

3. Het geval apart, André Manuel

4. Louter, Nathalie Baartman

5. Het failliet van de moderne tijd, Tim Fransen

Joke Beeckmans - Theater

1. Kunsthart, mugmetdegoudentand. Nathan Vecht schreef een vileine komedie over de staat van de kunsten in Nederland, waarbij hij zowel politici als kunstenaars serieus op de hak durft te nemen en realiteit en fictie uiterst slim in elkaar schuift. Op toneel speelt acteur Guy Clemens even geloofwaardig Mark Rutte als dirigent Mariss Jansons.

2. Ibsen: Gespenster, Markus&Markus. Twee jonge Duitse performers ontregelen het publiek totaal met een zowel ontroerende als schaamteloos komische reconstructie van de laatste dagen, uren en seconden voor de euthanasie van de zieke Margot.

3. Angels in America, Toneelgroep Oostpool

4. La Isla Bonita, opleiding Theatraal Performen (Toneelacademie Maastricht).

5. Het Weiss-effect, Hof van Eede

Francine van der Wiel - Dans

1. Torobaka, Akram Khan en Israél Galván. De gedanste conversatie van kathakgrootheid en flamenco-ster is ontroerend in haar oprechtheid, imponerend door de virtuositeit en fascinerend dankzij de persoonlijkheid van Khan en Galván. Een zeldzaam geslaagde ontmoeting, waarin twee dansstijlen elkaar ontmoeten, aftasten, ontdekken en omhelzen.

2. Mount Olympus, Jan Fabre/Troubleyn. Een memorabel etmaal schuiven Griekse tragedies in een trage stroom van wellustige, afgrijselijke, lachwekkende en wonderschone beelden langs.

3. Empty Moves, Angelin Preljocaj

4. The Lost Room, Franck Chartier/Nederlands Dans Theater 1

5. While We Strive, Arno Schuitemaker

Henk van Gelder - Musical

1. De Tweeling. Zelden was een musical serener dan deze theaterversie van de eerder al verfilmde roman van Tessa de Loo. Vrij van sentimentele bombast, wonder van vernuft en finesse. Prachtige projecties, strak gestileerde choreografieën en elegante liedjes van Ilse DeLange en JB Meijers die het verhaal mooi navertellen.

2. Robert Long. Lucide scènes op miniformaat over het maken van een theatershow. Met ingeleefde hoofdrollen van Paul Groot (Long) en Jeremy Baker (Leen Jongewaard).

3. Kiss of the Spider Woman

4. Beauty and the Beast

5. Priscilla, Queen of the Desert