Muziek

Clean Pete Foto ROGER CREMERS

1 Ah, de Berliner Philharmoniker! Wie ze eens hoorde, raakt verslaafd aan de diepte van de klank. In februari speelden ze Mahler 2 in het Concertgebouw met de huidige chef Rattle: urgent, verwarrend, zeer anders dan anders in de extreem vloeibare vrijheid van de tempi. Alles even begripverhogend. Geweldige ervaring.

2 Het harmonieuze afscheid van Mariss Jansons (72) na elf jaar als KCO-chef vervulde met dankbaarheid voor een onvergetelijke bloeitijd, melancholie én opluchting, omdat zijn vertrek medische urgentie voor was.

3 Mahler 9, Budapest Festival Orchestra o.l.v. Iván Fischer, SACD, Channel Classics.

4 Madama Butterfly van Puccini door De Nederlandse Reisopera o.l.v. Timothy Henty en geregisseerd door Laurence Dale.

5 The Book of Sand van Michel van der Aa. Deze interactieve liedtriptiek is nog te beluisteren op thebookofsand.net en in de appstore.

Amanda KuyperJazz

1 Kamashi Washington, gehoord in Bird, Rotterdam. Je wilde hem enkel horen soleren. De solo’s op tenorsax van de jazzster van het jaar blonken uit in spirituele zeggingskracht en vuur. Net zo meeslepend en meevoerend als het machtige jazzalbum Epic dat Washington in mei plots afleverde. Een drie uur durende, ambitieuze, weelderige ode aan spirituele jazz met koor en groot orkest.

2 The Bad Plus met saxofonist Joshua Redman gaf op North Sea Jazz een fantastische show. Daar zag ik hoe ogenschijnlijke tegenpolen – mainstream versus avant-garde – elkaar behoorlijk versterkten. Ze begrepen elkaar helemaal. Het postmoderne jazztrio klonk met Redman strijdlustig, stekelig en sprankelend.

3 Concert Avishai Cohen Trio in de Roma, Antwerpen n.a.v. het prachtige album From Darkness.

4 Brad Mehldau, 10 Years Solo Live

5 Yuri Honing Acoustic Quartet, Desire

Hester CarvalhoPop

1 Unknown Mortal Orchestra, Multi-Love. Nummers ontstonden in periode van huwelijksexperiment van zanger/muzikaal brein Ruban Nielson. Virtuoos en funky, melancholisch en uitdagend – hij drapeerde zijn gevoelens over een skelet van dynamische bastonen en warmbloedig gitaarspel. Dat leidde tot meesterlijke liedjes, vol lichte dansbaarheid en bijna ondraaglijke schoonheid.

2 Bob Moses, All in All. Gelukkig huwelijk tussen elektronische dansmuziek en popvocalen, met sluimerende beats en synthesizerzwiepers, gemaakt door twee Canadezen (geen van beiden heet Bob Moses).

3 Low, Ones and Sixes

4 Clean Pete, Aan Het Licht

5 Pauw, Macrocosm Microcosm

Merlijn KerkhofKlassiek

1 András Schiff, Schubert. Dit jaar geen twijfel over ‘het beste album van het jaar’: András Schiffs opnames van twee van Schuberts laatste sonates en de Vier Impromptus (D.935) waren een openbaring. Hij legde ze al eerder vast, maar speelde ze deze keer op een fortepiano (ca. 1820). Schiff biedt een zeldzaam inzicht in Schuberts mooiste werken.

2 Berlioz’ Benvenuto Cellini bij De Nationale Opera. Deze DNO-productie, geregisseerd door ‘Monty Python’ Terry Gilliam, ontlokte uiteenlopende reacties. Ik vond het ontroerend. In ieder geval was het een onvergetelijk spektakel.

3 Eva-Maria Westbroek in Tannhäuser, Metropolitan Opera, New York.

4 Marc-André Hamelin (piano), recital in Concertgebouw (31/5).

5 Thomas Adès, Powder Her Face bij De Munt, Brussel.

Saul van StapelePop

1 Dr. Dre, Compton. 2015 was het jaar van de westkustrap. Bovenaan: de triomfantelijke terugkeer van de 50-jarige Dr. Dre. Met nieuw talent om zich heen, politieker dan ooit, en hongerig, alert en fris. Zijn album Compton is een proeve van muzikaal meesterschap, propvol prachtige details en met geweldige gastoptredens van excellerende toprappers.

2 Kendrick Lamar, To Pimp a Butterfly. Een introvert en militant, hoopvol en verscheurd en bij momenten hermetisch hiphopalbum, van de belangrijkste rapper van zijn generatie.

3 Vince Staples, Summertime ’06.

4 Young Thug, Barter 6

5 Drake, If You’re Reading This It’s Too Late

Leendert van der ValkWorld en Roots

1 Pat Thomas live in Rasa. Pat Thomas is al flink in de zeventig, maar met de jonge Kwashibu Area Band maakt hij van de Ghanese highlife uit zijn jeugd festivalwaardige afrosoul en disco. In Utrecht was er een glansrol voor bandleider Kwame Yeboah die zodra het dreigde te kabbelen meteen een diepe soulbreak inzette.

2 Mbongwana Star, From Kinshasa. De Afrikaanse sprookjesband Staf Benda Bilili spatte uiteen waarna enkele leden zichzelf opnieuw uitvonden als Mbongwana Star. Ze speelden een album vol futuristische Congolese rumba uit gekkenhuis Kinshasa.

3 Chouk Bwa Libete, Se nou ki la

4 Tinariwen live op Music Meeting

5 Ibeyi live in Melkweg

Joep StapelKlassiek

1 Répons van Boulez door Ensemble intercontemporain o.l.v. Matthias Pintscher. Levende legende Pierre Boulez werd in maart 90, wat heel 2015 gevierd werd met verjaardagsconcerten. De dubbele uitvoering van Répons in het Holland Festival in Gashouder Westergasfabriek Amsterdam was het mooist: een hoogtepunt uit Boulez’ oeuvre, een mijlpaal in de elektroakoestische muziek, twee keer achter elkaar vertolkt met het summum van liefde en kunde.

2 Pierre Boulez 90. Deze kamermuziekconcerten op 25 en 26 maart in Muziekgebouw aan ’t IJ deden daar nauwelijks voor onder. Prachtig geprogrammeerd, gedroomde interpreten: pianisten Pierre-Laurent Aimard & Tamara Stefanovich; de avond erop het Nieuw Ensemble met Ed Spanjaard.

3 Tweede celloconcert van Sjostakovitsj door Truls Mørk & het Rotterdams Philharmonisch o.l.v. Yannick Nézet-Séguin, 30/10 De Doelen Rotterdam.

4 FAMA van Beat Furrer door Asko|Schönberg & Cappella Amsterdam o.l.v Christian Karlsen, 6/2 Musis Sacrum Arnhem.

5 Powder Her Face van Thomas Adès in regie Mariusz Trelinski, 24/9 De Munt Brussel.

Kasper JansenKlassiek

1 Yannick Nézet-Séguin dirigeerde bij zijn Rotterdams Philharmonisch Orkest de Zesde symfonie ‘Pastorale’ van Beethoven en Das Lied von der Erde van Mahler. Twee opvattingen over de natuur en het hogere: Beethoven verklankt de door God geschapen natuur, Mahler ziet de natuur zelf als het eeuwige.

2 Mariss Jansons, de vertrokken chef van het KCO, overtreft zichzelf op een live cd-box: weergaloos woelende opnamen van Strauss, Ravel, Berlioz, Tsjaikovski en Varèse.

3 Jaap van Zweden: Tristan und Isolde in de ZaterdagMatinee.

4 Saul van Boudewijn Tarenskeen in het Zeeland Nazomer Festival.

5 Missa Salisburgensis van Biber in Koorbiënnale Haarlem.

Jan VollaardPop

1 Father John Misty – I Love You, Honeybear Alter ego van de Amerikaanse muzikant J. Tillman maakte een meeslepend conceptalbum over een liefde die te groot en te complex is om alles in één liedje te vangen. De dualiteit van zijn optredens, waarbij hij het publiek soms hartstochtelijk uitscheldt, komt tot uiting in muziek die dwars, orkestraal, gelaagd en wonderschoon is.

2 Tobias Jesso Jr. – Goon. Adele is de prominentste fan van de Canadese singer-songwriter Tobias Jesso, die de geest van Harry Nilsson uit de fles roept in tijdloze popliedjes.

3 The Arcs – Yours, Dreamily

4 Destroyer – Poison Season

5 The Miseries – The Miseries

Floris DonKlassiek

1 Holland Festival – Now I lay me down. Liggend op een bedje van gras ging het licht helemaal uit. Strijkensemble Kaleidoskop bewoog op de tast door het totale duister. Met verblinde ogen kwam de omringende muziek des te harder binnen. Een sublieme ervaring: beangstigend, troostrijk, ontzagwekkend.

2 Teodor Currentzis. Gek of genie, de hyperactieve Currentzis verveelt nooit. Opera’s van zowel Mozart als Wagner blijken topervaringen, ook dankzij het extreem vitale orkest MusicAeterna.

3 Sjostakovitsj’ Zevende symfonie door het Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Andriss Nelsons.

4 Nationale Opera: Dialogues des Carmélites van Poulenc.

5 Kanon Pokajanen van Pärt door Cappella Amsterdam o.l.v. Daniel Reuss.

Peter van der PloegRock en Metal

1 Eagles of Death Metal, 7/12 Parijs. Het was al een zeer emotioneel concert van U2, maar de toegift was historisch: de Eagles of Death Metal kwamen op. Voor het eerst stond de band weer op een podium, voor het eerst weer in Parijs, voor het eerst sinds op 13 november 89 mensen voor hun podium werden doodgeschoten in concertzaal Bataclan. Een levensbevestigend optreden van een zeer moedige rock-’n-rollband.

2 Baroness – Purple. Baroness is terug na een naar busongeluk en maanden revalidatie, met een pure, oprechte plaat vol triomfantelijke riffs en geweldig veel melodie.

3 Horrendous – Anareta.

4 Terzij de Horde – Self.

5 Roadburn Festival, 9 tot 12/4 Tilburg.