Dronken op de motor mag, die plaspil niet

John Kroon is redacteur en commentator bij NRC Handelsblad. Dit was zijn laatste sportcolumn, hij gaat met pensioen.

Nieuwjaarsdag staat traditioneel niet alleen in het teken van skiën in Garmisch-Partenkirchen, in 2016 vermoedelijk vooral op nepsneeuw, het is ook de dag waarop jaarlijks de nieuwe dopinglijst wereldwijd van kracht wordt. Dus sporters, het wordt weer opletten geblazen: wat mag voortaan weer wel, wat is opeens verboden? 

Hoe noodzakelijk dat is, bewijst het treurige geval van Kevin van Essen, een voetballer van Telstar die twee jaar lang in georganiseerd verband geen bal mag aanraken, noch als (niet zo goed) betaalde prof, noch bij wijze van hobby als amateur noch als trainer. De tuchtcommissie van de KNVB schorste hem deze week tot eind 2017.

Het valt wel mee, dit keer, met de mutaties op de dopinglijst per 1 januari. Al lijkt het niet verstandig dat beoefenaars van de motorsport voortaan wel alcohol mogen nuttigen, zoals blijkt uit de nieuwe lijst. Anders dan bijvoorbeeld autoracers (klinkt heel logisch) en boogschutters (idem). Ook de bloeddrukverlager clonidine mag voortaan worden gebruikt. Clonidine? Inderdaad dat middel dat zwetende vrouwen in de overgang, meestal de leeftijd van een topsportster voorbij, kan worden voorgeschreven. Ook tegen opvliegers. Topsporters moeten wel beseffen dat clonidine hen ook kan uitschakelen. Een Russin, Elena geheten en van een andere tak, deed het middel in de drankjes van mannen met wie ze in een hotelkamer was beland. Waren die eenmaal bedwelmd, dan werden ze van hun geld en creditcards ontdaan. Zo kun je dus ook je concurrent („kopje koffie, Dafne?”) in de sport van zijn prestatie beroven. Elena moest drieënhalf jaar de cel in.

Had de 26-jarige Kevin van Essen de dopinglijst maar grondiger bestudeerd. En de bijsluiter bij het voedingssupplement dat hij eerder dit jaar slikte. Dan had hij kunnen lezen dat dit tabletje het vocht afdrijvende furosemide bevat. Een plasmiddel. Klinkt bijna handig voor de sporter die bij de dopingcontrole niet makkelijk of snel tot urineproductie in staat is. Ware het niet dat furosemide ook bekendstaat als een middel dat dopinggebruik kan maskeren. En dus verboden is.

Had Van Essen beter gekeken, dan was hij niet ‘betrapt’, in mei, na een wedstrijd tegen Helmond Sport. Dat raakte in juli bekend en nu pas kwam de tuchtcommissie tot haar vonnis. Van ‘lik op stuk’ kan moeilijk worden gesproken. Sterker, Kevin speelde nog vijf maanden door bij Telstar, met wekelijks het zwaard van Damocles boven het hoofd.

Nu heeft hij dus die onevenredig zware straf gekregen. Formeel valt daar weinig tegenin te brengen, de reglementen zijn gevolgd, zoals de internationaal voorgeschreven antidopingcode. Daaraan heeft de KNVB, dus impliciet de clubs, zich gecommitteerd. Als de tuchtcommissie had vastgesteld dat Van Essen bewust doping had gebruikt, zou hij zelfs vier jaar zijn geschorst. Vergrijp en strafmaat: ze staan in de sport in abnormale verhouding tot elkaar. Had Van Essen maar doelbewust een beenbreuk bij een tegenspeler veroorzaakt. Rode kaart en drie wedstrijden straf of zo. Fruitmandje naar het slachtoffer.

Het zorgelijke is, ontdekten ze bij Telstar toen ze beter gingen opletten, dat Van Essen niet als enige onachtzaam was. „Sinds het geval van Kevin bij Telstar bekend werd, hebben de spelers de goedgekeurde lijst consequent geraadpleegd en desondanks heeft de club in drie gevallen geconstateerd dat de raadpleging onvoldoende is geweest”, zo liet het bestuur in een onheilspellende verklaring weten.

Dit is dus de les voor alle (voetbal)clubs en hun medische staf. En voor de sporters zelf uiteraard. Gebruik geen doping, gebruik zelfs geen doping waarvan je niet het flauwste benul hebt dat het doping is. Lees de bijsluiter.