In beeld

2015: het jaar van de vluchteling

In de verhalen over de vluchtelingencrisis overheersen de grote getallen. Honderden vluchtelingen wiens levenloze lijven uit zee moesten worden gevist. Duizenden vluchtelingen die dag in dag uit op hun gammele bootjes wél Europa wisten te bereiken. Tienduizenden vluchtelingen die te voet en middels treinen hun weg naar landen als Duitsland en Zweden voortzetten. Honderden kilometers aan hekken die worden gebouwd in een poging hen tegen te houden. Inmiddels is het meer dan een miljoen vluchtelingen en migranten gelukt voet op Europese bodem te zetten. Achter al die honderden, duizenden, tienduizenden abstracte cijfers gaan even zoveel ontwrichte levens schuil. Eenmaal in Europa is hun tocht niet voorbij.
Een Afrikaanse migrant rust uit op Maspalomas beach op Gran Canaria nadat hij samen met nog zo’n 40 andere Afrikaanse migranten in een vissersbootje naar het Canarische eiland is gevaren. Reuters / Borja Suarez
Op dezelfde oktoberdag dat deze vrouw en haar kind het Griekse eiland Lesbos wisten te bereiken vanaf Turkije, kwamen er vier vluchtelingen – waarvan de meesten kinderen – om het leven nadat hun boot botste op een Griekse reddingsboot. AFP / Dimitar Dilkoff
Vanaf het strand van Lesbos waarop dagelijks honderden tot duizenden vluchtelingen aankomen is het nog tientallen kilometers lopen naar de bewoonde wereld. AP / Santi Palacios
Bij de grens tussen Oostenrijk en Duitsland, nabij de Beierse stad Passau, worden vluchtelingen door de Duitse politie de grens over geëscorteerd. AFP / Christof Stache
De enorme toestroom aan vluchtelingen zorgde de afgelopen maanden door heel Europa voor schrijnende situaties aan de grens. Onder andere door het optuigen van registratiekampen, zoals hier aan de Grieks-Macedonische grens, is geprobeerd enigszins orde in alle chaos te scheppen. AFP / Nikolay Doychinov
Hoewel de beelden in de media worden gedomineerd door de bootjes die de Europese stranden wel hebben gehaald, lukt het lang niet alle vluchtelingen de oversteek te maken. Zoals deze vluchtelingen die voor de Turkse kust bij Canakkale zijn gestrand en die wachten tot ze aan boord kunnen van een reddingsschip van de Turkse kustwacht. Reuters / Umit Bektas
In november besluit Macedonië de grens met Griekenland te sluiten, waardoor duizenden mensen stranden bij het Griekse dorpje Idomeni. Sommige mensen naaien uit wanhoop hun mond dicht, anderen blokkeren een treinspoor. Op de foto een Marokkaanse migrant die zich eveneens op het spoor begaf en daarbij werd geëlektrocuteerd. Reuters / Giorgos Moutafis
In Hongarije wordt het spoor ook door vluchtelingen gebruikt om hun wanhoop en frustratie te uiten. Zoals hier, in het plaatsje Bicske. Vluchtelingen en migranten die in september in een trein vanuit Boedapest zaten, werden bij Bicske gedwongen deze te verlaten om zich te registreren. Maar veel mensen wilden dit niet - ze wilden naar Duitsland. Reuters / Laszlo Balogh
Dokters en andere gezondheidswerkers die zich als vrijwilliger hebben opgegeven, proberen een baby te reanimeren die op boot zat welke vlakbij de kust van Lesbos zonk. Reuters / Giorgos Moutafis
Ook in Slovenië besluit de overheid deze zomer treinen tegen te houden in een poging het aantal vluchtelingen dat het land binnenkomt in te perken. Duizenden vluchtelingen en migranten worden door Sloveense agenten door de velden bij Dobova, een grensplaats bij Kroatië, geleid. Reuters / Srdjan Zivulovic
De Hongaarse cameravrouw Petra Laszlo wekt wereldwijd woede als beelden uitlekken waarop te zien is hoe zij een vader laat struikelen die met zijn dochtertje probeert te vluchten voor grenswachten bij het dorpje Roszke. Ook wordt gefilmd hoe ze een kind dat voorbij rent een trap geeft. Laszlo, die na het incident werd ontslagen, zei later “geen racist te zijn”. Ze raakte naar eigen zeggen “in paniek” toen een politiekordon werd doorbroken door de vluchtelingen. Reuters / Marko Djurica
Van over heel de wereld zijn vrijwilligers naar het Griekse eiland Lesbos afgereisd om te helpen bootvluchtelingen op te vangen. Maar ook de lokale bevolking staat dagelijks op het strand om een helpende hand te bieden. Reuters / Yannis Behrakis
Onder de vele vrijwilligers die zich hebben gemeld, bevindt zich ook een groep Spaanse kustwachten. In het gewone leven werken ze op de stranden rond Barcelona, maar sinds september zijn de Spaanse redders van Pro Activa/Open Arms een vertrouwd gezicht op Lesbos. AFP / Aris Messinis
Een rubberbootje met aan boord tientallen Syrische vluchtelingen is op drift geraakt op de Egeïsche Zee tussen Turkije en Griekenland nadat de motor is uitgevallen in de buurt van het eiland Kos. Reuters / Yannis Behrakis
Een Soedanese man probeert contact op te nemen met zijn familie vanuit ‘de Jungle’ in Calais. Begin november oordeelde een rechter dat de Franse overheid de leefomstandigheden in het kamp moeten verbeteren. Dit na een dringende oproep hiertoe door mensenrechtenorganisaties. AFP / Philippe Huguen
Naarmate de winter nadert, worden de weersomstandigheden waaronder vluchtelingen vanuit Turkije naar Griekenland afreizen, steeds heftiger. Thermische dekens moeten voorkomen dat kinderen onderkoeld raken. AP / Santi Palacios
De toestroom van vluchtelingen heeft het landschap van het Griekse eiland Lesbos ook op een andere manier veranderd. Overal langs de kust struikel je over kapotte rubber bootjes en reddingsvesten. Reuters / Alkis Konstantinidis
Een houten zeilboot met aan boord enkele tientallen migranten en vluchtelingen kapseisde eind april voor de kust van het Griekse eiland Rhodos. Minstens drie mensen kwamen daarbij om het leven. Reuters / Michalis Loizos
Het registreren van vluchtelingen die in Griekenland aankomen, verloopt lang niet altijd vlekkeloos. Integendeel. Zo ook niet op het eiland Kos, waar vluchtelingen en migranten deze zomer naar een lokaal voetbalstadion werden gebracht om zich te laten registreren. Als in augustus honderden vluchtelingen en migranten van het strand en een nabijgelegen camping naar het stadion worden gebracht, ontstaat er een flinke chaos waarbij politie-agenten met knuppels mensen slaan in een poging een stormloop te voorkomen. AFP / Angelos Tzortinis
Een politieagent slaat een migrant met een knuppel tijdens een registratieprocedure op het eiland Kos, midden augustus. AFP / Angelos Tzortinis
Een meisje wordt geholpen om uit haar reddingsvest te komen, eenmalig veilig aangekomen op het strand van Kos. In de zomermaanden loopt het aantal boten met vluchtelingen dat hier aankomt snel op, dusdanig dat de Griekse overheid extra oproerpolitie naar het eiland stuurt. Ook werd er een groot schip naar Kos gestuurd, waarop zo’n 2.500 vluchtelingen tijdelijk konden worden gehuisvest. AFP / Angelos Tzortinis
Het besluit van de Hongaarse premier Viktor Orbán een hek langs de grens van Hongarije te plaatsen, leidde tot felle kritiek onder andere EU-lidstaten. Het weerhield hem er niet van zijn plan door te zetten: inmiddels is de hele zuidgrens bij Slovenië onder politiebewaking gezet en met prikkeldraad en hekken afgesloten. EPA / Balazs Mohai
Een kind van migranten zit op een spoor bij het treinstation van Tovarnik, Kroatië. Reuters / Antonio Bronic
Het afgelopen jaar kwamen 3692 mensen om het leven, nadat zij via zee probeerden Europa te bereiken, blijkt uit cijfers van de International Organization of Migration. Ook van deze boot, die stil kwam te liggen voor de kust van Lesbos, bereikten niet alle 46 opvarenden waar ze zo op hadden gehoopt: voet aan Europese grond. AP/ Petros Giannakouris
Zijn levenloze lijfje betekende een belangrijk keerpunt in het internationale debat over de vluchtelingencrisis. De 3-jarige Aylan Kurdi, met zijn ouders gevlucht uit Kobani in Syrië, stierf voor de kust van Bodrum, samen met zijn broertje van vijf en zijn moeder. Het beloofde (ei)land, Kos, in de verte zichtbaar. Alleen de vader van het gezin overleefde. Het even hartbrekende als gruwelijke beeld was in media wereldwijd te zien. Ook NRC koos ervoor de foto te publiceren. Want, zo schreef hoofdredacteur Peter Vandermeersch: “ In de foto van het jongetje en de hulpeloze hulpverlener lees je het hele verhaal van het vluchtelingendrama. Het is de foto van het ‘napalmmeisje’ van de oorlog van Vietnam. Het ene beeld dat het leed en de crisis samenvat.” AFP / Dogan News Agency