Rechter: dagboeken Anne Frank mochten gekopieerd

Het Anne Frank Fonds te Basel had een rechtszaak aangespannen tegen de Anne Frank Stichting en de KNAW.

Dagboeken van Anne Frank, Foto ANP

De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) mocht de oorspronkelijke tekst van de dagboeken van Anne Frank kopiëren voor wetenschappelijk onderzoek. Dat heeft de rechter in Amsterdam woensdag bepaald (uitspraak). De rechtszaak tegen de KNAW en de Anne Frank Stichting in Amsterdam was aangespannen door het Anne Frank Fonds te Basel.

Tussen het fonds in Basel en de stichting in Amsterdam woedt al jaren een bitter gevecht over het beheer van het erfgoed van Anne Frank. Het fonds, opgericht in 1957, heeft de rechten op haar dagboek. De stichting, opgericht in 1963, beheert het Achterhuis waar de familie Frank in de Tweede Wereldoorlog ondergedoken zat en vanwaar ze werden weggevoerd naar de vernietigingskampen. De stichting heeft de originele dagboeken van Anne Frank in bruikleen van het NIOD.

Lees over de strijd tussen het Anne Frank Fonds en de Anne Frank Stichting: Touwtrekken om Anne Frank

Auteursrecht versus vrijheid wetenschap

Het fonds had de rechter verzocht om het kopiëren van manuscripten te verbieden, nadat het had vernomen dat de stichting ze integraal wilde publiceren. De rechter vindt de vrijheid van wetenschappelijk onderzoek in dit geval echter zwaarder wegen dan intellectuele eigendomsrechten, onder meer omdat het slechts om enkele kopieën voor een beperkt aantal onderzoekers gaat. De rechter zei verder verder:

“Ook lijkt het fonds zich de zeggenschap toe te eigenen over welk onderzoek en welk onderzoek niet zo mogen plaatsvinden en dat is geen recht dat door het auteursrecht wordt beschermd.”

Auteursrecht verloopt niet in 2016

Aanvankelijk werd gedacht dat de auteursrechten op het dagboek van Anne Frank begin 2016 zouden verlopen, zeventig jaar na haar overlijden in Bergen Belsen. Maar beide partijen zijn erover eens dat haar auteursrecht nog eens vijftig jaar of zeventig jaar voortduurt omdat in 1986 nog een nieuwe editie is verschenen met daarin nog niet eerder gepubliceerd materiaal. Daarom is het plan van de stichting, om de teksten integraal te publiceren, van de baan.

De stichting en de KNAW zijn “blij” met de uitspraak, schrijven zij in een verklaring. Het onderzoek waar de kopieën voor worden gebruikt, startte in 2011 en gaat over de ontwikkeling van Anne Frank als schrijfster en de gebeurtenissen die ze in haar dagboeken beschrijft. Het onderzoek is volgens de stichting “van grote maatschappelijke waarde en betekenis”.