Eerst koppijn, dan het lachertje, maar uiteindelijk de kampioen

Ireen Wüst kende de zwaarste voorbereiding uit haar lange loopbaan. Maar met Kerstmis ging de zon weer schijnen.

Ireen Wüst in een vertrouwde pose: als de kampioen. Links Antoinette de Jong en rechts Jorien Voorhuis, die respectievelijke tweede en derde werden op dr 3.000 m Foto Vincent Jannink/ANP

Ze haalde acht olympische medailles, een stuk of veertien wereldtitels en talloze andere overwinningen. En toch was Ireen Wüst (29) aan de start van de NK afstanden in Thialf – haar dertiende deelname – nerveus als een pupil. Bij haar ontbijt kreeg ze geen hap door haar keel. „Ik kwam niet verder dan een suikerbroodje.”

Ook aan absolute wereldtoppers gaat het knagen als alle zekerheden wegvallen. De opmerkelijke biecht van Nederlands meest succesvolle olympiër kende twee oorzaken. Haar seizoen werd al in september danig verstoord toen ze tijdens een trainingstocht op de fiets in Kroatië een harde smak maakte op het asfalt, waarbij ze een hersenschudding opliep. En op de moeizame weg terug zocht ze ook nog maandenlang naar een sponsor voor haar schaatsploeg. „Ik stond echt op nul, dit jaar”, zegt Wüst.

Het verklaarde haar enorme ontlading maandagmiddag in Thialf, toen ze de 3.000 meter won, voor Antoinette de Jong en Jorien Voorhuis. Alsof ze zojuist olympisch kampioen was geworden rende ze juichend langs de tribunes. Voor de goede orde: afgezien van twee olympische titels (Turijn 2006 en Sotsji 2014) was ze al vijf keer eerder nationaal kampioen op dit nummer. Het leverde haar een tweede ticket op voor de WK afstanden, in februari in de Russische schaatsstad Kolomna. Zondag had ze zich daar al voor gekwalificeerd met zilver op de 1.500 meter, achter Jorien ter Mors.

Maar daar zag het een maand geleden allerminst naar uit, verzekert Wüst, die zichtbaar leed onder de onzekerheid over haar toekomst. „De afgelopen jaren had ik altijd het gevoel dat het wel goed kwam. Zelfs tijdens de Olympische Spelen in Sotsji had ik meer vertrouwen dat het zou lukken dan hier. Maar dat miste ik nu, ik had niks waar ik op kon bouwen. De zekerheden die ik de afgelopen jaren had waren allemaal weg. Doordat ik eerst moest herstellen van mijn blessure was het allemaal redelijk kort dag.”

Natuurlijk, ze kende vaker tegenslagen in haar carrière. In haar TVM-tijd raakte ze al eens fors overtraind – ze had nog enkele jaren last van de naweeën. Maar opmerkelijk genoeg bleef Wüst onder de vlag van dat miljoenenbedrijf altijd en overal medailles halen, wereldtitels, goud op drie achtereenvolgende Olympische Spelen.

Maar dit seizoen, zonder sponsor en herstellend van die koppijn, voelde het anders, zegt ze. Door haar hersenschudding miste ze de World Cups, en daarmee het uitzicht op de belangrijkste toernooien van het seizoen. Een paar weken geleden voelde ze zich zelfs „het lachertje van de schaatswereld”, toen haar collega’s in Inzell de World Cup reden. „Ik mocht niet eens het ijs op”, zegt ze.

Wüst nam het de KNSB kwalijk dat ze geen accreditatie had gekregen om in elk geval te kunnen trainen op het goede ijs rond de World Cups in Noord-Amerika en Inzell, maar de schaatsbond kon haar als niet-deelneemster geen voorkeursbehandeling geven. „Ik denk dat ik genoeg heb laten zien in het verleden om op een beetje coulance en credits te kunnen rekenen van de KNSB”, zei ze begin deze maand tegenover de NOS.

Ineens voelde Wüst dat ze tegen de stroom in moest roeien. Het zorgde alleen maar voor extra frustratie. „Daarnaast heb ik de wedstrijden gemist”, zei ze maandagmiddag in Thialf. „Die races heb je echt nodig om een bepaalde hardheid te krijgen en om te kunnen groeien in het seizoen. Het is best lastig als je je nergens kunt meten met de concurrentie. Pas twee weken geleden voelde ik me weer een beetje de oude.”

Maar pas met Kerstmis keerde het tij voor haar hele ploeg, toen zich met Justlease.nl eindelijk een sponsor meldde. Wüst: „Dat was een heel welkom kerstcadeautje. Het was de laatste maanden toch in mijn hoofd gaan zitten, toen het zo lang uitbleef. Het zijn randzaken waar je liever niet mee bezig wilt zijn. Het duurde lang, maar het is gelukt, dus ik ben heel blij.”

Maandagmiddag was Wüst zelfs „driedubbel blij”, na haar winst op de 3.000 meter. „De opluchting is groot”, erkende ze. „De hoofddoelen voor dit seizoen zijn binnen.” Want de zege leverde haar niet alleen de nationale titel op, maar ook tickets voor de WK afstanden én de EK allround, over een kleine twee weken in de Wit-Russische hoofdstad Minsk.

De komende weken, als de internationale prijzen worden verdeeld, wil Wüst de vruchten te plukken van haar vreemde voorbereiding. Ze gaat graag de strijd aan met Ter Mors, Martina Sablikova en het Amerikaanse duo Brittany Bowe en Heather Richardson-Bergsma. „Nu kan het een voordeel zijn dat ik minder heb gereden dan de rest”, zegt Wüst. „Ik ben het meest uitgerust van iedereen.”