Eerste vorstloze decembermaand

Nu al asperges, een winterse strandfile en volop vlinders: de temperaturen van recordhoogte zorgen voor unieke verschijnselen.

Met Tweede Kerstdag naar het strand van Scheveningen. Foto ANP / Koen van Weel

Verse asperges en fladderende vlinders op Tweede Kerstdag, zomaar twee verrassingen van de natuur. Het was, met zo’n veertien graden, de warmste Kerst ‘ooit’. Dat wil zeggen: sinds meteorologen in 1901 begonnen te meten. In De Bilt werd op Eerste Kerstdag 14,0 graden gemeten, op Tweede Kerstdag 14,4 graden. Het oude record op Eerste Kerstdag (12,8 graden) werd gemeten in 1997. De warmste Tweede Kerstdag was in 1974: 12,1 graden. Normaal gesproken zou het een graad of vijf moeten zijn in deze periode van het jaar.

Deze maand sneuvelde zes keer een dagrecord. Hoe dat kan? Nederland heeft al sinds november te maken met een hogedrukgebied. „Tussen de depressie in Engeland en het hogedrukgebied boven het Europese vasteland komt warme lucht vanaf de Canarische eilanden naar ons toe”, legt meteoroloog Jaco van Wezel van Weeronline uit. Maar dat is niet de volledige verklaring. „De opwarming van de aarde speelt hierin ook een rol.” Nog geen enkele nacht daalde de temperatuur tot het vriespunt. Met nog een paar dagen op de kalender lijkt ook dit een record te gaan worden. Nooit eerder had Nederland te maken met een vorstloze december.

Asperges als Kerstmaal

Zacht weer in december doet gekke dingen met de natuur. Een aspergeboer uit het Brabantse Etten-Leur kon de eerste asperges al steken. „Op de warmste hoek van het veld, gelegen aan het bos, zagen we zaterdag al asperges uitkomen. Het eerste maaltje hebben we gegeten. Ze smaakten goed”, zegt Loes Sweep van asperge- en wijnboerderij de Santspuy. Dit heeft ze in al die jaren nog niet eerder meegemaakt. En blij is ze er ook niet echt mee. „De plant is al aan de gang terwijl het seizoen nog niet begonnen is. We hopen dat ’ie tot rust komt en dat de asperges in het voorjaar nog eens omhoog schieten. Mensen hebben er nu nog geen zin in.” 

Plots lieten ook vlinders zich zien. Een unicum, want vlinders hebben warmte en zon nodig om hun lichaamstemperatuur op dertig graden te krijgen. De atalanta, een van de meest voorkomende vlinders in Nederland, werd het vaakst gezien. De stichting kreeg zestien meldingen binnen over die vlinder. Ook werden verschillende dagpauwogen en de citroenvlinder gespot. Volgens de Vlinderstichting was de melding van een zwarte oranje vos in Zuid-Limburg erg bijzonder. Deze soort komt nauwelijks voor in Nederland.

Naar het strand

In geen vijf jaar was het zo druk op de weg. Op Tweede Kerstdag stond er 90 kilometer file op de Nederlandse snelwegen. De meest opvallende file was die op de A12 richting Scheveningen. De reden, volgens de VerkeersInformatieDienst was dat veel mensen op het strand gingen genieten van het zonnige weer. Foto’s op sociale media laten drukte op de boulevard en files langs het Scheveningse strand zien.