Dit zijn de vijf beste longreads van 2015

Van veertien maanden overleven op een vlot tot een verdwenen telefoon die opdook in Jemen: dit waren de mooiste lange verhalen van 2015.

Een man staat te midden van het puin. De foto werd gemaakt op 8 september 1945, een maand nadat de eerste atoombom viel op de Japanse stad Hiroshima. Foto Stanley Troutman / AP

De Kerstdagen zijn aangebroken, maar het diner met familie of vrienden laat nog even op zich wachten. Voor wie even geen zin heeft in het jaarlijkse potje sjoelen of Risk dus een uitstekend moment om eventjes lekker te lezen. NRC zet daarom de beste longreads van het jaar nog een keer op een rij. Van veertien maanden overleven op een vlot tot een verdwenen telefoon die opdook in Jemen: dit waren de mooiste lange verhalen van 2015.

Gemakkelijk was die selectie allerminst. Op nrc.nl/longreads hebben we het afgelopen jaar namelijk meer dan honderd langere stukken aangeraden. Daarbij hanteerden we een aantal criteria. Zo moet een journalistiek verhaal online staan, minimaal 2.000 woorden tellen en bovenal goed geschreven zijn. Het onderwerp maakt niet uit, zolang het maar begeistert.

En dan nu, in willekeurige volgorde: de vijf beste longreads van het afgelopen jaar:

Maura verloor haar iPhone en kreeg een inkijkje in het leven in Jemen

In de Hamptons in New York ligt een gebied dat ook wel de ‘Bermudadriehoek’ wordt genoemd. Het is een stukje stad met drie tamelijk beruchte bars, waar persoonlijke waardigheid en nuchterheid al snel spoorloos verdwijnen. Tijdens een avond stappen in 2013 raakt Maura daar ook haar telefoon kwijt.

In de dagen daarop doet Maura van alles om haar mobiel op te sporen, via de gps-functie van het toestel. Één keer krijgt ze bericht: haar iPhone bevindt zich in de New Yorkse wijk Harlem, ten noorden van Central Park. Ze probeert te bellen, maar krijgt de voicemail te horen. Dan verdwijnt de telefoon weer van de radar.

Foto Mohammed Huwais / AFP

Rook kringelt op na bombardementen van de door Saoedi-Arabië geleide coalitie op Sana’a. Foto Mohammed Huwais / AFP

Enkele weken later krijgt Maura opeens weer bericht. Haar telefoon bevindt zich in Sana’a, de hoofdstad van Jemen. De foto’s stromen ‘de cloud’ binnen. Foto’s van lieve jonge kinderen, van jonge kinderen met semi-automatische wapens en van een leeuwenhoofd met op de voorgrond links een kind en rechts een man in camouflageoutfit. En erboven een Arabische tekst.

In een verhaal van ongeveer 4.500 woorden op The Atlantic vertellen Maura en schrijver Will McGrath over het fascinerende inkijkje dat ze via de foto’s krijgen in het dagelijks bestaan in Jemen. Het levert een verhaal op over de universele banaliteit van de puberteit, dat ons confronteert met onze eigen vooroordelen over de Arabische (beeld)cultuur.

Lees What Are Those Kids Doing With That Enormous Gun? (aantal woorden 4.500, 20 minuten leestijd) bij The Atlantic.

30 jaar na We Are the World: plaspauzes en een ruzie over Swahili

Misschien wel het bekendste benefietnummer ooit vierde dit jaar zijn dertigjarig bestaan. Maar gemakkelijk was de totstandkoming van We are the World zeker niet, zo blijkt uit een reconstructie die Rolling Stone eerder dit jaar maakte. Het lied van bijna vijf minuten moest namelijk in slechts één nacht worden opgenomen.

Dat die enorme operatie plaatsvindt op 28 januari 1985 is niet toevallig: dan worden ook de AMA’s uitgereikt. Iedere naam die er op dat moment toe doet in de Amerikaanse muziekbranche is dan al in Los Angeles. In totaal komen 46 artiesten van wereldformaat opdraven om te zingen voor het goede doel: het door hongersnood getroffen Ethiopië.

Onder meer Michael Jackson, Lionel Richie en Ray Charles zijn aanwezig. Rolling Stone beschrijft de opnames in een longread van minuut tot minuut, aan de hand van de knusse clip van het nummer. Achter ieder shot zit een verhaal verborgen, en daarmee brengt de reconstructie popjaar 1985 weer tot leven.

Om maar een anekdote te noemen: de blinde Ray Charles die nodig naar het toilet moet en vraagt of iemand ‘m kan begeleiden. Geen probleem, aldus de eveneens blinde Stevie Wonder, die hem aan zijn hand meeneemt. Of de ruzie over een zanglijn die beledigend kon zijn voor Afrikanen waarna Stevie Wonder een vriend belt voor iets in het Swahili.

Lees ‘We Are the World’: A Minute-by-Minute Breakdown on Its 30th Anniversary (aantal woorden 5.000, 23 minuten leestijd) bij Rolling Stone.

Hoe een Mexicaanse visser veertien maanden op de Stille Oceaan overleefde

Het verhaal van José Salvador Alvarenga doet een beetje denken aan Het leven van Pi, de roman van de Canadese schrijver Yann Martel. Oké, de hyena en de Bengaalse tijger die Richard Parker heet ontbreken, maar de tocht is minstens zo zwaar. En Alvarenga is bijna twee keer zo lang op zee als ‘Pi’.

De tocht begint in november 2012, als de Mexicaanse Alvarenga samen met een 22-jarige matroos gaat vissen. Twee dagen na zijn vertrek komt hij in een fikse storm terecht en begeeft de motor het. Ook het materieel om te vissen raakt grotendeels weg of onbruikbaar. Er was ook geen anker; dat was het duo vooraf vergeten mee te nemen.

Foto Roberto Escobar / EPA

José Salvador Alvarenga verlaat het ziekenhuis, waar hij werd verzorgd sinds hij aanspoelde. Foto Roberto Escobar / EPA

De twee overleefden het dobberen op de Stille Oceaan door schilpaddenbloed en regenwater te drinken, zo vertelt Alvarenga aan The Guardian. Eten deden ze door met blote handen vissen te vangen. De matroos stierf na een paar maanden. Na diens dood kwam de visser op het randje van de waanzin terecht. Hij bleef zes dagen lang tegen het lijk praten, alvorens hij het dumpte.

In de 438 dagen op zee werd de visser geplaagd door depressie, suïcidale gedachten en levendige hallucinaties. ”Ik had zo’n honger dat ik mijn eigen vingernagels at”, zegt hij. Het bootje dreef uiteindelijk naar Ebon Atoll, onderdeel van de Marshalleilanden. Daar werd de man verwilderd op het strand aangetroffen.

Lees Lost at sea: the man who vanished for 14 months (aantal woorden 4.600, 22 minuten leestijd) bij The Guardian.

Een geluidloze lichtflits op een warme zomerochtend - overleven in Hiroshima

Eigenlijk is deze longread niet uit 2015, maar voor dit enorme verhaal van The New Yorker willen we best een beetje smokkelen. ‘Hiroshima’ verscheen namelijk al in 1946, een jaar nadat de Japanse stad werd verwoest door de atoombom. In augustus van dit jaar, exact zeventig jaar na dato, zette het Amerikaanse tijdschrift het stuk integraal online.

De productie van meer dan 30.000 woorden volgt het verhaal van zes overlevenden, vanaf het moment van de bom tot een jaar daarna. De hoofdrolspelers raken zelf gewond en worden zo goed en zo kwaad als dat gaat verzorgd, of leveren bovenmenselijke inspanningen om de talloze gewonde, vermiste en radeloze mensen om hen heen te helpen.

Foto ANP

De Japanse stad 1 jaar nadat atoombom Little Boy de stad geheel verwoestte. Foto ANP

Ze ontmoeten een moeder die vier dagen lang met haar dode baby in de armen bleef ronddolen, op zoek naar haar echtgenoot die ze nog één keer zijn kind wilde laten zien. Soldaten die in het licht van de bom hadden gekeken en wier ogen uit hun oogkassen waren gedropen. En een vrouw wier huid in slijmerige plakken van haar lichaam viel toen ze werd opgetild.

Voor het Amerikaanse publiek was het de eerste kennismaking met de verschrikkingen van Little Boy, zoals de atoombom van 64 kilo verrijkt uranium door zijn makers liefkozend werd gedoopt. Herseys verhaal maakte diepe indruk op de Amerikaanse lezer. Kort na de publicatie in The New Yorker verscheen het in boekvorm, en werd het miljoenen malen verkocht.

Lees Hiroshima (aantal woorden 30.000, 2 uur leestijd) bij The New Yorker.

Green Bank, West Virginia: de stad zonder wifi en mobiele telefoon

Voor mensen die vrezen dat ze lijden aan ‘elektrohypersensitiviteit’ – een overgevoeligheid voor elektromagnetische straling – is de wereld de laatste jaren een stuk onaangenamer geworden. Iedereen loopt rond met mobiele telefoons en whatsappt de hele dag door. Maar er is een uitweg: het Amerikaanse Green Bank, waar straling ten strengste verboden is.

Een whatsappje versturen naar vrienden kan er niet. En ook mobiel internetten, draadloos telefoneren of een sms versturen is er niet toegestaan. Dat komt door de aanwezigheid van de Robert C. Byrd-telescoop. Voor dat gevaarte, bedoeld om elektromagnetische straling uit de ruimte op te vangen, is ruis van buitenaf namelijk funest.

Foto Jim Lo Scalzo / EPA

Foto Jim Lo Scalzo / EPA

Om de uiterst gevoelige telescoop niet te verstoren wordt het gebied rondom Green Bank ‘gereinigd’ van straling. Al op tientallen kilometers buiten het dorp beginnen autoradio’s te storen. Het bosrijke Green Bank – dat slechts 143 inwoners telt – is met recht de ‘stilste’ plek op aarde, als het op elektromagnetische straling aankomt.

Voor de oorspronkelijke bewoners van het dorp zijn de ‘elektrogevoelige’ nieuwkomers echter geen pretje. In een longread van The Washingtonian zegt sheriff David Jonese daarover:

“Ze willen dat iedereen in de winkels en restaurants de lichten vervangt of uit doet wanneer ze er zijn. Dat levert soms wat problemen op.”

Lees The town without Wi-Fi (aantal woorden 4.100, 20 minuten leestijd) bij The New Yorker.

Nog meer lezen?

Zit de kalkoen nog steeds in de oven? Dan zijn er nog genoeg longreads die de top vijf niet hebben gehaald, maar die het vermelden meer dan waard zijn. Zoals het verhaal over hoe terreurgroep Islamitische Staat jongeren naar het kalifaat lokt. Of de longread over een geweldige docent, die vrijwel continu high voor de klas staat.

Eerder dit jaar stond in NRC het verhaal van ‘wetsuitman’, een Syrische jongen die aanspoelde op het strand van Texel. De politie-afdelingen van drie landen werkten samen om de identiteit vast te stellen van de slachtoffers, maar slaagden hier niet in. Een Noorse journalist besloot hetzelfde te doen en zette het verhaal van de jongen na lang speuren op papier.

Nog meer jaarlijstjes met nog meer longreads vind je (onder andere) bij longform.org en bij longreads.com. Onze selectie met de vijf beste longreads van vorig jaar vind je hier.