Top 2000: Claudia de Breij blaast het stof uit de top vijf

Het nummer “Mag Ik Dan Bij Jou” van Claudia de Breij zorgt voor verfrissing bovenin de Top 2000. Maar wat voegt het programma eigenlijk nog toe aan het Nederlandse radiobestel?

Foto ANP

Voor het eerst in het zeventienjarig bestaan heeft de Top 2000 van NPO Radio 2 driemaal achter elkaar een andere nummer 1. In 2013 was dat Bohemian Rhapsody van Queen, vorig jaar Hotel California van The Eagles en dit jaar voert Imagine van John Lennon de lijst aan. Opmerkelijk, want Imagine stond nog maar één keer eerder in de top tien, bij de allereerste editie in 1999. Queen en The Eagles daarentegen zijn niet uit de top drie van de populaire lijst weg te branden. Spectaculair is de opmars naar de vierde plek van Mag Ik Dan Bij Jou van Claudia de Breij, na een stijging van maar liefst vijftien plaatsen.

De uitzending van de Top 2000 tussen kerstochtend en oudejaarsnacht is uitgegroeid tot een nationale radiogebeurtenis met spin-offs als de Top 2000 A Gogo op televisie, een Top 2000 In Concert en een keur aan cd’s en boeken, waarvan Het Grote Top 2000 Kijk-, Lees- en Luisterboek de nieuwste toevoeging is. Het evenement is daarmee een commerciële blockbuster geworden die in nog maar één ding lijkt op de oerlijst voor popklassiekers uit 1968, Veronica’s Top 100 Aller Tijden. Ook daarin stond Bohemian Rhapsody (vanaf 1984) vaak op de eerste plaats.

Met de nauwelijks wisselende topposities en de nadruk op nummers van meer dan veertig jaar oud kleeft aan de keuze van de luisteraars een sfeer van oubolligheid en conservatisme. Toen Avond van Boudewijn de Groot in 2005 plotseling op nummer één verscheen, na een oproep van diskjockeys om eens op wat anders te stemmen, gold dat als de grootste revolutie die de Top 2000 had meegemaakt. In de top vijf zat sindsdien nauwelijks beweging: het bleef stuivertje wisselen tussen Queen, Eagles, Avond, Child In Time van Deep Purple en Led Zeppelins Stairway To Heaven. De komst van Imagine aan de top, beïnvloed door het feit dat het nummer viral ging op internet toen een pianist het speelde na de tragedie van Parijs op 13 november, brengt daar verandering in. Claudia de Breij lijkt op te stomen naar de eerste plaats en blaast met Mag Ik Dan Bij Jou het stof uit top vijf.

Lees ook: Dit is zeventien jaar Top 2000 in zes graphics, een uitgebreide, interactieve analyse van alle ranglijsten sinds 1999.

Met het bredere belang voor de pophistorie houdt de Top 2000 zich nauwelijks bezig. Het lijkt uitgesloten dat Anarchy in the UK van de Sex Pistols en Autobahn van Kraftwerk – beide minstens zo belangrijk voor de ontwikkeling van de popmuziek als het platgedraaide Hotel California – plotseling aan de top zullen verschijnen. Naast het wat bedaagde Radio 2-publiek is stemmingsprocedure daar debet aan: voor de meeste deelnemers komt de keuze tot stand via een voorgekauwde invuloefening. Toevoeging van nieuwe nummers is omslachtig en zinloos, als je het niet met zijn honderden tegelijk doet. Claudia de Breij maakt dankbaar gebruik van een actie van luisteraars, hoewel er veel voor te zeggen is dat haar compassievolle lied over schuilen bij een ander in tijden van crisis als geen ander aansluit op de tijdgeest.

Via een link op de Top 2000-site viel al voor de bekendmaking van de complete lijst te checken of een bepaald nummer er in staat. Brown Sugar van D’Angelo en Hard Knock Life van Jay-Z staan er geen van beide in. De Top 2000 komt maar moeilijk af van zijn reputatie als een blank, stoffig en gezapig bolwerk waar de samenstellers het wel prima vinden dat gezichtsbepalende zwarte muziek naar het getto van de Zwarte Lijst op Radio 6 wordt verbannen. De eerste “zwarte” song treffen we in de Top 2000 pas op nummer 62, met Purple Rain van Prince.

De vraag is wat de 159 uur publieke radio die de Top 2000 in beslag neemt nog toevoegt aan de lawine aan pulpmuziek die wordt aangeboden door Q Music, Sky Radio, Arrow Classic Rock en specialistische kanalen met Love Songs of Nederlandse hits. De aantrekkingskracht van Radio 2’s Top 2000 zit vooral in het evenement, de opwinding van het aftellen naar de top en de bevestiging voor oudere muziekliefhebbers dat je vroegere favorieten nog steeds meetellen. Fans van Claudia de Breij maken een dappere keuze voor een nummer dat “nog maar” zes jaar oud is. Frank Zappa schetste ooit het grootste angstbeeld over het eindeloos herkauwen van oude muziek: “Er komt een tijd dat we nostalgisch worden naar de laatste stap die we hebben gezet. Op dat moment houdt alles op.”