Toneelstuk Gijsbrecht van Amstel stopt voorlopig

De Gijsbrecht werd tussen 1638 en 1968 vrijwel jaarlijks gespeeld in Amsterdam. Begin januari 2016 is voorlopig de laatste opvoering.

Archiefbeeld van een traditionele opvoering van De Gijsbrecht, met Ellen Vogel en Andre van den Heuvel in de hoofdrollen. Foto ANP

De traditie om het nieuwe jaar te openen met het toneelstuk Gijsbrecht van Amstel van dichter en toneelschrijver Joost van den Vondel wordt waarschijnlijk opnieuw onderbroken. Dat heeft directeur Ronald Klamer van gezelschap Het Toneel Speelt, dat het stuk opvoert in de Stadsschouwburg in Amsterdam, donderdag gemeld aan persbureau ANP.

‘De Gijsbrecht’ werd tussen 1638 en 1968 vrijwel jaarlijks begin januari gespeeld in Amsterdam. In Amsterdam is het lang een traditie geweest om het nieuwe jaar in te luiden met een bezoek aan deze voorstelling, vooral in kringen van ‘gegoede burgerij’. Het Toneel Speelt pakte die traditie vijf jaar geleden weer op, maar de reeks die begin januari 2016 wordt gespeeld is vermoedelijk de laatste. Het Fonds Podiumkunsten nam het gezelschap zijn subsidie af.

Lees ook over de 86-jarige acteur, decor- en kostuumontwerper Herman van Elteren, die ruim 600 keer het toneelstuk in zijn eentje opvoerde: Een reizende mini-Gijsbrecht.

Stadsschouwburg investeerde

Dankzij een financiële investering van de Stadsschouwburg, die zich opwierp als producent, kan het stuk nog eenmaal worden opgevoerd. Klamer:

“Maar er moet na vijf jaar een nieuwe enscenering komen. En wie gaat dat betalen? Het is doodzonde dat deze oude traditie weer in de kiem wordt gesmoord. Er is geen land ter wereld met zo’n theatertraditie als Nederland met De Gijsbrecht.”

Middeleeuws verhaal

De Gijsbrecht speelt zich af in de Middeleeuwen en gaat over de ondergang van Amsterdam. Na een belegering van een jaar wordt de stad geplunderd, platgebrand en van de aardbodem weggevaagd. Gijsbrecht vecht tot zijn laatste snik. De Stadsschouwburg omschrijft het zo:

“Een heldenstuk over moed, trouw en geloof.”

Deze nieuwe versie is geregisseerd door Jaap Spijkers. De hoofdrollen worden vertolkt door Mark Rietman, Jacqueline Blom, Daan Schuurmans en Ad Knippels.

Lees ook de column van Marscha Holman over haar bezoek aan De Gijsbrecht:Gijsbrecht.