Kijken: in de VS worden agenten zelden aangesproken op politiegeweld

Deze politieman werd ontslagen omdat hij adviseerde een andere agent te ontslaan wegens het onnodig doden van een verdachte.

Demonstranten in Californië protesteren tegen politiegeweld. Foto John G. Mabanglo / EPA

Op 20 oktober vorig jaar werd de 17-jarige Laquan McDonald doodgeschoten door een agent in Chicago. Vorige maand werd de video van het politiegeweld vrijgegeven. Op de beelden, opgenomen door de dashboardcamera van een politieauto, is te zien hoe de jongen zestien keer wordt beschoten.

De agent is aangeklaagd wegens moord, maar tijdens het proces zeggen al zijn collega’s de schietpartij niet te hebben gezien. De agenten in de volgauto met de camera op het dashboard zeiden:

“Ik keek op dat moment net omlaag.”

En:

“Ik was toen net aan het schakelen.”

Ook de agent die McDonald te voet volgde verklaarde dat hij het schietmoment niet heeft gezien.

In de korte documentaire Breaking the Code of Silence (ruim 5 minuten) van The New York Times zegt oud-politieagent Lorenzo Davis:

“Dat zijn allemaal dingen die je zegt als je niet wil getuigen tegen je collega of niet wilt liegen over wat je hebt gezien.”

Agenten worden zelden aangesproken op gebruik van geweld

De politie in Chicago, en ook in andere Amerikaanse steden, wordt al maanden bekritiseerd vanwege gebruik van buitensporig geweld en racisme. En in de Verenigde Staten worden agenten vooralsnog zelden vervolgd voor dit soort acties.

In 2007 werd in Chicago de Independant Police Review Authority (IPRA) opgericht, een club die politiegeweld onderzoekt, mede om het vertrouwen van burgers terug te winnen. Davis werkte 23 jaar bij de politie, daarna zeven jaar bij de IPRA.

De IPRA heeft in zijn tijd zelden een agent berispt of op non-actief gesteld, vertelt hij, ook niet in zaken waarbij de verdachte wegrende (en dus zijn of haar rug richting de politie had gekeerd) of ongewapend was. In de video zegt Davis:

“Van 2007 tot nu heeft de IPRA meer dan vierhonderd zaken bekeken. Slechts in twee gevallen werd het gebruik van geweld door een agent als ongeoorloofd bestempeld. In beide zaken waren de agenten niet in functie.”

Ontslagen

Davis werd begin dit jaar ontslagen, nadat hij had aangeraden om een agent te ontslaan wegens het gebruik van onnodig dodelijk geweld.
De agent waar het om gaat schoot verdachte Cedric Chapman dood in 2013. Davis:

“Er heerst een cultuur dat agenten altijd de waarheid vertellen en verdachten niet.”