Kerstmis in Qatar

HANS REE

Het eind van het schaakjaar werd vroeger gemarkeerd door het toernooi in Hastings, tenminste in de glorietijd van dat toernooi. Ik deed er zelf aan mee rond de jaarwisseling van 1981/1982, toen het al wat kwakkelde. Er deden geen wereldkampioenen mee, maar nog wel een oud-wereldkampioen, Vassily Smyslov. Ik herinner me dat tijdens het toernooi de schaakmeester en psychologiehoogleraar Johan Barendregt overleed, die me kort daarvoor in een ziekenhuis in Amsterdam had gezegd: ,,Als je maar altijd beseft dat er geen God is.’’

Wat ik me ook herinner van Hastings, net als bijna iedereen die er speelde, is de kou en wat je moest doen om in je hotelkamer niet te bevriezen: altijd muntjes bij je hebben om de verwarming op gang te houden.

In het laatste nummer van New in Chess schrijft Jan Timman over het toernooi op het Isle of Man waar hij in oktober speelde. In zijn appartement moest hij ook weer muntjes ingooien en hij voelde zich veertig jaar teruggezet naar de tijd dat hij in Engelse hotels altijd een twee-shilling-munt bij de hand moest hebben om te zorgen dat zijn neus niet afvroor.

Je kunt het nog geen vaste traditie noemen, maar sinds 2014 wordt het jaar voor de moderne topspelers warm en comfortabel afgesloten met het Qatar Masters Open in Doha. Er wordt geschreven dat het dit jaar het sterkste open toernooi uit de schaakgeschiedenis is. De eerste drie van de ratinglijst doen mee, Carlsen, Kramnik en Giri.

Het is wel een open toernooi, maar alleen open voor schakers van stand. Zwakke spelers zijn er niet, en dat ondervond wereldkampioen Magnus Carlsen, die zondag in de eerste ronde remise speelde tegen een van de beste Georgische vrouwen, Nino Batsiashvili. Anish Giri deed het beter, hij won zijn eerste drie partijen.

Anish Giri - Narayanan Sunilduth Lyna, Qatar Masters Open, Doha 2015

1. c4 Pf6 2. Pc3 e5 3. Pf3 Pc6 4. e3 Lb4 5. Dc2 0-0 6. Pd5 Te8 7. Df5 Deze wat vreemd ogende zet werd ongeveer veertig jaar geleden door secondanten van Viktor Kortchnoi bedacht. Wit neemt een fikse achterstand in ontwikkeling voor lief om zwarts koningsstelling te verzwakken. 7...d6 8. Pxf6+ gxf6 9. Dc2 e4 10. Pg1 d5 11. a3 Lf8 12. cxd5 Dxd5 13. Pe2 Wit heeft zijn zin, maar zwart waarschijnlijk ook, met zijn vlotte stukkenspel. 13...Lf5 14. b4 a5 In aanmerking kwam direct 14...Pe5 met de bedoeling om met 14. Pc3 Dc6 15. Lb5 Pd3+ een kwaliteit te offeren. 15. Pc3 De6 16. b5 Pe5 17. Pxe4 Pd7 18. d3 Lxe4 19. dxe4 Pc5 20. Lb2 Het zou voor wit levensgevaarlijk zijn om zich met 20. f3 krampachtig aan de gewonnen pion vast te klampen. 20...Tad8 21. Tc1 Pxe4 22. Ld3 Nu moet zwart krachtig optreden, want anders staat wit met zijn twee lopers en superieure pionnenstelling gewonnen. 22...Pxf2 En zwart komt inderdaad met een krachtzet, een stukoffer dat niet mag worden aangenomen. Het kwam niet als een verrassing voor Giri. 23. Lxh7+ Kg7 24. 0-0

Zie diagram

24...Pd3 Hierna is het mis met zwart. Na 24...Pg4 zou het een onduidelijke stelling blijven. Zwart zou zelfs groot voordeel krijgen na 25. Lf5 Dxe3+ 26. Kh1 Pxh2, en 25. Tf3 zou na 25...Pxe3 26. Txf6 Pxc2 27. Txe6+ Kxh7 28. Txe8 Txe8 29. Txc2 tot een gelijk eindspel kunnen leiden. 25. Lxd3 Dxe3+ 26. Kh1 Txd3 Ook na 26...Dxe3 27. Lxf6+ wint wit simpel. 27. Txf6 Kg8 28. Tcf1 Zwarts koningsstelling is fataal verzwakt. 28...De2 29. Dc4 Td7 30. Tg6+ Zwart gaf op. Na 30...Kh7 31. Dh4+ Kxg6 32. Tf6+ Kg7 is 33. Dh8+ Kxh8 34. Th6+ Kg8 35. Th8 de aardigste manier om mat te geven.