De beste boeken van 2015

De beste boeken van 2015, gekozen door de redacteuren en vaste medewerkers van de Boekenbijlage van NRC Handelsblad. Drie schrijvers zijn vaker dan één keer uitverkoren: Robert Harris, Michel Houellebecq en David Vann.

    De keuze van Arie van den Berg

  1. Anneke Brassinga: Wachtwoorden

    wachtwoorden

    Een overdadige taalkluif voor close-readers en andere liefhebbers. Brassinga beproeft al een oeuvre lang nieuwe betekenislagen, keert woorden binnenstebuiten en verbastert naar hartenlust. De humor zingt daarbij veelstemmig mee.

    ●●●●

    De Bezige Bij, 528 blz. € 19,90

  2. Michel Houellebecq: Onderworpen

    onderworpen

    Politieke what if-roman waarin het enfant terrible van de Franse letteren zich voorstelt dat Frankrijk kiest voor een islamitische president. Uitdagende en ambigue fabel over eenlastig te duiden land en tegelijkertijd een wake-up call voor Europa.

    ●●●●

    De Arbeiderspers, 240 blz. € 19,99

  3. De keuze van Margot Dijkgraaf

  4. Patrick Modiano: Om niet te verdwalen

    patrickmodiano

    Als altijd speurt de Nobelprijswinnaar als toegewijde detective naar het mysterie achter een alledaags leven. Deze hoofdpersoon verliest zijn adresboekje, en dan schuiven de herinneringen over elkaar heen. Schitterende, schrijnende roman met een onvergetelijke slotzin.

  5. Michel Houellebecq: Onderworpen

    onderworpen

    Politieke what if-roman waarin het enfant terrible van de Franse letteren zich voorstelt dat Frankrijk kiest voor een islamitische president. Uitdagende en ambigue fabel over eenlastig te duiden land en tegelijkertijd een wake-up call voor Europa.

    ●●●●

    De Arbeiderspers, 240 blz. € 19,99

  6. De keuze van Jan Donkers

  7. David Vann: Aquarium

    aquarium

    Vann schreef zowaar een roman met wat bijna een happy ending genoemd kan worden. Maar voor het zover is, dist hij opnieuw een hoeveelheid mentale wreedheid op die soms bijna ondraaglijk is. Een nieuw hoogtepunt in een toch al indrukwekkend oeuvre.

    ●●●●●

    De Bezige Bij, 253 blz. € 18,90

  8. Robert Hilburn: Johnny Cash. De biografie

    Johnny-Cash

    Bijna perfecte biografie van de getormenteerde zanger. Vooral de weergave van de laatste levensjaren dwingt bewondering maar ook ontroering af.

  9. De keuze van Rob van Essen

  10. John Cheever: Schandaal in de familie Wapshot

    cheever

    Cheevers tweede roman over de familie Wapshot uit 1964 werd eindelijk in het Nederlands vertaald. Wanhopig dan wel vol goede moed gaan de Wapshots de confrontatie aan met de moderne tijd, wat een bizar en meesterlijk boek vol vrolijke ellende oplevert.

  11. John Banville: De blauwe gitaar

    blauwegitaar

    Banvilles nieuwe roman is weer een feest van vertelkunst. Een schilder blikt terug op zijn mislukte leven. Onder al de goed verwoorde bravoure schuilt een eenzame man met een klein hart, die zijn zelfbeeld duchtig moet bijstellen.

  12. De keuze van Elsbeth Etty

  13. Jacqueline Bel: Bloed en rozen. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1900-1945.

    bel

    Bloedstollend verhaal over literatuur in tijden van crises, wereldoorlogen, dekolonisatie en emancipatie. Cultuurgeschiedenis op haar best. Hetzelfde geldt voor Arjen Fortuins biografie Geert van Oorschot. Uitgever (Van Oorschot, 763 blz. € 45), die begint waar Bel ophoudt.

  14. Robert Harris: Dictator

    De finale van Robert Harris’ trilogie over Cicero heeft alles wat een historische roman aantrekkelijk maakt: de spanning en vaart van een thriller, feitelijke nauwkeurigheid en psychologisch inzicht. Vergelijkbaar met de romans van Robert Graves’ romans over Claudius.

    ●●●●

    Cargo, 480 blz. € 22,90

  15. De keuze van Arjen Fortuin

  16. M.M. Schoenmakers: De wolkenridder

    wolkenridder

    Er is helemaal niets hips aan deze schrijver, maar, God, wat kan hij schrijven. Geweldige comebackroman over planoloog in transformatorhuisje.

    ●●●●●

    De Bezige Bij, 272 blz. € 18,90

  17. David Grossman: Komt een paard de kroeg binnen.

    paardkroeg

    Minstens twintig goede moppen in een roman en toch niet vrolijk stemmend: voor Grossman mag de Nobelprijs-champagne nu wel koud worden gezet.

  18. De keuze van Kester Freriks

  19. Karl Ove Knausgård: Vrouw. Mijn strijd 6.

    vrouw

    Majestueus slotakkoord van de befaamde Mijn strijd-cyclus. En nog steeds is Knausgård in full swing.

    ●●●●●

    De Geus, 1207 blz. € 49,95

  20. Andrus Kivirähk: De man die de taal van de slangen sprak.

    slangentaal

    Wonderlijk-poëtische roman over het keerpunt tussen Germaanse mythologie en christendom. Vol natuurkrachten, hartstocht en psychologie.

    ●●●●

    Prometheus, 400 blz. € 19,90

  21. De keuze van Bart Funnekotter

  22. Robert Harris: Dictator

    dictator

    Het laatste deel van Harris’ trilogie over Cicero is een spannende politieke thriller, waarin hij met behulp van de (verzonnen) memoires van Cicero’s slaaf Tiro de ondergang van de Romeinse republiek beschrijft. Indringend portret van een man die worstelt om in moeilijke omstandigheden het juiste te doen.

    ●●●●

    Cargo, 480 blz. € 22,90

  23. Tom Holland: Dynastie

    dynastie

    Waar Harris ophoudt – de opkomst van Augustus – begint de opvolger van Tom Hollands bestseller Rubicon. Holland schrijft non-fictie, maar Dynastie leest als een spannende roman. Hij beschrijft met veel gevoel voor (scabreuze) details de geschiedenis van het Julio-Claudische keizershuis: een kijk in de politiek van een maffiastaat.

    ●●●●

    Athenaeum, 480 blz. € 29,99

  24. De keuze van Robert Gooijer

  25. Dennis Lehane: Verloren wereld

    lehane

    Snoeiharde, knap geschreven en geconstrueerde hard-boiled thriller over de loodzware emotionele lasten die gangsters door hun geweld over zichzelf en hun naasten afroepen. Virtuoos, spannend, ontroerend.

    ●●●●

    Ambo Anthos, 285 blz. € 19,99

  26. Robert Harris: Dictator

    dictator

    Prachtig slot van Harris’ trilogie over advocaat, politicus en filosoof Cicero. Tussen 58 en 43 v.Chr. word je meegetroond door de straten van Rome en langs de politieke en militaire aardverschuivingen tijdens het daverende einde van de Romeinse Republiek.

    ●●●●●

    Cargo, 480 blz. € 22,90

  27. De keuze van Ger Groot

  28. José Ortega y Gasset: De opstand van de massamens

    gasset

    De nieuwe, sprankelende vertaling van deze Spaanse klassieker heeft niets van zijn politieke actualiteit verloren. De ‘massamens’ van toen is de calculerende, iets té mondige burger van nu. En ook voor Ortega was een verenigd Europa het wenkend perspectief.

  29. Ann Leckie: Het recht van de Radch

    radch

    Vertaling van Ancillary Justice, Leckie’s SF-debuut dat vrijwel alle prijzen won die het genre heeft. Terecht. Meeslepende fantasie, even origineel als geloofwaardig. Met vragen waar filosofen nog jaren mee voort kunnen.

  30. De keuze van Rob Hartmans

  31. Noel Malcolm: Agents of Empire

    malcolm

    Geschiedschrijving waarin grote greep en nauwgezet bronnenonderzoek briljant gecombineerd worden: De turbulente geschiedenis van de Middellandse Zee in de zestiende eeuw, aan de hand van de lotgevallen van twee Albanese families.

    ●●●●●

    Allen Lane, 604 blz. € 34,90

  32. Piet Gerbrandy: Voegwoorden

    voegwoorden

    De verzamelde gedichten tot nog toe: poëzie met een soort ruige kracht, een woeste drang die toch ingehouden lijkt te zijn en heel geestig is.

    Atlas Contact, 672 blz. € 39,95

  33. De keuze van Bas Heijne

  34. Kamel Daoud: Moussa, of de dood van een Arabier

    moussa

    Het is lang geleden dat een roman mij zo’n schop verkocht als deze verzengende debuutroman. In Camus’ De vreemdeling schiet de ik-persoon een naamloze Arabier op het strand bij Algiers dood; Daoud laat de broer van de dode man aan het woord in een heftige monoloog waarin de hele tragische koloniale en postkoloniale geschiedenis van Algerije wordt samengebald.

  35. Matthew B. Crawford: De wereld buiten je hoofd. Een filosofie van de aandacht

    crawford

    De Amerikaanse filosoof onderzoekt hoe onze betrokkenheid bij de wereld om ons heen steeds meer tot een keuzemenu geworden is, waarbij de illusie dat wij autonome individuen zijn ons juist rijp maakt voor oneindige manipulaties. Een boek vol eye-openers voor wie iets wil begrijpen van de verwarrende dynamiek van onze huidige manier van leven.

    De Bezige Bij, 367 blz. € 29,95

  36. De keuze van Arnold Heumakers

  37. Witold Gombrowicz: Verhalen/Ferdydurke/Trans-Atlantisch/Pornografie/Kosmos.

    kosmos

    Bijna alle verhalen en romans van deze Poolse auteur van de vorm en de onrijpheid in één dundrukeditie verenigd. Realistisch, absurdistisch, en met niets en niemand te vergelijken. Geweldig dat zijn werk weer in het Nederlands verkrijgbaar is.

    IJzer, 973 blz. € 49,50

  38. Michel Houellebecq: Onderworpen

    onderworpen

    Een islamitische toekomst voor het decadente Europa: in een even simpel als ironisch verhaal maakt Houellebecq dit schrikbeeld bijna aantrekkelijk. Het levende bewijs dat geëngageerde literatuur niet hoeft te preken of links te zijn.

    ●●●●

    De Arbeiderspers, 234 blz. € 19,99

  39. De keuze van Bernard Hulsman

  40. Nikolaus Wachsmann: KL. Een geschiedenis van de naziconcentratiekampen

    naziconcentratiekampen

    Briljante studie laat zien hoe het ‘dem Führer entgegenarbeiten’ leidde tot radicalisering van de maatregelen tegen alle bevolkingsgroepen voor wie in het Derde Rijk geen plaats was.

  41. Auke van der Woud: De nieuwe mens. De culturele revolutie in Nederland rond 1900

    nieuwsmens

    In zijn nieuwe boek rekent Van der Woud af met het cliché dat Nederland ook na de Industriële Revolutie een burgerlijke cultuur bleef. Ook hier ontstond na 1850 een massacultuur die vaak plat en modieus was.

    ●●●●●

    Prometheus, 346 blz. € 24,95

  42. De keuze van Auke Hulst

  43. Hanya Yanagihara: A Little Life

    littlelife

    Er is voldoende aan te merken op deze pil, en toch: zelden las ik een roman die zo diep ontroerde en zo indringend de schade van trauma blootlegde. De gesloten Jude St. Francis staat op de printplaat van mijn geheugen gebrand.

    ●●●●●

    Picador, 720 blz. € 22,99

  44. Kevin Barry: Beatlebone

    beatlebone

    John Lennon brengt een (fictief) bezoek aan het Ierse eilandje dat hij ooit kocht, maar zelden bezocht. Geestig, duister en stilistisch gedurfd. Het best te genieten in de oorspronkelijke taal.

    De Bezige Bij, 192 blz. € 18,90

  45. De keuze van Toef Jaeger

  46. Ta-Nehisi Coates: Tussen de wereld en mij

    tussenwereldvanmij

    Samen met Moussa, of de dood van een Arabier van Kamel Daoud is dit boek van Coates er een dat je een tijd bezighoudt. In een prachtige brief aan zijn zoon legt hij uit hoe we proberen te verdoezelen dat racisme een puur lichamelijke ervaring is: ze wrikt onze schedel los, blokkeert de luchtwegen en rijt de spieren open. Wat zou hij gevonden hebben van De Jungleboeken van Rudyard Kipling (Atlas Contact, 480 blz. € 24,99), de klassieker uit 1894 met een twijfelachtig imago?

    AUP, 148 blz. € 17,95

  47. De keuze van Atte Jongstra

  48. Jan Buisman: Duizend jaar weer, wind en water in de lage landen. Deel 6 (1751-1800)

    duizendjaar

    Jan Buisman knoopt de uitbarsting in juni 1783 van de IJslandse spleetvulkaan Laki vast aan een bloedrode zonsopkomst in Friesland en verroeste lakens op het bleekperceel, nevel (‘droge smoor’) die ruikt naar rotte vis en als zwavel proeft. Verrukkelijk.

    Van Wijnen, 1040 blz. € 49,50

  49. Philip Dröge: De schaduw van Tambora

    tambora

    Verbijsterende gevolgen van een vulkaanuitbarsting in Indië: de uitvinding van de loopfiets, grazende kinderen in een Zwitserse alm, het rood bij Turner, het regent kevers, spinnen en rupsen.

    Spectrum, 285 blz. € 19,99

  50. De keuze van Marco Kamphuis

  51. Robert Walser: De wandeling

    wandeling

    De plot: schrijver maakt wandeling. Walser is virtuoos breedsprakig en verkeert op de rand van de waanzin. Triest en onweerstaanbaar grappig.

    ●●●●

    Lebowski Publishers, 111 blz. € 19,99

  52. Nikos Kazantzakis: Leven en wandel van Zorbás de Griek

    zorbas

    Het leven is een onophoudelijke strijd, maar wat je kunt genieten zul je genieten, want ‘je krijgt in der eeuwigheid niet nog een kans’. Ongeschoolde man van de wereld brengt rationele schrijver passie voor het leven bij in een boek zó hartstochtelijk dat je niet doorhebt dat het een diepzinnige filosofische roman is.

  53. De keuze van Sebastiaan Kort

  54. Rainald Goetz: Johann Holtrop. Afbraak van de maatschappij

    holtrop

    Ex-angry young man van de Duitse literatuur laat de motor van een topmanager op haat draaien. Dat klinkt ongenuanceerd, maar er is in Goetz’ handen geen speld tussen te krijgen. Grote, sardonische en stilistisch hoogwaardige literatuur.

    Leesmagazijn, 336 blz. €19,95

  55. Elvis Peeters: Jacht

    jacht

    Dierenroman die stroef op gang komt maar gaandeweg vleugels krijgt. Verliefde, goed geklede rottweilers en eenvoudige mensen die eerst handelen en dan nadenken. Iets vergelijkbaars lees je in Joke van Leeuwens sterke De onervarenen.

    ●●●●

    Podium, 197 blz. € 17,50.

  56. De keuze van Michel Krielaars

  57. Amos Oz: Judas

    judas

    Roman over de goede verrader, die tevens een morele verdediging van Oz’ overtuiging is dat alleen een compromis met je tegenstander tot vrede kan leiden. Een rijk boek, dat je kunt blijven herlezen om er steeds weer iets nieuws in te ontdekken.

    ●●●●

    De Bezige Bij, 400 blz. € 24,90

  58. Nir Baram: Wereldschaduw

    wereldschaduw

    Steengoede actuele roman, waarin deze jonge Israëlische schrijver de arrogante en cynische wereld van machtsbeluste consultants en politici aan de kaak stelt. Ook krijgen de anti-globalisten ervanlangs.

    ●●●●●

    De Bezige Bij, 544 blz. € 24,90

  59. De keuze van Janet Luis

  60. Saskia de Coster: Wat alleen wij horen

    coster

    In Brussel is het niet alleen kommer en kwel. In deze geanimeerde, spitse stadssoap blijken huurders met heel verschillende achtergronden broederlijk in een flat samen te kunnen leven in een Brusselse buitenwijk.

  61. Erica van Boven: Bestsellers in Nederland 1900-2015

    boven

    Leerzaam en goed geschreven naslagwerk boordevol leuke lijstjes. Voor de oorlog hadden we Anne de Vries (Bartje) en Ina Boudier-Bakker (De klop op de deur). Na 1945 timmerden Mulisch, Kluun en Koch aan de weg. Maarten ’t Harts Een vlucht regenwulpen werd 1,8 miljoen keer verkocht.

    Garant, 218 blz. € 23,90

  62. De keuze van Guus Middag

  63. Joseph Brodsky: Strohalmen voor de lezer

    strohalmen

    Ruime keuze uit de poëzie van de Russische Nobelprijswinnaar. Alleen maar goede gedichten. Geweldig rijk en gevarieerd in stijl, genre en onderwerp. Voorzien van honderd pagina’s puntig en fris commentaar van samensteller Kees Verheul.

  64. Ilja Leonard Pfeijffer: Idyllen

    idyllen

    Vijftig lange, deinende, volop rijmende gedichten. Onder de vlotte buitenkant dient zich de nieuwe dichter Pfeijffer aan: minder pose en meer inhoud, minder dichtertjestaal en meer spreektaal, minder navelstaarderij en meer buitenwereld. Hard, wrang en kritisch.

    ●●●●

    De Arbeiderspers, 184 blz. € 21,95

  65. De keuze van Jos Palm

  66. Noah Shusterman: De Franse Revolutie & Victor Hugo: 1793

    victorhugo

    Akelig actuele geschiedenissen: hoe de stadse staatsterreur het uiteindelijk won van godsvruchtige vrouwen en de godsvruchtige plattelandsterreur. Het was God tegen de vrijheid, gelijkheid en broederschap. God had zijn plattelandsbarbaren die met rozenkrans om de nek de bevrijding uit Parijs bevochten. De revolutie had fijne stadse heren en de guillotine. Vrouwen waren vóór God, en soms vóór de naargeestige godheid op aarde, Robespierre, die een dienst voor het Opperwezen instelde omdat hij begreep dat je er met moorddwingelandij alleen niet kwam.

    Veen Media, 448 blz. € 30,- & Papieren Tijger, 424 blz. € 20,-

  67. De keuze van Pieter Steinz

  68. Jonathan Franzen: Purity

    purity

    Klokkenluiders, internetjournalistiek, alternatieve jongeren – Purity is heel erg een roman van nu. Tegelijkertijd is het een roman waarvoor Dickens zich niet zou schamen: geestig, breed uitwaaierend en slim gecomponeerd.

    ●●●●

    Harper Collins Publishers, 496 blz. € 18,99.

  69. P.F. Thomése: De onderwaterzwemmer

    onderwaterzwemmer

    Roman in drie verhalen over het leven van een bange man die twee keer hard door het noodlot wordt getroffen. Thomése bewijst dat hij in één boek zowel wild grappig als diep ontroerend kan zijn.

  70. De keuze van Thomas de Veen

  71. David Vann: Aquarium

    aquarium

    Verbluffende roman die je op de proef stelt. Vann laat hoop gloren, maakt het dan naargeestig, pijnlijk om te lezen, en draait alles wéér om. Dwingend anti-fatalistisch sociaal drama, een verhaal van over menselijke wil en wendbaarheid.

    ●●●●

    De Bezige Bij, 253 blz. € 18,90

  72. Zihni Özdil: Nederland mijn vaderland

    nederlandvaderland

    Waarom heten Belgen of Zweden nooit ‘allochtonen’ en Marokkanen en Turken wel? Racisme is verankerd in onze blik, taal, cultuur, en die racistische structuren worden in Nederland structureel ontkend. Na het lezen van Özdils pamflet, een confronterende eyeopener, is dat onhoudbaar.

    De Bezige Bij, 128 blz. € 9,95