Sneu voor het personeel, maar gaat iemand de winkels missen? Nou, nee

Het is een treurige Kerst in de winkelstraat. Al die banen, al die gezinnen, verzucht het winkelend publiek.

Foto’s OLAF KRAAK / ANP en David van Dam

„Doe open! Ik heb trék!”, schreeuwt een man voor La Place in de Kalverstraat. Hij bonkt op een dichte deur. Het briefje met ‘wegens omstandigheden gaan wij vandaag later open’ ziet hij niet. Hij ontbijt hier al jaren elke dag, vertelt hij, voordat hij nijdig de Hema aan de andere kant van de straat in beent.

Bij de V&D verzamelt zich elke ochtend een trouwe club ontbijters. De Britse Julian, „even in de schuldsanering”, rekent het voor: 3,25 euro voor verse jus, koffie en vijf items. Daar kun je tot vijf uur op teren, „fijn als je budget even klein is.” Hij hoopt dat La Place door blijft gaan. Bij de V&D koopt hij toch niks. En nu gaat ook hij naar de Hema.

Kalverstraat Amsterdam

De draperieën met kerstlichtjes die ondernemersverenigingen deze weken over de straten hebben gespannen verhullen een pijnlijk feit: dit is een treurige Kerst in de winkelstraat. Schuin tegenover de V&D in de Kalverstraat zit schoenenwinkel Manfield, van Macintosh, dat dinsdag ook uitstel van betaling aanvroeg. Tegenover Manfield zit Invito, ook van Macintosh.

Al die banen, al die gezinnen, zuchten de winkelende mensen in de Kalverstraat als je hen er naar vraagt. En dat vlak voor de feestdagen. Maar of zij ook echt rouwig zijn om een faillissement van V&D – dat vrijwel onvermijdelijk is als uitstel van betaling is aangevraagd? Het is sneu voor de werknemers, vindt Anke van de Veen uit Amsterdam. Maar de winkel zal ze niet missen.

Ze komt uit Sneek, daar zat zo’n grote V&D. Ze houdt haar armen wijd. „Die hóórde daar. Daar kwamen dan dames met benen in vleeskleurige panty’s die zo tsss, tsss tegen elkaar schuren bij het lopen. Dát is de doelgroep.” Nee, V&D is haar veel te truttig.

Veel voorbijgangers zeggen iets in die trant. Ze komen heel soms in het warenhuis, voor schoolspullen, voor kinderkleding, voor de overhemden van de man, voor een fles badschuim van Rituals. En voor La Place, natuurlijk. Maar uitgebreid shoppen, dat doen ze er niet. V&D is te „jaren tachtig”, te „oubollig” en te „rommelig”. „Het is van alles wat, en daarom net niks.”

Niet iedereen denkt zo. Een vrouw met een crèmekleurig sjaaltje staat beteuterd bij de ingang te wachten. Ze koopt haar hele leven al bij V&D. Goede kwaliteit, betaalbaar, volop keuze. Is V&D straks misschien failliet? Ze snapt het niet. V&D hoort erbij, ze kan zich geen winkelstraat zonder voorstellen.

Spuistraat Den Haag

V&D is vaste bewoner van grote Nederlandse winkelstraten. Net als de schoenenwinkels van Macintosh: Dolcis, Invito, Manfield, Pro. Ook in de Spuistraat in Den Haag zitten ze allemaal bij elkaar.

Ondanks het slechte nieuws bleef het in de schoenenwinkels in de Spuistraat dinsdag onverminderd druk. Een verkoopster bij Invito is monter aan het werk. Verschillende klanten vragen naar de toestand bij de eigenaar.

De verkoopster, die niet met de media mag praten en daarom haar naam niet geeft, blijft optimistisch. De winkel is nog gewoon open, vertelt ze klanten. Er zijn nog geen grote beslissingen genomen. „Er bestaat een goede kans dat wij worden overgenomen en dat Invito gewoon Invito blijft.”

Ook bij Manfield, iets verderop, staat een vrolijke verkoopster achter de kassa. Ze maakt met iedereen een praatje en geeft tips om extra korting op te strijken bij een bestelling via de website („Twee paar schoenen op één adres mag niet, maar dan geef je toch het adres van de buren door?”). De schoenenwinkel zit middenin de uitverkoop en de feestdrukte.

Macintosh kampt met een torenhoge schuld. Het bedrijf is zwaar getroffen in de crisis. Klanten kochten niet alleen minder schoenen, maar ook goedkopere. Het weer zat altijd tegen en Macintosh reageerde veel te laat op de opkomst van online shoppen met een eigen website, Intreza.

Esther Veninga (35) heeft net een paar schoenen gekocht bij Manfield. Zij en haar moeder Chris Veninga (63) hebben nog nooit van die site gehoord. Chris Veninga kwam vroeger vaak bij Manfield, zegt ze, maar nu koopt ze schoenen steeds vaker bij Van Haren. „Dan ben ik voor twee tientjes klaar en ze zien er prima uit. Ik hoef er echt geen tien jaar mee te doen.” Bij Manfield kost een paar leren dameslaarzen al gauw 110 euro.

Een vrouw met een windjack aan en een rugzak op („Manfield is mij vaak net te duur”) zoekt voor de feestdagen een paar bruine, suède laarzen, maar kan die niet vinden. Ze verzucht: „Dan ga ik toch maar naar de Bijenkorf.”