Pas op voor de giftige collega

Vervelende medewerkers zijn schadelijker dan je denkt.

Illustratie Tomas Schats

Van de medewerker die op de kerstborrel nét iets te vunzige opmerkingen maakt, tot de baas die alle lof opstrijkt voor een idee dat niet van hem was. Vervelende collega’s zijn er in allerlei verschijningsvormen. Maar, zo ondervonden twee onderzoekers van Harvard Business University, tussen lastige werknemers zijn ook opvallende overeenkomsten. Bovendien kunnen ze schadelijk zijn voor het bedrijf. Drie vragen.

1. ‘Giftige medewerkers’ – wat zijn dat?

Toxic workers noemt de wetenschappelijke literatuur hen: werknemers die zó erg zijn dat ze het hele bedrijf in hun gedrag meetrekken.

De Amerikaanse onderzoekers Michael Housman en Dylan Minor spitten een dataset door met meer dan 58.000 werknemers van elf verschillende bedrijven. Ze onderzochten de personen die zich zo misdroegen dat ze daardoor werden ontslagen. De overeenkomsten: deze mensen bleken bovengemiddeld productief, overmoedig en zelfzuchtig.

2. Wat voor schade richten ze aan?

Ze zorgen ervoor dat collega’s overspannen raken omdat ze gepest of seksueel geïntimideerd worden. Maar de schade van een vervelende werknemer is ook uit te drukken in geld. Denk aan een ontslagvergoeding of het invoeren van een nieuwe sollicitatieprocedure. De kosten van werknemers die door toedoen van hun giftige collega het bedrijf verlieten, komen daar nog bij. Het geldbedrag dat bedrijven besparen bij het vermijden van een toxic worker, berekenden de onderzoekers, kan oplopen tot ruim 12.000 dollar.

3. Wat kun je eraan doen?

Bedrijven, zo suggereert het onderzoek, doen het op het moment helemaal verkeerd. In plaats van iemand in te huren die productief en zelfverzekerd is, kun je als bedrijf beter investeren in een werknemer die begaan is met collega’s.

Andere aanbevelingen: laat potentiële werknemers tijdens de sollicitatie psychologische toetsen maken en bel referenties – hoe lag hij in een vorige baan in de groep, wat voegde hij toe?

Mocht je al zo’n ‘giftige werknemer’ in je team hebben, denk dan goed na over waar je ’m neerzet. Zet hem of haar naast iemand wiens gedrag je wél vertrouwt. Zo voorkom je dat hij collega’s aansteekt met zijn slechte gedrag.