Nu mag ik niets, maar de Ausweis komt wel

De groep Syrische vluchtelingen met wie correspondent Gert van Langendonck afgelopen zomer door Europa reisde, woont nu verspreid over Duitsland. Hij zocht enkelen op. De een zit nog in een container, de ander heeft al een huis.

Firas Xelil werkt halve dagen (onbetaald) inWilkenberg en volgt een cursus Duits voor gevorderden. Foto Gert van Langendonck

Telkens als Firas Xelil en zijn huisgenoten thuiskomen in Wilkenberg vliegt de deur van het appartement op de begane grond open. „Flüchtlinge raus! Dit is mijn huis!”, roept de bejaarde bewoonster dan. De jongens lachen en lopen door. „De andere dorpelingen hebben gezegd dat we er niet op moeten letten, ze is een beetje dement. Es sind alle sehr nette Leute hier”, zegt Firas in het Duits.

Wilkenberg is een onooglijk dorpje in de buurt van Meinerzhagen in Noordrijn- Westfalen. De 25-jarige Firas, de enige Koerd in de groep van Mazen, is hier in september beland na een omzwerving van Trier naar Wesel naar Kerken.

„Elke keer dat ik werd overgeplaatst was het naar een kleiner stadje. Ik denk dat Duitsland wil dat wij die stadjes herbevolken, want je ziet er bijna alleen oude mensen. Toen ik in Wilkenberg aankwam zonk mij de moed in de schoenen. Niemand op straat, ver van de stad. Wat ga ik hier in godsnaam doen?”

De jongens met wie hij het appartement deelt, vroegen waarom hij zo sip keek. „Goed, er valt hier niet veel te beleven maar wij zijn gelukkig hier”, zeiden ze. Na een week verzoende Firas zich met zijn lot. Tegen die tijd had hij Isabel ontmoet. Zijn huisgenoten leerden haar kennen toen zij hen een lift gaf op de terugweg van de Lidl. Sindsdien komt zij de jongens eens per week helpen met boodschappen doen.

Isabel geeft ook Duitse les aan nieuwkomers. Toen Firas daar belandde, bleek zijn Duits al te goed: hij hoorde op een cursus voor gevorderden. Alleen: die cursus is alleen voor mensen die een verblijfsvergunning hebben, en Firas heeft alleen nog maar een voorlopige verblijfsdocument voor drie maanden.

„Er is een oplossing gevonden. Ik help Isabel nu met de beginners, en in ruil daarvoor mag ik de lessen voor gevorderden gratis volgen.”

Firas werkt ook halve dagen in de kantine van een bedrijf voor auto-onderdelen in Attendorn. Dit soort onbetaalde baantjes wordt geregeld door het ‘job center’ bij wijze van tegenprestatie voor de toelage van zo’n 300 euro die de vluchtelingen elke maand krijgen. Voor Firas beantwoordt Duitsland min of meer aan zijn verwachtingen. Alleen had de bureaucratie wat sneller mogen werken.

„Zolang je geen Ausweis hebt, doen de regels een beetje aan een gevangenis denken. Ik mag niet studeren of werken, tenzij gratis. Ik mag alleen in de gemeente Meinerzhagen wonen, en ik mag niet buiten Noordrijn-Westfalen komen. Maar de Ausweis komt wel.”

Lees alle verhalen: Aangekomen in Europa