Droom uitgekomen, maar dat Duits wil nog niet echt lukken

Foto Gert van Langendonck

Reemah Khalloul (48) is de enige vluchteling in Barlissen (bevolking: 330) en dat bevalt goed. Barlissen is een pittoresk dorpje in Niedersachsen, niet ver van Göttingen. Het ligt ook niet ver van het vluchtelingenkamp Friedland waar Reemah afgelopen zomer belandde, samen met neef Orwa (21) en nicht Razan (18).

Afgelopen week zat Reemah in een documentaire van de VPRO over Friedland. Dit kamp bestaat al sinds 1945, toen er Volksduitse vluchtelingen werden opgevangen uit de verloren gebieden van het Derde Rijk. Later kwamen er vluchtelingen uit de DDR, nog later uit ex-Joegoslavië.De VPRO-documentaire gaat over mensen die hier zijn aangekomen en zijn gebleven om de nieuwkomers te helpen. Dat wil Reemah, die psychologe was in Syrië, ook gaan doen.

“Ik heb goede hoop dat ik in januari mijn verblijfsvergunning van drie jaar krijg. Dan mag ik werken. Ik heb al gesolliciteerd bij verschillende kampen in de buurt, en bij een nieuw project rond vluchtelingen van de gemeente Göttingen.”

Reemah woont in een prachtige gerenoveerde boerderij. Zij belandde hier nadat zij in augustus in Friedland Eva, een oudere Duitse vrouw, had leren kennen. Ze werden vriendinnen, en Eva nodigde Reemah uit om in de boerderij te komen wonen die zij deelt met haar zoon en schoondochter. Die situatie is geformaliseerd: Reemah woont nu officieel in Barlissen; de huur wordt betaald door de Sozial. Daar zijn ze allang blij dat er voor één vluchteling minder onderdak moet gezocht worden.

“Eva zegt dat ik hier nooit mag weggaan,” zegt Reemah aan de koffietafel. Op televisie worden Reemahs zoon en dochter geïnterviewd in verband met Marhaba (welkom), een nieuw tv-programma voor en door vluchtelingen. Zij zitten in Weimar; Reemah gaat er straks naartoe voor de feestdagen.

In augustus zei Reemah dat zij het allerliefst in Barlissen zou blijven, “tenminste voor het eerste jaar, om Duits te leren.” Die droom is uitgekomen, maar het met het Duits wil het nog niet zo goed lukken: Eva’s familie schakelt al te snel over op het Engels.

Er hangt één schaduw boven Reemahs bestaan, of liever twee. Haar man werkt op het ministerie van Financiën in Damascus, en het regime wil hem geen uitreispapieren geven. Door de massale uittocht van het voorbije half jaar zit Syrië verlegen om gekwalificeerd personeel. En dan was er het telefoontje enkele weken geleden van iemand die zich ‘Safwan’ noemde. Reemah:

“Hij zei dat hij voor de Mukhabarat, de Syrische geheime dienst, werkte, en dat ik binnen de twee weken moest terugkomen naar Damascus. Toen ik weigerde zei hij dat ik in dat geval voor hen moest werken: informeren over andere vluchtelingen. Hij zou mij namen bezorgen.”

De politie kwam erbij, maar de man had van een geheim nummer gebeld. Hij heeft sindsdien nog enkele keren teruggebeld maar Reemah neemt niet meer op.

Lees alle verhalen: Aangekomen in Europa