‘Beter staan in trein dan stilstaan in auto’

Bestuursvoorzitter NS

NS neemt extra maatregelen om drukte in spitstreinen tegen te gaan.

‘Hondekop’, uit de tien jaar geleden uitgerangeerde Mat 54-materieelserie, op weg naar de sloop Foto Sake Elzinga

Onderhoud wordt uitgesteld, bussen worden ingezet en NS-personeel mag niet meer in de spits reizen. Dat zijn een paar van de maatregelen die NS neemt om overvolle treinen tegen te gaan. Dinsdagmiddag stuurde Roger van Boxtel, bestuursvoorzitter van NS, een langverwachte brief naar staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur, PvdA). Zij had geëist dat NS voor de Kerst met een ‘alles uit de kast-scenario’ zou komen.

Naast de publieke druk ontstond ook politieke druk. Had u de aansporing van Dijksma nodig?

„Nee, we waren al bezig. We hadden al besloten om oude dubbeldekkers op te knappen en uit dienst genomen Mat 64-treinen in te gaan zetten als reserve. We zaten niet op onze handen, maar wel met onze handen in het haar. Dijksma gaf ons een zetje, en we kunnen ieder hulpvaardig zetje gebruiken.”

U wilt dat mensen minder in de spits reizen. Toen u eerder voorstelde dat onderwijsinstellingen later moesten beginnen met college, stuitte dat op weerstand. Waarom gaat het nu wel lukken?

„Omdat Dijksma gaat helpen om scholen en publieke instellingen over te halen, mogelijk met steun van minister Blok, die verantwoordelijk is voor de Rijksdienst. En omdat instellingen inzien dat het nodig is. De universiteiten van Groningen en Twente hebben al ja gezegd. Binnenkort ga ik praten met de universiteiten in Utrecht en Leiden, en de hogeschool van Arnhem/Nijmegen. Meer dan een vriendelijk verzoek kan ik niet doen, ik heb geen rechtsmiddelen.”

NS geeft zelf het goede voorbeeld?

„We plannen geen vergaderingen meer voor 9.30 uur en beginnen later met interne opleidingen. Mensen gaan dus ook later naar huis. We gaan thuiswerken nog meer stimuleren. Op het hoofdkantoor in Utrecht werken zo’n 1.200 mensen. We proberen ProRail en de gemeente Utrecht ook naar een ander rooster te krijgen. Alle beetjes helpen en Utrecht is het grootste knelpunt.”

Het pakket aan maatregelen kost 8,5 miljoen euro. Daar komt nog 2 à 3 miljoen euro bij voor de inzet van bussen op de drie drukste trajecten. Betaalt NS dat zelf?

„Ja, we nemen de financiering volledig voor eigen rekening, we doen geen beroep op het ministerie.”

Volgens NS heeft 90 procent van de reizigers in de spits een zitplaats gedurende de hele reis en hoeft 94 procent niet langer dan 15 minuten te staan. Dankzij de maatregelen verwacht u dezelfde cijfers in 2016. Hoe verklaart u die duizenden klachten?

„Dat is psychologisch. Klagen over NS is net als klagen over voetbal of het weer. We zeuren over de regen en vergeten hoe vaak de zon schijnt. Ik wil het probleem niet bagatelliseren, het is geen lolletje om op een volgepakt balkon te moeten staan. En het zal druk blijven in de trein, ondanks het nieuwe materieel en deze maatregelen. Maar ik denk wel: je kunt beter staan in de trein dan stilstaan in de auto. Over files wordt veel minder geklaagd. Daar kun je niemand de schuld van geven.”