Verbannen Blatter voelt zich verraden

Twee van de machtigste voetbalmannen zijn voor acht jaar verbannen wegens een ondeugdelijke betaling. Blatter: „Ik ben een boksbal.”

De geschorste FIFA-voorzitter Sepp Blatter na zijn persconferentie in Zürich, waar hij zei dat de ethische commissie van de FIFA geen mandaat en gronden heeft om hem te straffen. Hij gaat in beroep. Foto Arnd Wiegmann/Reuters

De val van scheidend FIFA-voorzitter Sepp Blatter en zijn tot voor kort beoogde opvolger Michel Platini zet zich in alle hevigheid voort met een onverbiddelijk oordeel van de ethische commissie van de wereldvoetbalbond. Beide voetbalbestuurders is maandag een schorsing opgelegd van acht jaar wegens een ondeugdelijke betaling in 2011 van Blatter aan Platini. De ethische commissie acht die betaling van 2 miljoen Zwitserse franc (1,8 miljoen euro) in strijd met de ethische code.

Daarmee lijkt het tijdperk van deze twee bondsbestuurders ten einde te komen. Ze zijn verbannen van alle voetbalgerelateerde activiteiten, bestuurlijk of anderszins, al moet het beroep bij het sportarbitragetribunaal CAS nog afgewacht worden. Beiden wenden zich daartoe. Deze maand werd een beroep van Platini tegen een voorlopige schorsing van negentig dagen nog afgewezen door het CAS.

Zowel wereldvoetbalbond FIFA als de Europese bond UEFA verliest zo haar leider, waarbij aangetekend dat het gezag van beide bobo’s reeds aan diggelen was. Blatter had zijn aftreden al aangekondigd, en verdwijnt nu – zij het zeker niet geruisloos – per direct van het toneel, na ruim zeventien jaar aan het hoofd van de FIFA te hebben gestaan. In zijn geliefde FIFA-hoofdkwartier in Zürich zal hij, zoals het er nu naar uitziet, nooit meer komen.

Onderkoning Platini

Maar bovenal is de tuchtrechtelijke veroordeling pijnlijk voor de onderkoning van het voetbal: Platini. Al ruim acht jaar is hij de baas van het Europese voetbal en hij was gedoodverfd FIFA-leider op termijn. De UEFA steunt hem in het „recht op een eerlijk proces en de mogelijkheid om zijn naam te zuiveren”, zo leest een persbericht van de Europese voetbalbond. Maar moreel hebben velen binnen de UEFA al lang afstand genomen van het Franse voetbalicoon.

De betaling van Blatter aan zijn voormalige assistent Platini in 2011 is op vele fronten in strijd met de ethische code, oordeelde de ethische commissie maandagochtend. Volgens de betrokkenen zelf gaat het om een achterstallige vergoeding voor diensten die Platini rond de eeuwwisseling voor de FIFA uitvoerde toen hij persoonlijk assistent was van Blatter. De 2 miljoen Zwitserse franc zou overeengekomen zijn in een mondelinge afspraak, maar niet (correct) in de boeken zijn gekomen.

Het verweer van Blatter en Platini hield geen stand. Dat het tuchtorgaan van de wereldvoetbalbond de scheidend voorzitter nu keihard afvalt, past in de pogingen van FIFA om af te rekenen met het eigen bespottelijke imago. Blatter is radioactief en moet zo snel mogelijk afgestoten worden, wil de FIFA nog enige kentering in de beeldvorming teweegbrengen.

FIFA’s ethische commissie, door Blatter vaak aangehaald als bewijs dat hij pal staat voor hervorming, kon weinig anders dan de tot voor kort ongedachte stap nemen: ondubbelzinnige veroordeling van de hoogste FIFA-functionaris. Tot dusver was Blatter alleen eens berispt voor „onzorgvuldigheid” in een kwestie over betalingen van marketingbedrijf ISL aan FIFA-topmensen. Nu spreekt de ethische commissie inzake Blatters betaling aan Platini regelrecht van „misbruik van zijn positie”.

Blatter voelt zich verraden, zei hij op een persconferentie in Zürich. „Het doet mij pijn hoe ik in deze wereld behandeld word”, zei hij in een verklaring waarin hij de gronden voor zijn schorsing en het mandaat van de ethische commissie aanviel. Hij deed zijn overtreding af als een „financieel administratieve fout, geen ethische”. Blatter, ongeschoren en met een pleister onder zijn rechteroog, zei dat hij „een boksbal” is geworden.

De deal waarover Blatter struikelde houdt geen verband met de vele aanwijzingen dat hij wetenschap moet hebben gehad van grootschalige omkooppraktijken bij de verkoop van televisie- en marketingrechten. Zijn voorganger João Havelange betoogde dat in een brief die onderdeel is van het FBI-onderzoek naar de FIFA-praktijken. Of Blatter vervolgd gaat worden door de VS is onduidelijk.

Verband met steun aan Blatter?

Het Zwitserse OM heeft Blatter wel in het vizier in een stafrechtelijk onderzoek naar wanbestuur en deze ondeugdelijke betaling. Eerder dit jaar ontdekte procureur-generaal Michael Lauber de betaling van Blatter aan Platini waarna beide voetbalbestuurders werden verhoord in september. Blatter is verdachte, Platini geldt „als getuige en verdachte”, zei Lauber.

De betaling in februari 2011 vond plaats voordat Platini zijn 53 UEFA-landen vroeg om op Blatter te stemmen in de FIFA-voorzittersverkiezing van mei dat jaar. Een verband legt de ethische commissie niet. Blatter en Platini overtraden meerdere regels op het gebied van belangenverstrengeling, maar omkoping is niet bewezen. Daartoe ontbreekt het bewijs voor een tegenprestatie van Platini.