Van Wilfried de Jong had er meer naakt in de fotowedstrijd gemogen

De NRC-Nikon Fotowedstrijd 2015 gaat zijn laatste dag in. De vakjury koos een jaar lang zijn favoriete beelden bij twaalf verschillende maandthema’s. Lezers bepalen nu verder welke van die jurywinnaars dé foto van het jaar wordt. Stemmen kan tot vannacht 24.00 uur. Vakjurylid Wilfried de Jong blikt terug.

Van Wilfried de Jong had er achteraf meer naakt in de selectie gemogen. “NRC is toch nog iets te veel een oude heer en te weinig een jonge god”, lacht presentator, schrijver en vakjurylid Wilfried de Jong als hij alle jurywinnaars van de NRC-Nikon Fotowedstrijd 2015 nu zo op een rijtje ziet. “We hadden misschien wat meer lef kunnen tonen en ook voor iets ordinairs moeten kiezen. Je moet de lezer niet alleen behagen, maar ook af en toe laten schrikken.”

Foto Sanne Havinga

Hij zou voor komend jaar het maandthema Naakt wel willen introduceren. “Naaktfotografie ligt altijd op het snijvlak van erotiek en gêne, dromerig versus ordinair, overgave versus afstand. Iedereen zoekt daarin zijn eigen grenzen op. Het is interessant om te zien hoe ver mensen durven gaan.”

Er zaten volgens De Jong sterke voorbeelden bij de inzendingen van 2015. “Ik heb mooie snapshots gezien, die vrijages in een split second vastlegden en daardoor heel puur overkwamen. Er was bijvoorbeeld een prachtige zwart-witfoto van een meisje met haar ogen dicht. Hij is onscherp en met het kader is niet zo veel gedaan. Dat doet bij mij vermoeden dat de foto toevallig even geschoten is. Eigenlijk ben ik een enorme estheet en stylist. Een scheve horizon, daar kan ik slecht tegen. Maar bij intiem bloot vind ik anti-stilering juist plezierig.”

Foto Dana LaMonda

Helemaal los laat De Jong zijn voorliefde voor stilering niet. Hij noemt ook enkele “meer bedachte” favorieten. “Bij de foto van de naakte vrouw op de trap stel ik me zo voor dat ze tegen haar vriend zei: ‘Ik heb een goede reet, maak jij eens een foto van onderaan en dan doen we daarbij groene lampjes aan.’ Dat vind ik stoer. Het laat een soort trots op het eigen lichaam zien.”

Ook over een foto van een dame op de wc is volgens hem leuk nagedacht. “De halfopenstaande deur geeft een peepshoweffect, het slipje heeft precies dezelfde kleur als het hoesje van de iPhone en het afgerolde rolletje wc-papier lijkt keurig afgemeten. Ik moest er heel erg om lachen en de makers hebben er vast ook gigantisch veel lol in gehad.”

Naakt op de cover

Zelf stond De Jong meermaals naakt op het toneel, net als op de cover van zijn boek De man en zijn fiets. “Ik moet dan wel altijd iets overwinnen”, geeft hij toe. “Naaktfotografie gaat altijd gepaard met gêne. Iedereen heeft wel wat te wensen zonder kleren aan.” De fotograaf voor het boek was Stephan Vanfleteren, een goede vriend van De Jong.

“Ik vertrouwde erop dat hij een vorm van poëzie zou toelaten. De scherpte bleek achteraf 20 cm voor of achter me te liggen. Zo’n onvolkomenheid geeft iets bijzonders, iets zachts aan de foto.”

‘Just a shitty day.’ Foto Ellis

Bij De Jong thuis hangt ook werk van Vanfleteren, net als van de fotografen Hans van de Pol, Joke van Katwijk en Cas Oorthuys. Zijn liefde voor fotografie dankt hij aan zijn geboortestad Rotterdam. “Het is echt een fotostad. Ik kon er al jong de ene na de andere fototentoonstelling bezoeken.”

De voorbije twee seizoenen presenteerde De Jong bij de VPRO zijn eigen Fotostudio De Jong. Hij maakte het samen met onder meer zijn favoriete cameraman Rob Hodselmans. “Die was vroeger fotograaf en wordt geroemd om zijn visuele, bijna poëtische werk.” Het moet er altijd goed uitzien van De Jong. “Ik ben nogal beeldend ingesteld. In mijn columns en boeken probeer ik ook vooral beelden te beschrijven en in het theater ben ik altijd degene die het decor en het licht bedenkt.”

Hij maakt ook met enige regelmaat foto’s voor zijn Instagram-account. “Ik vind het leuk om te doen, maar ook vooral omdat je op de app hulp krijgt van allerlei filters.” Een goede fotograaf vindt hij zichzelf namelijk totaal niet. “Er is iets tussen mij en techniek dat niet werkt. Het verschil tussen het beeld dat ik in gedachten heb en de uiteindelijke foto is mij steeds te groot. Ik heb ook geprobeerd vriendinnen naakt te fotograferen, op het strand en in de douche. Maar mooie foto’s om in te lijsten zijn het niet geworden. En dat lag absoluut aan mij.”

Uit de inzendingen van de NRC-Nikon Fotowedstrijd koos een vakjury maandelijks de favoriete foto. Lezers bepalen nu wie van de twaalf de jaarwinnaar wordt. Stemmen kan tot en met vandaag op foto.nrc.nl. Stemmers maken kans op een fotoboek.