NPO's kerstpromo: alleen voor blije blanke blozende burgers

Geert Wilders, vaak kritisch over de publieke omroep, zal tevreden zijn over de ‘Kerst vieren we samen’-promo die nu op tv te zien is, schrijft Norbert ter Hall.

Kerstpromo van de Nederlandse Publieke Omroep.

In de maand dat het Filmfonds zich realiseert dat de diversiteit in Nederlandse films achterblijft bij de realiteit en het Sociaal en Cultureel Planbureau bekend maakt dat een groot deel van de jongeren met een Turkse of Marokkaanse achtergrond zich niet geaccepteerd voelt in onze samenleving, komt de Nederlandse Publieke Omroep met een promo voor haar kerstprogrammering op NPO1. NPO1 is verreweg de best bekeken zender van de NPO die zichzelf tot doel heeft gesteld om het Nederlandse publiek te verbinden en te verrijken, met programma’s die informeren, inspireren en amuseren. Het is allemaal terug te lezen op hun website onder het kopje ‘missie en visie’.

De kerstpromo van dit jaar bestaat uit een collage van fragmenten uit de programma’s die de verschillende omroepen speciaal voor de feestdagen op hun meest bekeken zender gaan uitzenden en eindigt met de slagzin ‘Kerst vieren we samen’.

Een cynischer motto is nauwelijks denkbaar als je de parade van alleen maar witte, Noord-Europees ogende presentatoren, kandidaten, artiesten en publiek ziet. Dat ‘samen’, zo moet je concluderen, is bij de NPO beperkt tot blije blanke blozende Nederlanders. (Als u het niet gelooft, kijk de promo terug via nrc.nl, hij zit in de online versie van dit stuk.)

De vraag is nu natuurlijk of er sprake is van opzet. Uit ervaring weet ik dat het promobeleid een serieuze business is in Hilversum. Hele afdelingen houden zich bezig met welke beelden er wel en niet in moeten, welke muziek er onder moet, welke voice-overs en welke slagzinnen. Toeval bestaat niet in promoland.

Wie de kerstpromo net zo serieus neemt als de omroepen zelf, moet dus concluderen dat het gevoel van uitsluiting, dat veel Nederlanders met buitenlandse roots ervaren, voor wat betreft de publieke omroep in elk geval volledig terecht is. Wie ‘samen’ zo duidelijk definieert, propageert een tweedeling in onze samenleving op basis van afkomst: Wij en Zij.

Al eerder deze maand werd dat duidelijk in een interview met de eindredacteur van het Sinterklaasjournaal in het Algemeen Dagblad. Vol trots vertelde de man dat hij er persoonlijk voor gezorgd heeft dat er niet is doorgezet toen er in 2006 kleurenpieten werden geïntroduceerd. Standvastig antwoordt hij op de vraag of hij Zwarte Piet zelf racistisch vindt: „Weet u: de discussie of Zwarte Piet racistisch is voer ik al decennia. Onder andere met de Amerikanen die bij Sesamstraat werken. Ik begrijp dat zij, met hun blik, vinden dat het niet kan, maar ik kan er niks aan doen dat ik hun blik niet heb.” Sesamstraat dat onder andere is opgericht om discriminatie te bestrijden is hiermee in één klap in het Zij-kamp terecht gekomen. Geert Wilders, vaak zo kritisch over de NPO, moet welhaast tevreden zijn.

Ik weet dat heel veel omroepmedewerkers zich ook generen voor de beeldvorming die nu ontstaat. En ik ben ervan overtuigd dat het in de kern ook niet is waar de publieke omroep voor staat. Maar als beeldvorming je werk is, heb je als maker en omroep wel een grote verantwoordelijkheid. Het zijn immers onze verhalen en beelden die de wereld om ons heen laten zien, die informeren, inspireren en amuseren. Wie vindt dat ‘samen’ meer is dan wat we zien in de kerstpromo en het Sinterklaasjournaal moet ook kijken wat hij daaraan zelf kan bijdragen.

Laat zien dat Nederland veel groter is, veel mooier, veel sterker en veel meer divers. Laat de verbinding en verrijking zien van als we echt met zijn allen samen zijn. Het lijkt verdikkeme wel een missie.